ပန်
| ဂၞန်ဗွဝ် (Cardinal) | ပန် (4) |
|---|---|
| ဂၞန်စရင် (Ordinal) | စတုတ္ထ (4th) |
| ဂရိ (Roman numeral) | IV |
ပန် (အၚ်္ဂလိက်: Four) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သင်္ချာ မွဲ တုဲ ဍေံ တန်တဴ ကြဴနူ ဂၞန် ပိ (၃) ကေုာံ ကိုပ်ကၠာ နူ ဂၞန် မသုန် (၅) ရ။ အက္ခရ် ဂၞန် မန် မ္ဂး ချူ "၄" တုဲ၊ ဂၞန် အာရဗဳ မ္ဂး ချူ "4" ရ။ ဂၞန် ပန် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီ အရာ မၞုံကဵု ပရေင် တန်ကြန် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် မခိုင်ကၠိုက် ပ္ဍဲကဵု သဘာဝ၊ သင်္ချာ ကေုာံ ဓဝ်ပတှ်ေ သာသနာ တအ် ရ။
၁။ သဘဴဓရ် ပ္ဍဲ သင်္ချာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ပန် ဝွံ ဍေံ နွံ ကု သဘဴဓရ် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ဂၞန် ပံင်နှဴ: ဍေံ ဒှ် ဂၞန် ပံင်နှဴ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ရ။ ဟိုတ်နူ ဍေံ ပါ် ကု ၁၊ ၂၊ ၄ ပြေ ဒၟံင် တုဲ ဍေံ ဟွံသေင် ကု ဂၞန် သုဒ္ဓ ရ။
- ဂၞန် စတုရံ: ဍေံ ဒှ် ဂၞန် စတုရံ မွဲ သာ် (၂ × ၂ = ၄) ရ။
- ဗီုပြင် စတုရံ ကေုာံ ပန်ကၠင်: ပ္ဍဲကဵု ဂျီဩမေတြဳ မ္ဂး ဗီုပြင် စတုရံ ကေုာံ ပန်ကၠင် တအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဇိုင် ပန် လပါ် ကေုာံ ကၠင် ပန် ဒၞာဲ ရ။
၂။ ပရေင် သုင်စောဲ ပ္ဍဲ သဒ္ဒါ ကေုာံ လိက်ပတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါ ဘာသာမန် မ္ဂး၊ မအရေဝ် "ပန်" ဏအ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜး လၟိဟ် ကေုာံ လၟေင် ကဆံင် ရ။
- ပွမထ္ၜး လၟိဟ်: သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ရိုဟ်လၟိဟ် ကပေါတ်အရာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂိုလ် မၞုံ လၟိဟ် ပန် ရ။ (ဥပမာ - မၞိဟ် ပန် တၠ၊ သ္ၚိ ပန် မ၊ ဇိုင် ပန်)။
- စတုတ္ထ: ပ္ဍဲ လၟေင် ကဆံင် မ္ဂး ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အရာ မရနုက်ကဵု ပန် ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် မကလိဂွံ လာပ် စတုတ္ထ ရ။
၃။ သင်္ကေတ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ သာသနာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ပန် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက် ပရေင် လဒက်ပ္တန် လောက ကေုာံ သာသနာ ဗွဲမလှဲလး ရ။
- ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ: ဂၞန် ပန် ဏအ် ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။ ဥပမာ မ္ဂး သစ္စာပန် (ဒုက္ခ၊ သမုဒယ၊ နိရောဓ၊ မဂ္ဂ)၊ ဓါတ်ပန် (တိ၊ ဍာ်၊ ကျာ၊ ပၟတ်)၊ ဗြဟ္မဝိဟာရပန် (မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ) ကေုာံ အပါယ်ပန် တအ် ရ။
- အရပ် အဓိက: ပ္ဍဲ လောက ပိုယ် ဏအ် အရပ် အဓိက နွံ ပန် ဒိုဟ် မတွဟ်ဂး ဗမံက်၊ ပလိုတ်၊ သၠုင်ကျာ ကေုာံ သၟဝ်ကျာ ရ။
- ရာသဳဥတု: ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင် ဂၠးကဝ် ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ရာသဳဥတု နွံ ပန် ဥတု မတွဟ်ဂး ဥတု ကညင်၊ ဥတု ကသီု၊ ဥတု သၠဆုပြဟ် ကေုာံ ဥတု တၞံဆုကဴ ရ။
၄။ သိပ္ပံ ကေုာံ ဇဳဝဗေဒ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ပရေင် သိပ္ပံ ကေုာံ ဇဳဝဗေဒ တအ် လေဝ် ဂၞန် ပန် ဏအ် ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ကီု ရ။
- ဓါတုဗေဒ: ပ္ဍဲ စရင် ဓါတ် မ္ဂး ဂၞန် အဏုမြူ ၄ ဂှ် ဒှ် ဓါတ် ဗေရဳလဳယျာမ် မဒှ် ဓါတ် သတ္တု မသာ တုဲ ခိုင်ကၠိုက် ဗွဲမလောန် ရ။
- ဇဳဝဗေဒ: သတ္တဝါ မပ္တံကဵု တိရစ္ဆာန် နွံ ကု ဍာ်တှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂှ် ဒှ် သတ္တဝါ ဇိုင် ပန် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဓါတ် ဗဳဇ DNA ပိုယ် မၞိဟ် တအ် လေဝ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဓါတ် သဇိုင် အဓိက ပန် သာ် (A, C, G, T) ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Properties of Number 4". Math is Fun.
- 4 (number), Wikipedia.