နဲကဲဗတိုက်

နဲကဲဗတိုက်; Military Tactics
	သင်္ကေတ နဲကဲဗတိုက်; ကောန်မချေတ် ပ္ဍဲ ပေါဲစတုရင် ဝွံ ဒှ် သင်္ကေတ ပရေင်ချဳဒရာင် တိုက်ရိုက် မဒှ် သဇိုင် သွက် နဲကဲဗတိုက် ရ
ဗွိုက်လ္ၚတ် အဓိက	ဗျူဟာပၞာန်၊ ပေါဲဗတိုက် (Battles)၊ ဝင်ပၞာန်
တင်ရန်တၟအ် အဓိက	ကလိဂွံ အံင်ဇၞး ပ္ဍဲကဵု ပေါဲဗတိုက် မွဲမွဲ
သဇိုင် အဓိကဂမၠိုင်	ပွမချဳဒရာင် (Maneuver)၊ ပၟတ်လွဟ် (Firepower)
နဲကဲ မပြာကတ်	အောပ်တိုက်၊ ဗတိုက်လပါ်ကရေဲ၊ ပွမဗိုင်

နဲကဲဗတိုက် (အၚ်္ဂလိက်: Military Tactics) ဝွံ ဒှ် အနုပညာ ကေုာံ ပညာသိပ္ပံ ပွမဖန်ဇန်၊ ပွမပံင်ကောံ ကေုာံ ပွမစကာ ဒြဟတ်ပၞာန်၊ လွဟ်၊ ကေုာံ ကောန်ပၞာန် တအ် ပ္ဍဲကဵု ပေါဲဗတိုက် တိုက်ရိုက် (In combat) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အံင်ဇၞး လတူ သၞ ရ။ ဝေါဟာရဏအ်ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် ဂရိတ် taktike မဂွံအဓိပ္ပါယ် "အနုပညာ ပွမဖျေံ ဒၞာဲဒတန် ဒပ်ပၞာန်" ရ။

နဲကဲဗတိုက် ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ဗျူဟာပၞာန် (Military Strategy) ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ရ။ တၠပညာ ဝင်ပၞာန် စန်-ဇြူး (Sun Tzu) ကေုာံ က္လောသေဝေါတ် (Clausewitz) တအ် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ- "ဗျူဟာ ဂှ် ဒှ် ပွမချပ် ဖန်ဇန် ညံင်ဂွံ အံင်ဇၞး ပ္ဍဲကဵု ပေါဲပၞာန် အလုံမွဲ (How to win the war) တုဲ၊ နဲကဲဗတိုက် ဂှ် ဒှ် ပွမဖန်ဇန် ညံင်ဂွံ အံင်ဇၞး ပ္ဍဲကဵု ပေါဲဗတိုက် မွဲမွဲ (How to win a battle)" ရ။

သဇိုင် အဓိက ပ္ဍဲ နဲကဲဗတိုက် (Elements of Tactics)

နဲကဲဗတိုက် မအံင်ဇၞး မွဲဂှ် ဒး ပံင်ကောံလဝ် သဇိုင် အဓိက ၃ သာ် (FIRE, MANEUVER, and SHOCK) ရ-

၁။ ဒြဟတ် ပၟတ်လွဟ် (Firepower): ပွမစကာ လွဟ် (ဥပမာ - သေနာတ်၊ မနိက်၊ က္ၜင်ကျာ၊ လွဟ်ဇၞော်) သွက်ဂွံ ပန်ဗတိုက် ကေုာံ ပလီုပလာ် ဒြဟတ် သၞ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ကၟာတ်လဒဵု ညံင် သၞ ဂွံ ချဳဒရာင် ဟွံမာန် (Suppressive fire)။

၂။ ပွမချဳဒရာင် (Maneuver): ပွမပြံင်လှာဲ ဒၞာဲဒတန် ဒပ်ပၞာန် ဇကု ညံင်ဂွံ စိုပ် အကာဲအရာ တိဍာ် မခိုဟ် နူ သၞ။ ဥပမာ - ပွမကွာ် က္ဍိုက်အာ လပါ်လက္ကရဴ သၞ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမအုပ်ဓုပ် ကေတ် ဒၞာဲ က္ဍဟ်ဒဵု သၠုင်။ ပွမချဳဒရာင် ဂှ် ဒးပြဟ် ကေုာံ ဒးဆိင်ကေတ် ဝါတ် ရ။

၃။ ပွမပဟိုတ်ကဵု ဖေက်လကိုတ် (Shock Action / Surprise): ပွမဗတိုက် သၞ ပ္ဍဲကဵု အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲ သၞ မဟွံစၟဳစွံလဝ် လးလး ရ။ အရာဏအ်ဂှ် ပကဵု ညံင် စိုတ်ဓာတ် သၞ ဂွံ လီုလာ် ဗွဲမပြဟ် တုဲ ဟွံဂွံ အခိင် ကလေင် တဝ်စၞေဟ် ရ။

ဗီုပြင် နဲကဲဗတိုက် အဓိကဂမၠိုင် (Common Tactical Maneuvers)

ပ္ဍဲကဵု ဝင် ပေါဲပၞာန်၊ သကိုပ်ပၞာန် တအ် သုင်စောဲလဝ် နဲကဲဗတိုက် မပြာကတ် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ရ-

ပွမဗတိုက် လပါ်ကရေဲ / လပါ်စး (Flanking Maneuver):

စၞး မဗတိုက် သၞ မုက်ကဵုမုက် ဂှ်၊ ဒပ်ပၞာန် မွဲလပါ်ဂှ် အာဗတိုက် လပါ် သြိုဟ် (Flank) ဟွံသေင်မ္ဂး လပါ်လက္ကရဴ (Rear) သၞ ရ။ ဒၞာဲတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ သၞ မဍိုန်လျအိုတ် ကေုာံ ပြင်ဆင်လဝ် အောန်အိုတ် ရ။

ပွမအောပ်တိုက် (Ambush):

ဒပ်ပၞာန် မွဲ အောပ်ဗ္ဒန် မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒၞာဲ မပၞုက်ဓလုက် တုဲ၊ အခိင် သၞ ကွာ် လုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပွဳပွူ မဗတိုက်ဂွံ ဂှ်မ္ဂး၊ သီု ဟွံကဵု သၞ တီ ဗတိုက် ရပ်စ ပွမဖေက်လကိုတ် ရ။ (နဲကဲဏအ်ဂှ် ဒှ် နဲကဲ အဓိက ပ္ဍဲ ပၞာန်ပျံက်ကျာ)။

ပွမဗိုင်လဝ် (Encirclement / Siege):

ပွမဗိုင် ကၟာတ်လဒဵု ထောအ် သၞ အလုံ ၃၆၀ ဒဳဂရဳ ညံင် သၞ ဂွံ ဒြေပ်ပါဲ ဟွံမာန် ကေုာံ ညံင် အရီုအဗင် စၞအာဟာရ လပါ်မ္ၚး ဂွံ လုပ် ဟွံမာန်။ လက္ကရဴအိုတ် သၞ တအ် အိုတ်စၞ ကေုာံ အိုတ်လွဟ် တုဲ ဒးဖျေံလွဟ် ရ။

ပွမဆုတ်ကလေင် လှေံလှန် (Feigned Retreat):

ဒပ်ပၞာန် မွဲ ပတုပ်ဗီု ညံင်ရဴ ကျပၞာန် တုဲ ဒြေပ်ဆုတ်ကလေင်။ အခိင် သၞ ထေင်စၟတ် ဒဒှ်ရ ဇၞးတုဲ ဒြေပ်ဗက်ကၠုင် ဂှ်၊ ဒပ် ဇကု ကလေင် ဂတးမုက် တုဲ အောပ်တိုက် (ဟွံသေင်မ္ဂး ပံင်ကဵု ဒပ်အရန် တုဲ ဗတိုက်) ရ။ နဲကဲဏအ် မောန်ဂေါလ် (Mongols) တအ် စကာ ဂၠိုင်အိုတ် ရ။

နဲကဲဗတိုက် ခေတ်တၟိ (Modern Tactics: Combined Arms)

ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး၊ နဲကဲဗတိုက် ဝွံ ပြံင်လှာဲအာ နူကဵု ပွမစကာ ဒပ်တိုက် (Infantry) သၟးဂှ် ဒှ်အာ နဲကဲ "ပွမပံင်ကောံ ဒြဟတ်ပၞာန် နာနာ" (Combined Arms Tactics) ရ။

သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အံင်ဇၞး ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် ခေတ်တၟိ မ္ဂး၊ သကိုပ်ပၞာန် တအ် ဒး ပံင်ကောံ စကာ-

ဒပ်တိုက် (Infantry): သွက်ဂွံ သီကေတ် ဒၞာဲတိဍာ် ကေုာံ လုပ်သီ တိုက်သ္ၚိ။
ဒပ်ကွဳစက်ပၞာန် (Armor / Tanks): သွက်ဂွံ စကာ ဒြဟတ်ပၟတ်လွဟ် ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ ညံင်ဂွံ ထပါ် ကၟာင် သၞ ပြဟ်ပြဟ်။
ဒပ်လွဟ်ဇၞော် (Artillery): သွက်ဂွံ ပန်ဗတိုက် ကဵု အရီုအဗင် နူ ဇမ္ၚောဲ။
ဒပ်ကျာ ကေုာံ ဒရုန်း (Air Support & Drones): သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရိုင် သၞ နူ လတူကျာ ကေုာံ ဗတိုက် ပလီုပလာ် ဒၞာဲ အဓိက သၞ။

ယဝ်ရ ဒပ်ပၞာန် နာနာ တအ်ဏအ် ချဳဒရာင် ပံင်တောဲ ညဳသၟဟ် ရေင်သကအ် မ္ဂး (ဥပမာ - ဒပ်လွဟ်ဇၞော် ပန် ကၟာတ်လဒဵု သၞ ကိုပ်ကၠာ၊ တုဲမ္ဂး တင့်ကား တအ် ကွာ်လုပ်၊ တုဲမ္ဂး ဒပ်တိုက် တအ် ဗက်လက္ကရဴ) ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒြဟတ် မဇၞော် လောန် ရ။

ဆက်လ္ၚတ်

နိဿဲ