ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်
(Leadership)
Leadership Icon
ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ဝွံ ဒှ်အစောမ်စရာဲ မဓလီုစိုတ် ကေုာံ ပၠတရဴ ညးတၞဟ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗစိုပ် တင်ရန်တၟအ်ရ
သဇိုင်အဓိကပွမပၠတရဴ, ပွမဓလီုစိုတ် (Motivation), ဗီုပြင်အနာဂတ် (Vision)
ဂကူဂမၠိုင်အဝဵုမွဲဓဝ်, ဒဳမဝ်ကရေသဳ, ဗၠးၜး
အရာမဆက်စပ်ပရေင်စၟိန်ပြမာန်, ဂကောံ
တင်ရန်တၟအ်ပွမက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ညံင်ဂွံ အံင်ဇၞး

ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (အၚ်္ဂလိက်: Leadership) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အစောမ်စရာဲ၊ အနုသုခုမ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ ဓလီုစိုတ် (Influence)၊ ပၠတရဴ (Guide) ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု ဇြဟတ်စိုတ် (Motivate) ကု ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ်တအ် ညံင်ညးတအ် ဂွံကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံ နကဵု စိုတ်ဓာတ် မသၠုင် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗစိုပ် တင်ရန်တၟအ် မတုပ်သၟဟ် မွဲမွဲရ။

ညးမက္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leader) ခိုဟ်မွဲဝွံ ဒးနွံကဵု ဗီုပြင် အနာဂတ် (Vision) မကၠးဖ္ဍး၊ သတ္တိ၊ ကေုာံ အစောမ်စရာဲ ဆက်ဆောံ မခိုဟ်ရ။ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဵု ဇၟာပ်ပ် ဂကောံ၊ ကမ္ပဏဳ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်ရ။

ဗီုပြင် ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဂမၠိုင် (Leadership Styles)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အတိုင် တၠပညာ စိတ္တဗေဒ ကေုာံ ပရေင်စၟိန်ပြမာန်တအ် ပါ်လဝ်မ္ဂး ဗီုပြင် မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နွံနာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-

၁။ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် အဝဵုမွဲဓဝ် (Autocratic Leadership)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ်ဗီုပြင် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် မကေတ် အဝဵု သီုဖအိုတ် ကေုာံ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု အလဵုဇကုမွဲဓဝ် သီုဟွံကေတ် ကသပ် လညာတ် နူကောန်ဂကောံတအ်ရ။ ကောန်ဂကောံတအ် ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်အမိင် တိုက်ရိုက်ရ။ (စကာ ခိုဟ် ပ္ဍဲအခိင် ကိစ္စမံက်တိုန် မဒးဖျေံ သ္ဂုတ်သွာတ် ပြဟ်ပြဟ်)။

၂။ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Democratic / Participative Leadership)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ်ဗီုပြင် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် မကဵုအခေါင် ကုကောန်ဂကောံတအ် ညံင်ဂွံ ပါလုပ် သဳကၠဳ ကေုာံ ကဵုကသပ် ပ္ဍဲအရာ မဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်ရ။ ဆဂး သ္ဂုတ်သွာတ် လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ဟေင် ဒှ်ညးမဖျေံရ။ (ဗီုပြင်ဏအ် ဖန်ကဵု ညံင်ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံစိုတ်ဓာတ်သၠုင် ကေုာံ နွံကဵု လညာတ်တၟိတၟိရ)။

၃။ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဗၠးၜး (Laissez-Faire / Delegative Leadership)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ်ဗီုပြင် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် မကဵုအခေါင် ဗၠးၜး ပေင်င် ကုကောန်ဂကောံတအ် သွက်ဂွံ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန် နကဵု နဲကဲဇကုကဵုဇကုရ။ ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ဂှ် ဆမကဵု အရီုအဗင် ပရေင်နိဿဲဓဝ်ရ။ (စကာ ခိုဟ် ကုကောန်ဂကောံ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗ သၠုင်တအ်ရ)။

၄။ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပွမပြံင်လှာဲ (Transformational Leadership)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ်ဗီုပြင် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် မဓလီုစိုတ် ကေုာံ ဖန်ကဵု ဇြဟတ် ညံင်ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံပြံင်လှာဲ တိတ်နူ ဒၞာဲမသက္ကုလွဳ ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံ ခိုဟ်တိုန် နူကိုပ်ကၠာ သွက် တင်ရန်တၟအ် အနာဂတ် ဂကောံရ။

ပရေင်တၞဟ်ခြာ အကြာ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကဵု ပရေင်စၟိန်ပြမာန်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ၜိုန်ရ ဝေါဟာရ ၜါဏအ် မလေပ်စကာ ပြံက်နှဴရေင်သကအ်ကီုလေဝ်၊ နကဵု သဘဴဓဝ်မ္ဂး တၞဟ်ခြာဒၟံင်ရ-

  • ပရေင်စၟိန်ပြမာန် (Management): နွံတာလျိုင် လတူ ပွမစဳဇန်၊ ပါ်ပရအ် တာလျိုင်၊ ဖျေံ သၞောတ်ဝ် ကေုာံ ထိင်ဒဝ် (Things and Processes) ညံင်ကမၠောန် ဂွံတုဲဒှ် အတိုင်စၟတ်သမ္တီရ။
  • ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership): နွံတာလျိုင် လတူ ပွမဖန်ဗဒှ် ဗီုပြင် အနာဂတ် (Vision)၊ ပၠတရဴ၊ ကေုာံ ကဵုဇြဟတ်စိုတ် ကုမၞိဟ် (People) ညံင်ညးတအ် ဂွံမိက်ဂွံ ကၠောန်ကမၠောန်ဂှ်ရ။
  • (တင်စၟတ် - မန်နေဂျာ (Manager) ခိုဟ်မွဲဝွံ ထေက်ကဵု ဒးနွံကဵု အစောမ်စရာဲ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကီုရ။)