ပထမသံဂါယန
ပထမသံဂါယန (First Buddhist Council) ဝွံ ဒှ်သဘင်ဖ္ဍောတ်သှ်ဆာဲဓမ္မဝိနယ ကိုပ်ကၠာအိုတ် မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲထီုသတ္တပဏ္ဏိ၊ ဍုင်ရာဇဂြိုဟ် ကြဴနူကျာ်တြဲသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ၜါဂိတုရ။ ကဏ္ဍဝွံ သောင်ကလးထမံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူပရာ၊ တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ လၟေင်ကိစ္စဂမၠိုင် မဆေင်ကဵု ပထမသံဂါယန ဗွဲမၞုံကဵုဒ္တုဲဖဵု ရ။
တင်ဂၞင်သဇိုင်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုလၟေင်ဝင်သာသနာဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ -
- အခိင်: သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁) သၞာံ (ကြဴနူကျာ်တြဲသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ၜါဂိတု)။
- ဒၞာဲ: ထီုသတ္တပဏ္ဏိ၊ သၟဝ်တမ်ဆုအစာံ၊ ဗဒဲါဒဵုဝေဘာရ၊ ဍုင်ရာဇဂြိုဟ်။
- ဒကာ: သၟိင်အဇာတသတ္တု (သၟိင်မပတုဲဝတ် ဝေယျာဝစ္စ)။
- လၟိဟ်သင်: ရဟန္တာ ၅၀၀ ဇကု (မကော်ခဴစ ပဉ္စသတိက)။
မုက်လိက်လစှ်ေဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဏ္ဍဝွံ မၞးတအ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန် ဗွဲမလောဲသွာ -
- မှာထေရ်ကဿပ - မဒှ်ညးမသၟာန်ပုစ္ဆာ (သံဃထေရ်)။
- မှာထေရ်ဥပါလိ - မဒှ်ညးမသှ်ဝိဿဇ္ဇနာ လပါ် "ဝိနယပိဋက"။
- မှာထေရ်အနန် - မဒှ်ညးမသှ်ဝိဿဇ္ဇနာ လပါ် "သုတ္တန္တပိဋက" ကေုာံ "အဘိဓမ္မပိဋက"။
- သုဘဒ္ဒပဗ္ဗဇိတ - ပရူခမဳဗျု သုဘဒ္ဒ မဒှ်ဟိုတ်သဇိုင် သွက်ဂွံခၞံဗဒှ်သံဂါယန။
ပြကိုဟ်မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- စူဠဝဂ် - အခန်ပဉ္စသတိကခန္ဓက (မစုတ်လဝ်ပရူပထမသံဂါယန)။
- သမန္တပါသာဒိကာ - အဋ္ဌကထာဝိနယ (အခန်ဗာဟိရနိဒါန်)။