နာမ်
| Grammar Icon ဝေါဟာရနာမ် ဒှ်သဇိုင်အင် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဝါကျ | |
| ဂကူဝေါဟာရ | အဝဲစကား (Part of speech) |
|---|---|
| လက္ခဏာ အဓိက | ယၟု မၞိဟ်၊ ဒေသ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ကပေါတ် ကေုာံ သဘဴဓဝ် |
| တာလျိုင် ပ္ဍဲဝါကျ | ကတ္တာ (Subject), ကမ် (Object) |
| ဆက်စပ် ကု | နာမဝိသေသန (Adjective) |
နာမ် (အၚ်္ဂလိက်: Noun) ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲသဒ္ဒါ (Grammar) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ မစကာသွက်ဂွံ ကော်စ ယၟု မၞိဟ်၊ တိရစ္ဆာန်၊ ကပေါတ်၊ ဒၞာဲဒတန်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သဘဴဓဝ် ကေုာံ ပရေင်စိုတ် မွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲဝါကျမွဲမ္ဂး နာမ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ကတ္တာ (Subject - ညးမကၠောန်ပွ) ဟွံသေင်မ္ဂး ကမ် (Object - ညးမဒးဒုင်ကၠောန်) ရ။
ဂကူ နာမ် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သဒ္ဒါမန်ဝွံ ပါ်လဝ် ဂကူနာမ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ အဓိကဂှ် နွံ (၅) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
၁။ နာမ်သာမည (Common Nouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ယၟုဓမ္မတာ မဟွံကော်စၟတ်သမ္တီလဝ် တၟေင်င်တုဲ၊ ကော်စ သာမည သွက်ဂကောံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကူဍေံတအ်ရ။
- ဥပမာ - မၞိဟ်၊ ကၠဵု၊ သ္ၚိ၊ ကွာန်၊ တၞံဆု၊ ပြေင်၊ ဍုင်၊ ၜဳ။
၂။ နာမ်တၟေင် (Proper Nouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ယၟု မကော်စၟတ်သမ္တီလဝ် တၟေင်င် သွက်ပူဂိုလ်မွဲမွဲ၊ ဒေသမွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမွဲမွဲ ညံင်ဂွံပါ်ခြာ တီလောဲသွာရ။
- ဥပမာ - နာဲအံင်၊ မိသ္ဍိုက်၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ ကျာ်သြင်မုဟ်တဟ်၊ ၜဳသြင်လာန်၊ တ္ၚဲအဒိုတ်။
၃။ နာမ်ရုပ် (Concrete/Material Nouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ယၟု ကပေါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမရပ်ဆဵုညာတ်ကေတ်မာန် နကဵု ခန္ဓာ (မတ်၊ ကတောဝ်၊ တဲ) ရ။
- ဥပမာ - လိက်၊ ကွဳစက်၊ ထဝ်၊ သြန်၊ တိ၊ ဍာ်၊ ပသဲ။
၄။ နာမ်နာမ် / နာမ်စိုတ် (Abstract Nouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ယၟု အရာမဆဵုညာတ် နကဵုမတ်ဟွံမာန်၊ မဒှ်ပရေင်စိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး သဘဴဓဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်မ္ဂး နာမ်ဂကူဏအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မလိက် "ပရေင်"၊ "ဒဒှ်"၊ ဟွံသေင်မ္ဂး "ပွ" ရ။
- ဥပမာ - ပရေင်ဆာန် (Love)၊ ပွမကၠောန် (Action)၊ ဒဒှ်မခိုဟ်ဆာဲ (Goodness)၊ ပညာ (Knowledge)၊ ဓဝ်မေတ္တာ (Compassion)၊ ဂၠုဲ (Slavery)။
၅။ နာမ်ပံင်ကောံ (Collective Nouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ဝေါဟာရနာမ် မကော်စ အရာဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် မပံင်ကောံလဝ် ဗွဲဂမၠိုင်ရ။
- ဥပမာ - ဂကောံ (Group)၊ ဗော် (Party)၊ ဂိုဏ် (Sect)၊ သၞေဝ် (ဥပမာ- ပြေင်မွဲသၞေဝ် - A herd of buffaloes)၊ ကောန်ပၞာန် (Army)။
တာလျိုင် ပ္ဍဲဝါကျ (Functions in a Sentence)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နာမ်ဝွံ ပ္ဍဲဝါကျမွဲမ္ဂး ပါလုပ် ပ္ဍဲဒၞာဲ အဓိက (၂) သာ်ရ-
- ကတ္တာ (Subject): နာမ်ဂှ် ဒှ်ညးမကၠောန်ပွ။
- ဥပမာ - ကၠဵု ကိတ် ကောန်ၚာ်။ (ပ္ဍဲဏအ် "ကၠဵု" ဂှ် ဒှ်နာမ် မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် ကတ္တာ)။
- ကမ် (Object): နာမ်ဂှ် ဒှ်ညးမဒးဒုင်ကၠောန်။
- ဥပမာ - ကောန်ၚာ် တက် ကၠဵု။ (ပ္ဍဲဏအ် "ကၠဵု" ဂှ် ဒှ်နာမ် မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် ကမ်)။
မနာမ် (Pronoun)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ မစကာ သွက်ဂွံသ္ပစၞး ဒၞာဲ နာမ် (ညံင်ဟွံဂွံဒးကော် ယၟု ကလေင်ထပ်ဒၟံင်) ဂှ် ကော်စ မနာမ် (Pronoun) ရ။
- ဥပမာ - အဲ၊ မၞး၊ ညး၊ ဍေံ၊ ပိုဲ။