ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ပရေင်ကၠောန်ပတိတ်

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ

ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကမၠောန် ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် (အၚ်္ဂလိက်: Manufacturing ဟွံသေင်မ္ဂး Production) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လၟေင် ကမၠောန် မပြံင်လှာဲ ကပေါတ်သဇိုင် (Raw materials) ညံင်ဂွံ ဒှ် အာ ကပေါတ် မမာန် စကာ ဂွံ (Finished goods) နကဵု ပရေင်စကာ ကိရိယာ၊ စက်ယန္တရာ၊ ဒြဟတ် ကောန်မၞိဟ်၊ ကေုာံ လၟေင် ဓါတုဗေဒ ဟွံသေင်မ္ဂး ဇဳဝဗေဒ ရ။ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိက အိုတ် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ တုဲ ဍေဟ် ဖန်ဗဒှ် ကဵု ၚုဟ်မး (Value addition) လတူ ကပေါတ်သဘာဝ တအ် ရ။[၁]

စတမ် နူကဵု ကမၠောန် တဲ (Handicraft) ဍောတ်တ် စဵုကဵု စိုပ် စက်ရုံ ဇၞော်ဇၞော် မနွံကဵု နဲပညာ သၠုင် (High-tech factories) တအ် သီုဖအိုတ် ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဗွိုက် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ပရူပရာ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် နကဵု လညာတ် ဝင်၊ နဲကဲ လဒက်ပတန်၊ နဲပညာ ခေတ်တၟိ၊ ကေုာံ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပွဳပွူသဘာဝ ဗွဲမလှဲလး ရ။

ဝှာင်:KUKA Industrial Robots IRB.jpg
ဗီုရုပ် ထ္ၜး ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ခေတ်တၟိ မစကာ ဉာဏ်စက် ကေုာံ စက်ရဝ်ဗတ် (Industrial robots) သွက်ဂွံ ပကောံ က္ၜင်ကျာ ကေုာံ ကွဳစက် ပ္ဍဲ စက်ရုံ။

၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် "Manufacturing" ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် လာတ္တေန် တြေံ "manu factum" မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ကၠောန် လဝ် နကဵု တဲ" (Made by hand) ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲကဵု ခေတ် တ္ၚဲဏအ်၊ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဟွံသေင် ဆ ကမၠောန် တဲ ဓဝ် ပုဟ်၊ ဍေဟ် ဒှ် လၟေင် ပရေင်စကာ စက်ယန္တရာ ဇၞော်ဇၞော် သွက်ဂွံ ပတိတ် ကပေါတ် ဗွဲမဂၠိုင် (Mass production) ရ။

နကဵု လညာတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မ္ဂး၊ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဂှ် ဒှ် လၟေင် ကမၠောန် မပြံင်လှာဲ (Transformation)။ ဥပမာ - ပသဲ (Iron ore) ဂှ် ဒှ် ကပေါတ်သဇိုင် ရ၊ ကာလ ပိုယ် ဍိုဟ် ၜိုဟ် တုဲ ကၠောန် ပတိတ် ဇုတ် ကွဳစက် မ္ဂး၊ ၚုဟ်မး ဍေဟ် သၠုင် တိုန် အာ ရ။ လၟေင် ဏအ်ဝွံ မလေပ် ပံင်ကောံ လဝ် နကဵု ဒြဟတ် မၞိဟ် (Labor)၊ တမ်ရိုဟ် (Capital)၊ ကေုာံ နဲပညာ (Technology) အလုံ သီုဖအိုတ် ရ။

၂။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Development)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ကိုပ်ကၠာ ဟွံစိုပ် ခေတ် စက်ယန္တရာ တေအ် ဂှ်၊ ကပေါတ် သီုဖအိုတ် ဂှ် ကၠောန် လဝ် နကဵု တဲ ပ္ဍဲ သ္ၚိ ဟွံသေင်မ္ဂး ရုင် ကမၠောန် ဍောတ်တ် (Craft production) သၟး ရ။

ဆဂး ပ္ဍဲကဵု ဗွဝ်ကၠံ ၁၈ လပါ်အိုတ် ဂှ်၊ ပရေင်ပၠန်ဂတး ကွတ်စက်ယန္တရာ (Industrial Revolution) စကတဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်အင်္ဂလာန် (England) ရ။ အရာ အဓိက မပြံင်လှာဲ ထောအ် ဝင် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဂှ် ဒှ် ပရေင်ခၞံဗဒှ် စက် ဍာ်လတိုပ် (Steam engine) နကဵု ဂျိမ်း ဝပ် (James Watt) ရ။ စက် ဏအ် ပကဵု ညံင် စက်ရုံ ဇၞော်ဇၞော် တအ် မာန် ကၠောန် ကမၠောန် နကဵု ဒြဟတ် စက် ဟွံဒး စကာ ဒြဟတ် တိရစ္ဆာန် ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် ရ။

ပ္ဍဲကဵု လပါ် စ သၞာံ ၁၉၀၀ တအ် ဂှ်၊ ဟင်နရဳ ဖေါ့တ် (Henry Ford) ခၞံဗဒှ် လဝ် သၞောတ် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် အလုံ (Assembly line) တုဲ ပကဵု ညံင် ဂွံ ကၠောန် ပတိတ် ကွဳစက် မာန် ဗွဲမဂၠိုင် (Mass production) နကဵု ၚုဟ်မး သက်သာ ရ။[၂]

၃။ နဲကဲ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် အဓိကဂမၠိုင် (Main Manufacturing Processes)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် မွဲမွဲ ဂှ် ဒးစကာ နဲကဲ ကၠောန် (Manufacturing processes) နာနာ သာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -

သ္ၚိအင် ထ္ၜး နဲကဲ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် သဇိုင် ဂမၠိုင်
ယၟု နဲကဲ (အၚ်္ဂလိက်) ပွံက် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ဥပမာ လွပ်
Casting / Molding (နဲကဲ ဍိုဟ် ဗီုပြင်) ဍိုဟ် သွိုဟ် ကပေါတ် မပ္တံကဵု ပသဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပလာသတစ် စဵုကဵု ဒှ် ဍာ်၊ တုဲ စုတ် ပ္ဍဲ ဗီု (Mold) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ရုပ်သာ်။ ကၠောန် စက် ကွဳစက်၊ ထၟာဲ ပသဲ၊ ပလာသတစ် ခေါက် ဍာ်။
Forming (နဲကဲ ပတိတ် ဗီုပြင်) လ္ပာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဍဵု ကပေါတ် သမ္ၚံက် ဟွံသေင်မ္ဂး သမ္တဴ ညံင် ဂွံ ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင် ဟွံဒး တုတ် ကုတ်။ ကၠောန် ဇုတ် ကွဳစက်၊ ပသဲ ဓရိုတ် (Forging)။
Machining / Cutting (နဲကဲ ရေက် ကုတ်) ကုတ်၊ ရေက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပလိုင် ထောအ် ကပေါတ် မဟွံဒးဂၞပ် နူကဵု ကပေါတ်သဇိုင် ဇၞော်ဇၞော် မွဲ။ ကၠောန် ပသဲ ဒလုင် (Milling)၊ ကၠောန် ကောန်သော် (Drilling)။
Joining / Assembly (နဲကဲ ဆက်စပ် ကေုာံ ပံင်ကောံ) ပံင်ကောံ ကပေါတ် နာနာ သာ် ညံင် ဂွံ ဒှ် ကပေါတ် အလုံ မွဲ။ ကမၠောန် ဂဟဵု ပသဲ (Welding)၊ တိတ် ဓရိုတ်၊ ပံင်ကောံ ကောန်ပျူတာ။

၄။ သၞောတ် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် (Manufacturing Systems)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

လဒက်ပတန် ကေုာံ သၞောတ် အုပ်ဓုပ် စက်ရုံ တအ် လေဝ် နွံ နာနာ သာ် ရ -

  • သၞောတ် ပတိတ် ဗွဲမဂၠိုင် (Mass Production): ကၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် မတုပ် ရေင်သကအ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် (Standardized products) ဗွဲမဂၠိုင်။ ဖဵု ဍေဟ် ဂှ် ၚုဟ်မး သက်သာ ကီုလေဝ်၊ ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင် ကပေါတ် ဝါတ် ရ။
  • သၞောတ် လိန် (Lean Manufacturing): ဒှ် သၞောတ် မခၞံဗဒှ် လဝ် နကဵု ကမ္ပဏဳ တဝ်ယဝ်တာ (Toyota) ပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်။ သၞောတ် ဏအ် အာရီုစွံ လတူ ပရေင်ယှောတ်ဖအောန် အရာ မဟွံမဲ ပၟိက် (Waste reduction) ကေုာံ ပခိုဟ် တိုန် ဍာ်ဒကေဝ် လၟိုန် (Continuous improvement) ရ။
  • သၞောတ် သာမယ (Agile Manufacturing): အာရီုစွံ လတူ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပြဟ်ပြဟ် သွက်ဂွံ ဍိုက်ကေက် ကု ပၟိက် စိုတ် ညးရာန် တအ်။

၅။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် (Economics and Manufacturing)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဝွံ ဒှ် ဇုတ်ဇၞော် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic backbone) သွက် ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ဍေဟ် ပတိတ် ကဵု လၟိဟ် ကမၠောန် သွက် ညးဍုင်ကွာန်၊ ကေုာံ ကဵု ဖဵု လတူ ပရေင်သွံရာန် နူ ဂၠးတိ (Exports) ဗွဲမဇၞော် ရ။[၃]

ဍုင် မပ္တံကဵု ဍုင်ကြုက် (China)၊ ဂျာမနဳ (Germany)၊ ကေုာံ ဂျပေန် (Japan) တအ်ဝွံ ဒှ် ဍုင် မဇၞော်မောဝ် အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ ဏအ် ရ။ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဝွံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု သၞောတ် ပရေင်ပလံင် ကပေါတ် (Supply chain management) ဗွဲမလှဲလး ရ။ ယဝ်ရ စက်ရုံ မွဲ ဒေါအ် အာ မ္ဂး၊ ဍေဟ် မာန် ကဵု ဖဵုသက်ရောက် လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အလုံ ဂၠးတိ မာန် ရ (ဥပမာ - အခက်အခုဲ ပရေင်ပလံင် ကပေါတ် ပ္ဍဲ အခိင် ယဲ ကဝ်ဗစ်-၁၉)။

၆။ နဲပညာ ခေတ်တၟိ ပ္ဍဲ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် (Modern Technologies in Manufacturing)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပ္ဍဲကဵု ခေတ် တ္ၚဲဏအ်၊ နဲပညာ ကောန်ပျူတာ ပကဵု ညံင် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဂွံ ခိုဟ် ကေုာံ ပြဟ် တိုန် ဗွဲမလောန် ရ -

  • CAD (Computer-Aided Design): ပရေင်စကာ သော့ဝဲ (Software) ကောန်ပျူတာ သွက်ဂွံ ဓဇက် ရုပ် ဒီဇိုင်း ကပေါတ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံကၠောန်။
  • CAM (Computer-Aided Manufacturing): ပရေင်စကာ ကောန်ပျူတာ သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် စက်ယန္တရာ ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ်။
  • CNC (Computer Numerical Control): စက် ရေက်၊ ကုတ် ကပေါတ် မချဳဓရာင် အလဵုအလဵု အတိုင် တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာ သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ရုပ်သာ် မချိုတ်ပၠိုတ် (High precision)။

၇။ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် အလဵုအလဵု ကေုာံ စက်ရဝ်ဗတ် (Automation and Robotics)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပရေင်စကာ စက် ရဝ်ဗတ် (Industrial robots) ပ္ဍဲ စက်ရုံ ဝွံ ဒှ် အရာ အဓိက မွဲ ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ရ။ ရဝ်ဗတ် တအ် မာန် ကၠောန် ကမၠောန် မပ္တံကဵု ဂဟဵု ပသဲ၊ ဖျေဟ် အသာ်၊ ကေုာံ ယိုက် ကပေါတ် ဇြိုင်ဇြိုင် ဟွံမဲ ကဵု ဍောင်ၜိုတ် ပွိုင် ၂၄ နာဍဳ ရ။

အရာ ဏအ်ဝွံ ယှောတ်ဖအောန် အန္တရာယ် လမျီု သွက် ကောန်မၞိဟ် မဒး ကၠောန် ကမၠောန် မကဵု အန္တရာယ် (ဥပမာ - ဒၞာဲ မနွံ ဓါတုဗေဒ ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ သၠုင်) ရ။ ၜိုန်ရ ပရေင်စကာ ရဝ်ဗတ် ဂၠိုင် တိုန် မ္ဂး မၞိဟ် တအ် မာန် ဆောမ်လေင် ကမၠောန် ကီုလေဝ်၊ ဍေဟ် ကလေင် ခၞံဗဒှ် ကဵု ကမၠောန် တၟိ မပ္တံကဵု ညးမထိင်ဒဝ် စက် ကေုာံ ပရဝ်ဂရာမ် (Robot programmers) တအ် ကီု ရ။

၈။ စက်မှုဇၞော် မရနုက်ကဵု ပန် (Industry 4.0 and Smart Factories)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

"စက်မှုဇၞော် မရနုက်ကဵု ပန်" (Industry 4.0 / Fourth Industrial Revolution) ဝွံ ဒှ် ခေတ် သၞောတ် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် တၟိ အိုတ် ရ။ ဍေဟ် ပံင်ကောံ လဝ် နဲပညာ ဒဳဂျဳတေဝ် ကု စက်ရုံ သဇိုင် ရ။[၄]

  • IoT (Internet of Things): စက်ယန္တရာ သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ စက်ရုံ ဆက်စပ် လဝ် ကု အင်တာနက် တုဲ ပလံင် တင်ဂၞင် ရေင်သကအ် အလဵုအလဵု။
  • Big Data ကေုာံ Cloud Computing: ပကောံ တင်ဂၞင် နူ စက် တအ် တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ရံင် ပြသၞာ သွက်ဂွံ ပလေဝ် ပြင် ကိုပ်ကၠာ စက် ဟွံလီု (Predictive maintenance)။
  • 3D Printing (Additive Manufacturing): ပရေင်ကၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် နကဵု စက် တက် ၃-ဒဳ မထပ် ကပေါတ် မွဲ ထပ် တုဲ မွဲ ထပ် (စၞး မဒး ကုတ် ရေက် ထောအ်)။ ဍေဟ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက်ဂွံ ကၠောန် ဒီဇိုင်း အခက်အခုဲ။

၉။ ပွဳပွူသဘာဝ ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် သၚ်္ဂေက် (Environment and Green Manufacturing)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဂၠးတိ ဝွံ ဒှ် ဟိုတ် အဓိက မွဲ မပတိတ် ဓါတ် ကာဗောန် (Carbon emissions) ကေုာံ မလီုလာ် ပွဳပွူသဘာဝ ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲ ခေတ် တ္ၚဲဏအ်၊ ကမ္ပဏဳ တအ် ဒးပြံင်လှာဲ အာ စကာ "ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် သၚ်္ဂေက်" (Green Manufacturing / Sustainable manufacturing) ရ။

ကမၠောန် ဏအ် ပါလုပ် သီုကဵု ပရေင်ယှောတ်ဖအောန် ပတိတ် ဓါတ် ဂျိ ကု ကျာ၊ ပရေင်စကာ ဒြဟတ် လလဳ မကလေင် စကာ ဂွံ (Renewable energy)၊ ကေုာံ သၞောတ် ကလေင် စကာ ကပေါတ် တြေံ (Recycling) ရ။ တၠပညာ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် သၞောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လမျီု ကပေါတ် (Life-cycle assessment) သွက်ဂွံ တီ ၜိုတ်လဵု ကပေါတ် မွဲမွဲ ကဵု ဖဵု ပရေအ် လတူ သဘာဝ နူ စတမ် စဵုကဵု လအိတ် ရ။[၅]

၁၀။ အနာဂတ် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် (Future of Manufacturing)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အနာဂတ် ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် ဝွံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ဉာဏ်စက် (Artificial Intelligence) ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် မာန် ပြံင်လှာဲ အလဵုအလဵု (Hyper-customization) ရ။

ပ္ဍဲ အနာဂတ် မ္ဂး၊ စက်ရုံ တအ် ဟွံဒး ကၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် မတုပ် ရေင်သကအ် သၟး ပုဟ်။ နကဵု ရီုဗင် ဉာဏ်စက် ကေုာံ 3D Printing ဂှ်၊ ညးရာန် တအ် မာန် ဖန်ဇန် ဒီဇိုင်း အလဵုဇကု ညးတအ် ပ္ဍဲ အင်တာနက်၊ တုဲ စက်ရုံ မာန် ကၠောန် ပတိတ် ကဵု ကပေါတ် မတၟေင် သွက် ညးမွဲ တၠ ဓဝ် နကဵု ၚုဟ်မး သက်သာ မာန် ရ (Mass Customization)။ သာ်ဂှ် ဟွံသေင်၊ ပရေင်ကၠောန်ပတိတ် လတူ အကာသ (Space manufacturing) သွက်ဂွံ ကၠောန် ကပေါတ် ဟွံမဲ ကဵု ဓါတ် ဓရိုဟ် တိ (Zero gravity) လေဝ် ဒှ် ကၠုင် ကဏ္ဍ သုတေသန ခေတ်တၟိ မွဲ ကီု ရောင်။

  1. ↑ Groover, M. P. (2010). Fundamentals of Modern Manufacturing: Materials, Processes, and Systems. John Wiley & Sons, 2-10။
  2. ↑ Womack, J. P. (1990). The Machine That Changed the World: The Story of Lean Production. Free Press, 21-27။
  3. ↑ Kalpakjian, S. (2014). Manufacturing Engineering and Technology. Pearson, 35-42။
  4. ↑ Schwab, K. (2017). The Fourth Industrial Revolution. Crown Publishing Group, 12-20။
  5. ↑ DeGarmo, E. P. (2003). Materials and Processes in Manufacturing. Wiley, 55-60။