ပညာ ရုပ်စက်

ပညာ ရုပ်စက် ဟွံသေင်မ္ဂး ရဝ်ဗောတေစ် (အၚ်္ဂလိက်: Robotics) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သွာင်ပညာ မပံင်ကောံလဝ် သိပ္ပံ ခမ်ပျူတာ၊ အေန်ဂျေန်နဳယာ မက်ကာနေတ် (Mechanical engineering) ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာ လလဳ (Electrical engineering) တအ်တုဲ၊ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန်၊ လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ လွပ် ရုပ်စက် (Robots) ဂမၠိုင်ရ။

တင်ရန်တၟအ် အဓိက ပညာ ရုပ်စက် ဝွံ သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် စက် မလေပ် ရီုဗင် ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန် စၞး မၞိဟ်တအ် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲ အန္တရာယ်နွံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကမၠောန် မဒးကလေင်ကၠောန်လၟိုန် (Repetitive tasks) တအ်ရ။

ဝင် (History)

ဝေါဟာရ "ရုပ်စက်" (Robot) ဝွံ ကၠုင်နူ မအရေဝ် ချက် (Czech) "robota" မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ကမၠောန်ဍိက်" ဟွံသေင်မ္ဂး "ကမၠောန် မဒးဒုင်စကာ" ရ။ ယၟုဏအ်ဂှ် စပြာကတ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ ကြဴနူ အစာချူလိက် ကာရယ် ကာပက် (Karel Čapek) စကာလဝ် ပ္ဍဲကဵု ပေါဲဇာတ် ညးရ။ ဝေါဟာရ "Robotics" ဂှ်တှေ် အစာချူလိက် ဝတ္ထုသိပ္ပံ အိုက်သက် အာသဳမောဗ် (Isaac Asimov) စဖန်ဗဒှ် ကေုာံ စကာလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၁ တေအ်ရ။

ရုပ်စက် သွက် ရုင်ကၠောန်ကမၠောန် (Industrial robot) ကၠာအိုတ်ဂှ် မၞုံယၟု "Unimate" တုဲ၊ စကာလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ကၠောန် ကွဳစက် General Motors ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၁ သွက်ဂွံ ယိုက် ကပေါတ်ပသဲ ဂမ္တဴဂမၠိုင်ရ။

ဒကုတ် အဓိက ရုပ်စက်ဂမၠိုင် (Core Components of a Robot)

ရုပ်စက် ဇၟာပ်ပ်မွဲ ညံင်ဂွံ ကၠောန်ကမၠောန်မာန်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ် အဓိက ၃ သာ်ရ-

ဟာတ်ဝဴ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (Hardware/Mechanical Structure): ဒှ် ဇကုခန္ဓာ ရုပ်စက် မကၠောန်လဝ် နကဵု ပသဲ၊ ပလာသတေတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကပေါတ်နာနာ သွက်ဂွံ ချဳဒရာင် ကေုာံ ရပ်စပ် ကပေါတ်မာန်။ (ဥပမာ - တဲရုပ်စက်၊ ဘက်ထရဳ၊ မဝ်တာ)။
သေန်သာဂမၠိုင် (Sensors): ဒှ် ညံင်ရဴ မတ်၊ ကတောဝ်၊ စၞာံ သွက် ရုပ်စက်ရ။ သေန်သာတအ် လ္ၚတ်ကေတ် အကာဲအရာ ပွဳပွူ မပ္တံကဵု လျး၊ ရမ္သာင်၊ ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဇမ္ၚောဲတုဲ ပလံင်ဗစိုပ် တင်ဂၞင် ဇရေင် က္ဍဟ်စက်ရ။
သပ်ဝဴ ကေုာံ ခမ်ပျူတာ (Software & Computer): ဒှ် က္ဍဟ် ရုပ်စက်ရ။ ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ အဝ်ဂဝ်ရဳတာမ် ကေုာံ ပရဝ်ဂရာမ်မေန် ခမ်ပျူတာ တုဲ၊ သ္ၚဳဂၠိပ် တင်ဂၞင် နူ သေန်သာ၊ ချပ်ဗစာ ကေုာံ ကဵုစၞောန် ဇရေင် ဇကုခန္ဓာ ညံင်ဂွံ ချဳဒရာင် အတိုင် အစဳအဇန်ရ။

လွပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင် (Major Applications)

ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ရုပ်စက်တအ်ဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု သွာင်နာနာသာ်-

ပရေင် ရုင်ကမၠောန် (Industrial Robotics): ကၠောန်ဗဒှ် ကွဳစက်၊ တပ်ရေင် ကပေါတ် လလဳ၊ ကေုာံ ပွမထုပ်ပလံင် ကပေါတ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ချိုတ်ပၠိုတ်။
ပရေင် ထတ်ယုက် (Medical Robotics): ရုပ်စက် ဗီုကဵု "Da Vinci" ဂှ် ရီုဗင် အစာဂဥုဲတအ် ပ္ဍဲအရာ မကရေက်ယဲ မဍိုန်ဍောတ် ကေုာံ ဝါတ်ဂါတ်တအ်ရ။
သ္ၚိဌာန် ကေုာံ ရေင်ဝန် (Domestic Robotics): ရုပ်စက် ဇမိတ်ဖုန် အလဵုအလဵု (ဥပမာ - Roomba) ဟွံသေင်မ္ဂး ရုပ်စက် ပလံင်စၞအာဟာရ။
အာကာသ ကေုာံ သုတေသန (Space Exploration): ရုပ်စက် ကွဳဂေတ် (Rovers) ဗီုကဵု Curiosity ကဵု Perseverance တအ်ဂှ် လ္ၚတ်ဒၟံင် ဂြိုဟ်အင်္ဂါ (Mars) သွက် မၞိဟ်တအ်ရ။

အဆက်အစပ် ကု ဉာဏ်စက် (Robotics and AI)

ကိုပ်ကၠာတေအ် ရုပ်စက်တအ် ကၠောန်ကမၠောန် အတိုင် ပရဝ်ဂရာမ် မချူလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် (Pre-programmed) သက်သက်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ ဉာဏ်စက် (Artificial Intelligence) ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်တုဲ ရုပ်စက်တအ် လ္ၚတ်ကေတ် နူ ပွဳပွူ၊ ဆောတ်ခက်မ္ဂး ကလေင်ပလေဝ် အလဵုဇကု ကေုာံ သ္ဂုတ်သွာတ် ပြသၞာ တၟိတၟိ (Autonomous learning) မာန်ကၠုင်ယျရ။

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်