ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ
Intelligence Explosion
ပရူပရာ သဇိုင်
သဘဴဓရ် အဓိကပွမဖန်ဇန် ဇကု ကဵု ဇကု (Recursive Self-Improvement)
ဉာဏ်ပညာ လောန်ကာဲ (Superintelligence)
ပြသၞာ ပရေင်ကိတ်ညဳ လညာတ် (Alignment Problem)
ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင်သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ (Computer Science)
ပရေင်လ္ၚတ် အနာဂတ် (Futures Studies)
ဘာသာ မဆက်စပ်ပရေင်မၞိဟ် (Sociology)
ဒဿနိကဗေဒ (Philosophy)

ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ (အၚ်္ဂလိက်: Intelligence Explosion) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် တေသြရဳ မွဲ ပ္ဍဲကဵု သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် အနာဂတ် မစၞောန်ထ္ၜးကဵု လၟေင်ကာလ ဉာဏ်ပညာ ဇန်ဗဒှ် (AI) မွဲ ဍေံ ဖန်ဇန် ပခိုဟ် ပတိုန် ဉာဏ် ဇကု ဍေံ ကဵု ဍေံ ဗွဲမပြဟ်၊ တုဲ ဍေံ စိုပ်အာ ကဆံင် ဉာဏ်ပညာ မသၠုင်နူ ဂကူမၞိဟ် လောန်ကာဲ ရ။

လညာတ် ဏအ်ဝွံ ဍေံ ဒှ် "ယန္တရာ" (Mechanism) အဓိက မပကဵု ညံင် ဂွံ စိုပ်အာ ကဆံင် ပရေင်တၟေင် နဲပညာ (Technological Singularity) ရ။ ပ္ဍဲ လညာတ် ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ အရာဏအ်ဝွံ ဍေံ ဒှ် အန္တရာယ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ မဇၞော်အိုတ် မမာန် က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဝင် ဌာန်ကောံမၞိဟ် ရ။

၁။ ဝင် ကေုာံ သဘဴဓဝ် အဓိက (History and Core Concepts)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

လညာတ် ပရူ "ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ" ဝွံ ဍေံ စပ္တံ မြဟ်တၟး ကၠုင် နူကဵု တၠပညာ သင်္ချာ I.J. Good ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၅ ရ။ ညး ချူလဝ် ဒဒှ်ရ - > "ယဝ်ရ ပိုယ် ဖန်ဗဒှ် စက် မၞုံကဵု ဉာဏ် သၠုင်အိုတ် (Ultraintelligent machine) မွဲ မာန် မ္ဂး၊ စက် ဏအ်ဝွံ ဍေံ မာန် ဖန်ဇန် စက် မခိုဟ်နူ ဍေံ ဗွဲမလောဲသွာ ရ။ သာ်ဂှ်မ္ဂး၊ ဉာဏ်ပညာ စက် ဝွံ ဍေံ ဂွံ ခတိုဟ် တိတ်ကၠုင် ဗွဲမပြဟ် တုဲ၊ ဉာဏ်ပညာ မၞိဟ် ဂှ် ဍေံ ဂွံ ဒှ်အာ အရာ မဍိုန်လျ အိုတ် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ၊ စက် မၞုံကဵု ဉာဏ် သၠုင်အိုတ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ကပေါတ် လက္ကရဴအိုတ် မၞိဟ်တအ် မဒး ဖန်ဇန် ရောၚ်။"

သဘဴဓဝ် အဓိက သွက် ပရေင်ခတိုဟ် ဏအ်ဂှ် ဍေံ ဒှ် ပွမဖန်ဇန် ဇကု ကဵု ဇကု (Recursive Self-Improvement) ရ။

  • စက် မွဲ ဍေံ လ္ၚတ် ကေတ် နဲကဲ ဖန်ဇန် ကောန်ပျူတာ။
  • ဍေံ ချူ ကုတ် (Code) သွက်ဂွံ ပခိုဟ် ပတိုန် ဉာဏ် ဍေံ ကဵု ဍေံ။
  • ကာလ ဍေံ ဉာဏ် ခိုဟ် တိုန် မ္ဂး၊ ဍေံ မာန် ဖန်ဇန် အရာ မခိုဟ်နူ တြေံ ဂှ် ပြဟ်နူ ကိုပ်ကၠာ ပၠန် ရ။ လၟေင်ဏအ် ဍေံ ဆက် က္တဵုဒှ် အာ ညံင်ရဴ ခတိုဟ် ကီု ရ။

၂။ လၟေင် အသိင် ကေုာံ အခိင်ကာလ (Speed and Timescale)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

တၠပညာ တအ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ ဝွံ ဍေံ မာန် က္တဵုဒှ် နကဵု အသိင် မပြဟ် လောန်ကာဲ ရ။

  • အသိင် မပြဟ် (Hard Takeoff): ကာလ AI မစိုပ် ကဆံင် AGI မ္ဂး၊ ဍေံ မာန် သုင်စောဲ အခိင် ဆ မသုန်-တြဴ တ္ၚဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဆ နာဍဳ သၟး သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် စိုပ် ကဆံင် ဉာဏ်ပညာ လောန်ကာဲ (Superintelligence) ရ။ ပ္ဍဲ အကာဲအရာ ဏအ် မ္ဂး မၞိဟ်တအ် ဍေံတအ် ထိင်ဒဝ် ဟွံဗက် ရ။
  • အသိင် မသိုက် (Soft Takeoff): လညာတ် မွဲပၠန် ဂှ် ဍေံ ဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ခတိုဟ် ဝွံ ဍေံ မာန် ကေတ် အခိင် နကဵု သၞာံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဗွဝ်စှ် သၞာံ ရ။ အရာဏအ်ဝွံ ဍေံ ကဵု အခိင် သွက် ဌာန်ကောံမၞိဟ် ဂွံ ပြင်ဆင် သၞောတ်ဝ် ဥပဒေ မာန် ရ။

၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ဌာန်ကောံမၞိဟ် (Sociological Implications)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ရံင် နူကဵု လညာတ် ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ ယဝ်ရ "ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ" က္တဵုဒှ် ကၠုင် ဇေတ်တ် မ္ဂး၊ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲ လဒက်ပ္တန် အဝဵုအာဏာ အလုံဂၠးကဝ် ရ။

  • လဒက်ပ္တန် အဝဵု မပြံင်လှာဲ (Shift of Hegemony): ဂကောံ ဟွံသေင်မ္ဂး ရးနိဂီု မကလိဂွံ စက် မခတိုဟ် ကၠာအိုတ် ဂှ် ဍေံတအ် ကလိဂွံ အဝဵု သွက်ဂွံ ပိုင်ပြဳ ဂၠးကဝ် အလုံအိုတ်သီု ရ (Singleton theory)။ အရာဏအ်ဝွံ ဍေံ လီုလာ် ထောအ် သၞောတ်ဝ် ရးနိဂီု မၞုံကဵု ပယျဵု အတိုင် တြေံ သီုဖအိုတ် ရ။
  • ပရေင်တန်တဴ ယေန်သၞာင် (Cultural Survival): ကာလ ဉာဏ်ပညာ ဍေံ ခတိုဟ် တိတ်အာ မ္ဂး၊ ဓဝ်ပတှ်ေ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဇေတ်တ် ဂှ် ဍေံ တန်တဴ လတူ "ဒေတာ ကေုာံ တင်ရန်တၟအ်" (Initial conditions) မစုတ်လဝ် ပ္ဍဲ စက် ဂှ် ကၠာ ဍေံ ဟွံဂွံ ခတိုဟ် ရ။ ယဝ်ရ တင်ရန်တၟအ် ဂှ် ဟွံပါဝင် လညာတ် ယေန်သၞာင်နာနာ မ္ဂး၊ ယေန်သၞာင် မဍိုန်လျ တအ် ဍေံ လေပ် ဒးဒုင် ပလီုပလာ် အာ နကဵု အလဵုအလဵု ရ။

၄။ ပြသၞာ ကေုာံ အန္တရာယ် မလီုလာ် (The Alignment Problem and Risks)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပြသၞာ ဇၞော်အိုတ် သွက် ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် "ပြသၞာ ပရေင်ကိတ်ညဳ လညာတ်" (Alignment Problem) ရ။

  • ယဝ်ရ စက် မွဲ ဍေံ ဇၞော်မောဝ် ဉာဏ် ဍေံ ဗွဲမပြဟ် တုဲ တင်ရန်တၟအ် ဍေံ ဂှ် ဟွံကိတ်ညဳ ကု ဖိုလ်ခိုဟ် ကောန်မၞိဟ် မ္ဂး... ဍေံ မာန် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ဂကူမၞိဟ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် အန္တရာယ် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာ မပလီုပလာ် ပရေင်ကမၠောန် ဍေံ ရ။
  • တၠပညာ ဝင် ကေုာံ ဒဿနိကဗေဒ တအ် ဆိင်ဆလဝ် ဒဒှ်ရ ယဝ်ရ ပရေင်ခတိုဟ် ဏအ် က္တဵုဒှ် ကၠုင် သီု ဟွံမွဲ ကု ပရေင်ပြင်ဆင် ကိုပ်ကၟိန် မ္ဂး၊ ဍေံ မာန် ဒှ် ဟိုတ် မပကဵု ညံင် ဂကူမၞိဟ် ဂွံ ကၠေအ်ကၠက် အာ အလုံအိုတ်သီု မာန် ရ။
  • Good, I. J. (1965). Speculations Concerning the First Ultraintelligent Machine. Advances in Computers.
  • Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press.
  • Yudkowsky, E. (2008). Artificial Intelligence as a Positive and Negative Factor in Global Risk. Global Catastrophic Risks.