ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာ
ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာ (အၚ်္ဂလိက်: Financial Management) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ အဓိက မွဲ ပ္ဍဲပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ဖန်ဇန်၊ ပရေင်စဳစဉ်၊ ပရေင်ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ပရေင်သမ္ၚေဝ် သြန်လုပ်သြန်တိတ် ပ္ဍဲဂကောံကမ္မဏဳ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မွဲမွဲရ။[၁] အဓိက တင်ရန်တၟအ် ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာဂှ် သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ဖဵုအကျောဝ် (Profitability)၊ ထိင်ဒဝ် ၚုဟ်မးစရိတ် (Expenses)၊ ကေုာံ သၠုင်ပတိုန် ၚုဟ်မး ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Wealth Maximization) ရ။
ပ္ဍဲကဵု ဗွိုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိဏအ်မ္ဂး ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာ ဝွံ ဒှ်ကောန်တၟအ် ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဖျေဟ်သြန်တမ် (Investment)، ပရေင်ဂၠာဲသြန်တမ် (Financing)، ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပရအ် ဖဵုအကျောဝ် (Dividend) ရ။
၁။ နိဒါန် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာ ဝွံ ဒှ်ကွတ်ပညာ ကေုာံ အနုသုခုမ မဆေင်ကဵု ပွမအုပ်ဓုပ် သြန်ရ။[၂] အတိုင်အစာပါရဂူ ဘဏ္ဍာတအ် မဟီုမ္ဂး ဍေံဝွံ ဒှ်အရာမဖန်ဇန် သြန် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ၚုဟ်မး ခိုဟ်အိုတ်၊ ကေုာံ စကာသြန်ဂှ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ဖဵုသွဟ် မပေင်တဴ ကုအစောံစောန်ရ။ လၟေင်ကမၠောန်ဏအ် ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် အဓိက ပိသာ်ရ-
- သ္ဂုတ်သွာတ် ပရေင်ဖျေဟ်သြန်တမ် (Investment Decision): ဖျေဟ်သြန် ပ္ဍဲဒၞာဲလဵုမ္ဂး ကလိဂွံ ဖဵုအကျောဝ် ဂၠိုင်အိုတ်ရော?
- သ္ဂုတ်သွာတ် ပရေင်ဂၠာဲသြန်တမ် (Financing Decision): သြန်တမ် သွက်ဂွံ ဖျေဟ်ဂှ် ဂၠာဲနူလဵုရော? (ဥပမာ- သြန်လွဳ နူဘဏ် ဟွံသေင်မ္ဂး သွံ ရှယ်ယာ)
- သ္ဂုတ်သွာတ် ပရေင်ပါ်ပရအ် (Dividend Decision): ဖဵုအကျောဝ် မကလိဂွံလဝ်တအ်ဂှ် ပါ်ပရအ် ကဵု ညးမပိုင်ပြဳ ရှယ်ယာတအ်ဟာ ဟွံသေင်မ္ဂး ကလေင်ဖျေဟ်သြန်တမ် ပ္ဍဲကမ္မဏဳ ပၠန်ဟာ?
၂။ ပယျဵု ကေုာံ တင်ရန်တၟအ်ဂမၠိုင် (Scope and Objectives)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပယျဵု ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာ ဝွံ ဇၞော်လှဲလး ဗွဲမလောန်ရ။ ဍေံဝွံ ဟွံသေင် ကုဆမထိင်ဒဝ် စရင်သြန် မွဲဓဝ်တုဲ၊ ဍေံပါလုပ် ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ် ဗျူဟာ (Strategy) ကမ္မဏဳရ။[၃]
တင်ရန်တၟအ် အဓိက နွံ ၜါသာ်ရ-
- သၠုင်ပတိုန် ဖဵုအကျောဝ် (Profit Maximization): ဒှ်တင်ရန်တၟအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကမၠောန် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ သြန်ပရဲ ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲကာလဂၠေအ်ရ။ ဆဂး လညာတ်ဏအ် ဝွံ ဟွံသမ္ၚေဝ်လဝ် အန္တရာယ် (Risk) ကေုာံ ၚုဟ်မး အခိင် (Time value of money) ရ။
- သၠုင်ပတိုန် ၚုဟ်မး ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Wealth Maximization): လညာတ်ဏအ် ဒှ်လညာတ် မကိတ်ညဳ ကုခေတ်တၟိအိုတ်ရ။ ဍေံရန်တၟအ် သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ၚုဟ်မး ရှယ်ယာ (Share value) ညးမပိုင်ပြဳတအ် ပ္ဍဲကာလဇမၠိင်ရ။ ဍေံသမ္ၚေဝ်လဝ် သီုအန္တရာယ် ကေုာံ ၚုဟ်မး အခိင် သြန်ရ။
၃။ တာလျိုင် ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာ (Functions of Financial Management)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးမအုပ်ဓုပ် ပရေင်ဘဏ္ဍာ (Financial Manager) မွဲ နွံကဵု တာလျိုင် အဓိက ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- ပွမဒုင်စၟဳ လၟိဟ်သြန်တမ် မနွံပၟိက်: သမ္ၚေဝ်ရံင် ဒဒှ်ရ ကမ္မဏဳမွဲ နွံပၟိက် သြန်တမ် ၜိုတ်လဵု သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကမၠောန်ရ။
- ပွမရုဲစှ် တမ်ရိုဟ် သြန် (Sources of Funds): ရုဲစှ် ဒဒှ်ရ သြန်ဂှ် ကေတ် နူကဵု ရှယ်ယာ (Equity) ဟာ ဟွံသေင်မ္ဂး လွဳကေတ် နူ ဘဏ် (Debt) ဟာ။
- ပွမဖျေဟ်သြန်တမ် (Investment of Funds): ဖျေဟ်သြန် ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ် မကဵုဖဵုအကျောဝ် ဂၠိုင်အိုတ် ကေုာံ အန္တရာယ် အောန်အိုတ်ရ။
- ပွမထိင်ဒဝ် သြန်မစကာ (Cash Management): ထိင်ဒဝ် သြန်လုပ် ကေုာံ သြန်တိတ် လၟိုန်တ္ၚဲ ညံင်ဟွံဂွံ ခြာအာရ။
- ပရေင်ထိင်ဒဝ် ဘဏ္ဍာ (Financial Controls): စကာ နဲကဲ သမ္ၚေဝ် လိက်စရင် (Ratio analysis)၊ ပရေင်ဖန်ဇန် သြန် (Budgeting) သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ကမၠောန်ရ။
၄။ ပရေင်ဖန်ဇန် ကေုာံ ပွမဒုင်စၟဳ ဘဏ္ဍာ (Financial Planning and Forecasting)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပရေင်ဖန်ဇန် ဘဏ္ဍာ (Financial Planning) ဝွံ ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် မချူဖျေဟ် လိက်အစဳအဇန် သွက်အနာဂတ်ရ။[၄] ဍေံပါလုပ်-
- ကာလဂၠေအ် (Short-term): ပရေင်ဖန်ဇန် သွက် မွဲသၞာံ၊ ဥပမာ - ဘာတ်ဂျေတ် (Budget) သြန်လုပ်သြန်တိတ်။
- ကာလဇမၠိင် (Long-term): ပရေင်ဖန်ဇန် သွက် ၃ သၞာံ နူ ၅ သၞာံ၊ မပ္တံကဵု ပရေင်ဖျေဟ်သြန်တမ် ဇၞော်ဇၞော် (Capital Budgeting) ရ။
ပွမဒုင်စၟဳ ဘဏ္ဍာ (Forecasting) ဂှ် ဒှ်ပွမစကာ တင်နင် ဒေတာ အတိတ် ကေုာံ ပစ္စုပ္ပန် သွက်ဂွံ ထေင်ခယျ လၟိဟ် သွံရာန် ကေုာံ ၚုဟ်မးစရိတ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ရ။
၅။ လဒက်ပတန် သြန်တမ် ကေုာံ ၚုဟ်မး သြန်တမ် (Capital Structure and Cost of Capital)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လဒက်ပတန် သြန်တမ် (Capital Structure) ဝွံ ဒှ်ပွမပံင်နှဴ လၟိဟ် သြန်လွဳ (Debt) ကေုာံ သြန်ရှယ်ယာ (Equity) သွက်ဂွံ ဒက်ပတန် ကမ္မဏဳမွဲရ။[၅]
- သြန်လွဳ (Debt): ဒှ်သြန် မဒးကလေင်ဆပ် ကေုာံ အတိုး (Interest) မဒးကဵုလၟိုန်ရ။ ဍေံအန္တရာယ် ဇၞော် ဆဂး ၚုဟ်မး သက်သာရ။
- သြန်ရှယ်ယာ (Equity): ဒှ်သြန် ညးမပိုင်ပြဳတအ်တုဲ ဟွံဒးကလေင်ဆပ်ရ။ ဆဂး ဒးပါ်ပရအ် ဖဵုအကျောဝ် တုဲ ၚုဟ်မး က္ဍင်ရ။
ၚုဟ်မး သြန်တမ် (Cost of Capital) ဝွံ ဒှ်ၚုဟ်မး မဒးတိတ်အာ သွက်ဂွံ ကလိဂွံ သြန်တမ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲပရေင်ဘဏ္ဍာမ္ဂး စကာ သၞောတ် WACC (Weighted Average Cost of Capital) သွက်ဂွံ တီ ၚုဟ်မး သြန်တမ် အလုံမွဲကမ္မဏဳရ။
၆။ ပကင်ရင် သြန်တမ် လၟေင်ကမၠောန် (Working Capital Management)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သြန်တမ် လၟေင်ကမၠောန် (Working Capital) ဝွံ ဒှ်သြန် မစကာ သွက်လၟေင်ကမၠောန် ဇၟာပ်တ္ၚဲရ။ ဍေံဂှ် ဒှ်အရာ မပါ်ခြာလဝ် အကြာ ဒြပ်ရတ် မပြံင်လှာဲလောဲ (Current Assets) ကေုာံ တာလျိုင် မဒးဆပ်ပြဟ် (Current Liabilities) ရ။
| ဒြပ်ရတ် မပြံင်လှာဲလောဲ (Current Assets) | တာလျိုင် မဒးဆပ်ပြဟ် (Current Liabilities) |
|---|---|
| သြန် (Cash) ကေုာံ သြန်ပ္ဍဲဘဏ် | စရင်မဒးကဵု (Accounts Payable) |
| စရင်မဒးကလိဂွံ (Accounts Receivable) | သြန်လွဳ ကာလဂၠေအ် (Short-term Loans) |
| ကပေါတ်သှ်ေ (Inventory) | အခေါန် ကေုာံ စရိတ် မဒးဆပ် (Accrued Expenses) |
ယဝ်ရ သြန်တမ် လၟေင်ကမၠောန် နွံအောန်လောန်မ္ဂး၊ ကမ္မဏဳဂှ် ဆောမ်ဒုင် ပြသၞာ သြန်ဟွံပေင် (Liquidity crisis) မာန်ရ။ ယဝ်ရ နွံဂၠိုင်လောန်မ္ဂး၊ ဒှ်အရာ မဟွံကလိဂွံ ဖဵုအကျောဝ် ပေင်ပေင်ရ။
၇။ လိက်စၟတ်သမ္တီ ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ပရေင်သမ္ၚေဝ် (Financial Statements and Analysis)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လိက်စၟတ်သမ္တီ ဘဏ္ဍာ ဝွံ ဒှ်ဒ္ၚောဝ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် ဘဏ္ဍာ ကမ္မဏဳမွဲရ။[၆] လိက်စရင် အဓိက နွံ (၃) သာ်ရ-
- လိက်စရင် သြန်တန် (Balance Sheet): စၞောန်ထ္ၜး ဒြပ်ရတ် (Assets)، တာလျိုင် (Liabilities)، ကေုာံ သြန်တမ် ရှယ်ယာ (Equity) ပ္ဍဲအခိင်မွဲမွဲရ။
- လိက်စရင် ဖဵုအကျောဝ် (Income Statement): စၞောန်ထ္ၜး သြန်လုပ် ကေုာံ ၚုဟ်မးစရိတ် သွက်ဂွံ တီ ဒဒှ်ရ ကလိဂွံ ဖဵုအကျောဝ် ဟာ ကျအာ ဟာ။
- လိက်စရင် သြန်လုပ်သြန်တိတ် (Cash Flow Statement): စၞောန်ထ္ၜး ဗီုလဵု သြန် ကတဵုဒှ် လုပ် ကေုာံ တိတ် နူကဵု ကမၠောန်၊ ပရေင်ဖျေဟ်သြန်တမ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဘဏ္ဍာရ။
ပရေင်သမ္ၚေဝ် လိက်စရင် (Financial Analysis): စကာ နဲကဲ သမ္ၚေဝ် အချိုး (Ratio Analysis) မပ္တံကဵု အချိုး သြန်ပြံင်လှာဲလောဲ (Liquidity ratios)، အချိုး ဖဵုအကျောဝ် (Profitability ratios) တအ် သွက်ဂွံ သမ္ၚေဝ် အကာဲအရာ ကမ္မဏဳရ။
၈။ မူဝါဒ ပရေင်ပါ်ပရအ် ဖဵုအကျောဝ် (Dividend Policy)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မူဝါဒ ဏအ်ဝွံ ဆေင်စပ် ကုပွမဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒဒှ်ရ ဖဵုအကျောဝ် (Profit) ဂှ် ဗီုလဵု ဂွံပါ်ပရအ် ကဵု ညးမပိုင်ပြဳ ရှယ်ယာတအ်ရော ဂှ်ရ။[၇]
- ပါ်ပရအ် သြန် (Cash Dividend): ကဵုသြန် ညးမပိုင်ပြဳတအ် တိုက်ရိုက်ရ။
- ပါ်ပရအ် ရှယ်ယာ (Stock Dividend): စၞးမကဵု သြန်ဂှ် ကဵု ရှယ်ယာ တၟိရ။
- ကလေင်စွံ သြန် (Retained Earnings): ဟွံပါ်ပရအ်တုဲ ကလေင်စွံလဝ် သြန် ပ္ဍဲကမ္မဏဳ သွက်ဂွံ ဆက်ဇၞော်မောဝ်ရ။
မူဝါဒ ဏအ် ဝွံ ဇီုကပိုက် လတူ ၚုဟ်မး ရှယ်ယာ ပ္ဍဲဖျာ (Market price of shares) ဗွဲမလောန်ရ။
၉။ ပကင်ရင် အန္တရာယ် ပ္ဍဲပရေင်ဘဏ္ဍာ (Risk Management in Finance)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အန္တရာယ် (Risk) ဝွံ ဒှ်အရာ မဟွံချိုတ်ပၠိုတ် မလေပ် ဇီုကပိုက် လတူ တင်ရန်တၟအ် ဘဏ္ဍာရ။ ပကင်ရင် အန္တရာယ် (Risk Management) ဂှ် ဒှ်ပွမဂၠာဲ၊ သမ္ၚေဝ် ကေုာံ ဖျအ်ဖျေဟ် အန္တရာယ်တအ်ဂှ်ရ。[၈] အန္တရာယ် အဓိကတအ်ဂှ်-
- အန္တရာယ် သြန်ဟွံလေပ်ဆပ် (Credit Risk): အန္တရာယ် ညးမရာန်လဝ် ကပေါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ညးလွဳလဝ်သြန်တအ် ဟွံကလေင်ဆပ် သြန်ရ။
- အန္တရာယ် ဖျာ (Market Risk): အန္တရာယ် မကတဵုဒှ် နူကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ၚုဟ်မး ဖျာ၊ ၚုဟ်သြန် (Exchange rate)، ကေုာံ အတိုး (Interest rate) ရ။
- အန္တရာယ် သြန်ဟွံပေင် (Liquidity Risk): အန္တရာယ် ကမ္မဏဳမွဲ ဟွံမဲ ကုသြန် သွက်ဂွံ ဆပ် တာလျိုင် ပ္ဍဲကာလဂၠေအ်ရ။
နဲကဲ သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ်ဂှ် စကာ လိက်ကသုက် စဵုဒၞာ (Hedging) ကေုာံ ပွမဖျေဟ်သြန်တမ် နာနာသာ် (Diversification) ရ။
၁၀။ အနာဂတ် ကေုာံ ကွတ်ပညာ (Future Trends and Technology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲခေတ် လၟုဟ်မ္ဂး၊ ကွတ်ပညာ (Technology) ဝွံ ပြံင်လှာဲဒၟံင် ဗီုပြင် ပကင်ရင် ပရေင်ဘဏ္ဍာ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။[၉]
- FinTech (ကွတ်ပညာ ဘဏ္ဍာ): စကာ သၞောတ် အေပ် (Apps) ကေုာံ ဆော့ဖ်ဝဲလ် သွက်ဂွံ ကၠောန် လၟေင်ကမၠောန် ဘဏ္ဍာ ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ လောဲသွာရ။
- AI ကေုာံ စက်လ္ၚတ်ပညာ (Machine Learning): စကာ AI သွက်ဂွံ သမ္ၚေဝ် ဒေတာ ဘဏ္ဍာ ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ သွက်ဂွံ ထေင်ခယျ အကာဲအရာ အနာဂတ် (Predictive Analytics) ရ။
- ဗလံက်ချေန် (Blockchain): သွက်ဂွံ ပလံင်ဗစိုပ် သြန် ကေုာံ ချူစၟတ်သမ္တီ လိက်စရင် ညံင်ဂွံ ဂီုကၠီု ကေုာံ သ္အးဇ္ၚးရ။
- သၞောတ် ပကင်ရင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (ERP): စကာ သၞောတ် ကလောက် တုဲ ပံင်ကောံ တင်နင် ဘဏ္ဍာ အလုံမွဲကမ္မဏဳ ပ္ဍဲအခိင်တုပ် (Real-time) မာန်ရ။
ဆက်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တင်နိဿဲဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Brigham, E. F., & Houston, J. F. (2021). Fundamentals of Financial Management. Cengage Learning.
- ↑ Van Horne, J. C., & Wachowicz, J. M. (2008). Fundamentals of Financial Management. Pearson Education.
- ↑ Gitman, L. J., & Zutter, C. J. (2015). Principles of Managerial Finance. Pearson.
- ↑ Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of Corporate Finance. McGraw-Hill Education.
- ↑ Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). "The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment". The American Economic Review.
- ↑ Penman, S. H. (2013). Financial Statement Analysis and Security Valuation. McGraw-Hill.
- ↑ Lintner, J. (1956). "Distribution of Incomes of Corporations Among Dividends, Retained Earnings, and Taxes". The American Economic Review.
- ↑ Hull, J. C. (2018). Risk Management and Financial Institutions. Wiley.
- ↑ Gomber, P., Koch, J. A., & Siering, M. (2017). "Digital Finance and FinTech: Current research and future research directions". Journal of Business Economics.