နဲကဲကၠာဲဘာသာ

နဲကဲကၠာဲဘာသာ (အၚ်္ဂလိက်: Translation Methodology) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ကေုာံ မပြံင်လှာဲ အဓိပ္ပာယ် နူဘာသာတမ် (Source Language) ညံင်ဂွံစိုပ်အာ ဘာသာပလံင် (Target Language) ဗွဲမဒးရးရ။ ပ္ဍဲကဵုပရေင်ကၠာဲဘာသာမန်မ္ဂး အတိုင်နဲကဲ တၠပညာလိက်ပတ်မန် နာဲသက်လောန် (Nai Sac Lun) မစကာလဝ် ပ္ဍဲအဘိဓာန်မန်-ဗၟာဂှ် တင်မဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်အဓိကဂမၠိုင် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။

အရာမဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ၅ သာ် (Five Key Analyses)

၁။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဒၞာဲမသုင်စောဲ (Contextual Analysis)

ဝေါဟာရမွဲမွဲ ဒုင်သဇိုင်ကဵု ဒၞာဲမသုင်စောဲတုဲ အဓိပ္ပာယ်ပြံင်လှာဲမာန်ရ။

ဥပမာ: ဝေါဟာရ "ပပြဘိုက်" ဂှ် ယဝ်ရသုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာမစသုင်မ္ဂး ကဵုအဓိပ္ပာယ် "စသုင်"၊ ဆဂး ယဝ်ရသုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာကယျိုင်ကယျဝ်မ္ဂး ကဵုအဓိပ္ပာယ် "သုင်စောဲ" ရ။

၂။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လက်သဏ်သဒ္ဒါ (Grammatical Classification)

သွက်ဂွံကၠာဲဘာသာဂွံဒးရးဂှ် ဒးပါ်ခြာကေတ် ဂကူမအရေဝ် (Parts of Speech) ဂမၠိုင် ညံင်ရဴ နာမ် (n)၊ ကြိယာ (v)၊ နာမဝိသေသန (adj) ကေုာံ ကြိယာဝိသေသန (adv) ရ။

၃။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပွမပြံင်လှာဲဝေါဟာရ (Word Transformation)

ဘာသာမန်နွံကဵု နဲကဲပြံင်လှာဲ ကြိယာ ညံင်ဂွံဒှ် နာမ် နကဵုပွမဆက်စပ်လဝ် မအက္ခရ် (Affixation) ဂမၠိုင်:

ပွမ: (ဥပမာ - အာ → ပွမအာ)
ဒဒှ်မ: (ဥပမာ - ယဲ → ဒဒှ်မယဲ)

၄။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တမ်မူလဝေါဟာရ (Etymology)

ဝေါဟာရမန်ဂမၠိုင် နွံကဵုတမ်မူလမကၠုင်နူ ပါဠိ၊ သက္ကတ၊ ဗၟာ၊ သေံ ကေုာံ အေင်ဂလိက်။ ပွမတီကေတ် တမ်မူလဏအ်ဂှ် ဗိုင်ရီုကဵု ညံင်ဂွံကၠာဲဘာသာ ကိတ်ညဳကဵုအဓိပ္ပာယ်တမ်ရ။

၅။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ရမျာင် ကေုာံ သတ်ပုံ (Phonetics and Orthography)

ဝေါဟာရလ္ၚဵုဂှ် ချူဗီုမွဲ ရမျာင်တိတ်ဗီုမွဲရ (ဥပမာ - "ကမ္ဘတ်" ရမျာင်တိတ် "ပဠတ်")။ ဟိုတ်ဏအ်ရ ကာလကၠာဲဘာသာ ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် သီုဗီုချူ ကေုာံ ဗီုရမျာင်မတိတ် ညံင်ဟွံဂွံကၠိုဟ်အဓိပ္ပာယ်မှာအာရ။

ဇယိုင်သဒ္ဒါ သွက်ညးကၠာဲဘာသာ

ဂကူဝေါဟာရ	သင်္ကေတ	အဓိပ္ပာယ်
နာမ်	(n)	ယၟုအရာနာနာ
ကြိယာ	(v)	ပွမကၠောန်/ပွမဒှ်
နာမဝိသေသန	(adj)	အရာမထ္ၜးလက်သဏ်နာမ်
ကြိယာဝိသေသန	(adv)	အရာမထ္ၜးလက်သဏ်ကြိယာ

ရံင်အဏအ်

နိဿဲ

သက်လောန်၊ နာဲ။ အဘိဓာန် မန်-ဗၟာ (A Mon-Burmese Dictionary)။