ပညာတေဇ
ပညာတေဇ (အၚ်္ဂလိက်: Academia) ဝွံ ရည်တၟံကု ဂကောံမၞိဟ်၊ ဒေသ ကေုာံ ပွဳပွိုင် မဆက်စပ်ကု ပညာသမၠုင် (Higher education)၊ ပွမဗ္တောန် ကေုာံ ပွမကၠောန် သုတေသန ရ။[၁] ဍေဟ်ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တက္ကသိုလ်၊ ကဝ်လိက်၊ အစာပညာဂမၠိုင် ကေုာံ နိဿံက်ပညာ (Academic journals) ရ။
သမၠေဟ်အဓိက ပ္ဍဲပညာတေဇ (Core Elements)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁။ တက္ကသိုလ် ကေုာံ အခေါင်အရာပညာ (Universities)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ဒှ်ဒၞာဲအဓိက သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဗဟုသုတတၟိ ကေုာံ သွက်ဂွံဗ္တောန်ဖျေဟ်ကု ကောန်ကတ်ပညာဂမၠိုင်။ အစောံစရာဲ ပညာတေဇမွဲမွဲ တန်တဴဒၟံင် လတူအစောံသုတေသန ကေုာံ အစာပညာမနွံ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဂှ်ရ။
၂။ ပွမတက်ပ္တိတ်လိက်ပညာ (Scholarly Publishing)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစာပညာတအ် ပလံင်ဗစိုပ် တင်ဂၞင်သုတေသန ဇကု ကုဂျာနယ်ပညာဂမၠိုင်။ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံတက်ပ္တိတ်မ္ဂး ဍေဟ်ဒးတတ်ၜက် သၞောတ်ဝ်စၟဳစၟတ် (Peer review) သွက်ဂွံစၟဳစၟတ် စရာဲလိက်ရ။
၃။ အဆံင်ပညာ (Academic Degrees)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲပညာတေဇဝွံ နွံကဵုအဆံင်ပညာနာနာ-
- ဗာချလာ (Bachelor's Degree): အဆံင်ပညာသဇိုင် (၄ သၞာံ)။
- မာသတာ (Master's Degree): အဆံင်ပညာသမၠုင် (၁-၂ သၞာံ)။
- ပါရဂူ (Ph.D. / Doctorate): အဆံင်ပညာသုတေသန သမၠုင်အိုတ်။
စံင်ဏးပညာ (Academic Ethics)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစာပညာ ကေုာံ ကောန်ကတ်ပညာတအ် ဒးမင်မွဲ စံင်ဏးပညာ မပ္တံကု-
- ပွမဗၠးၜးပညာ (Academic Freedom): အခေါင်ဂၠာဲသ္ၚေဝ် ကေုာံ ဟီုဂး ဗဟုသုတ ဗွဲမဗၠးၜး။
- ပွမစဵုဒၞာ ပွမကၠတ်ဗှ်လိက် (Anti-plagiarism): ပွမဟွံကၠတ်ကေတ် ကမၠောန်ညးတၞဟ် သွက်ဂွံပတိုန်စ ဇကု။
နိဿဲ (References)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Encyclopædia Britannica. (2024). "History of higher education".