ပရေင်တၟေင် နဲပညာ
| ပရေင်တၟေင် နဲပညာ | |
|---|---|
| Technological Singularity | |
| ပရူပရာ သဇိုင် | |
| သဘဴဓရ် အဓိက | ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ (Intelligence Explosion) ဉာဏ်ပညာ လောန်ကာဲ (Superintelligence) လောန်ကာဲ မၞိဟ် သဘာဝ (Post-humanism) |
| ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် | ပရေင်လ္ၚတ် အနာဂတ် (Futures Studies) သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ (Computer Science) |
| ဘာသာ မဆက်စပ် | ပရေင်မၞိဟ် (Sociology) ဒဿနိကဗေဒ (Philosophy) မနုဿဗေဒ (Anthropology) |
ပရေင်တၟေင် နဲပညာ (အၚ်္ဂလိက်: Technological Singularity) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် ပ္ဍဲကဵု သိပ္ပံ ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် အနာဂတ် မစၞောန်ထ္ၜးကဵု အခိင်ကာလ မွဲ မဒှ် အခိင် ဉာဏ်ပညာ ဇန်ဗဒှ် (AI) ဟွံသေင်မ္ဂး နဲပညာ တအ်ဂှ် ဍေံ ဇၞော်မောဝ် စိုပ်အာ ကဆံင် မသၠုင်နူ ဉာဏ်ပညာ ကောန်မၞိဟ် အလုံအိုတ်သီု ရ။
ကာလ မစိုပ် ကဆံင် ဏအ် မ္ဂး၊ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု "ပရေင်ပြံင်လှာဲ မပြဟ်ပြေဟ် လောန်ကာဲ" (Exponential technological growth) မဟွံမာန် ကလေင် က္တဵုဒှ် ညံင် တြေံ (Irreversible) တုဲ၊ အနာဂတ် ဂကူမၞိဟ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် အရာ မပိုယ်တအ် ဆိင်ဆ ဟွံမာန် လးလး ရ။
၁။ သဘဴဓဝ် ကေုာံ ဝင် လညာတ် (Core Concepts and Origins)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လညာတ် ပရူ "ပရေင်တၟေင်" (Singularity) ဝွံ ဍေံ က္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု တၠပညာ သင်္ချာ ဂျောန် ဗောန် နူမာန် (John von Neumann) ကေုာံ တၠပညာ သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ ဗာနာ ဗေန်ဂျဳ (Vernor Vinge) တအ် ရ။
သဘဴဓဝ် အဓိက ဍေံဂှ် ဍေံ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ လညာတ် "ပရေင်ခတိုဟ် ဉာဏ်ပညာ" (Intelligence Explosion) မဟီုလဝ် နကဵု I.J. Good ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၅ ရ။
- အလဵုအလဵု ဖန်ဇန် (Self-creation): ယဝ်ရ ပိုယ် ဖန်ဗဒှ် စက် မၞုံကဵု ဉာဏ် သၠုင်အိုတ် မွဲ မာန် မ္ဂး၊ စက် ဂှ် ဍေံ အလဵုအလဵု ဍေံ မာန် ဖန်ဇန် စက် မခိုဟ်နူ ဍေံ ပၠန် ရ။
- ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မဟွံမွဲ ကု ပယျဵု: လၟေင်ဏအ် ဍေံ ဆက် က္တဵုဒှ်အာ ဗွဲမပြဟ် တုဲ၊ ဉာဏ်ပညာ စက် ဝွံ ဍေံ ဇၞော်တိုန် အာ ညံင်ရဴ ခတိုဟ် တိတ်ကၠုင် ကီု ရ။ အရာဏအ်ဝွံ ဍေံ ပကဵု ညံင် ဉာဏ်ပညာ ကောန်မၞိဟ် ဂွံ ဒှ်အာ အရာ မဍိုန်လျ ဗွဲမလောန် ရ။
၂။ ဂၠံင်တရဴ မစိုပ် ကဆံင် တၟေင် (Pathways to Singularity)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တၠပညာ ညးလ္ၚတ် အနာဂတ် ရေ ခါဇဝေလ် (Ray Kurzweil) ဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်တၟေင် ဝွံ ဍေံ မာန် က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ (ၜိုတ် သၞာံ ၂၀၄၅) ရ။ ဂၠံင်တရဴ မာန် စိုပ် ဍေံဂှ် ဍေံ နွံ ပိ သာ် ရ -
- ဉာဏ်ပညာ စက် လောန်ကာဲ (Artificial Superintelligence - ASI): ပွမဖန်ဇန် ကောန်ပျူတာ AI မၞုံကဵု ဉာဏ် သၠုင်နူ မၞိဟ် သီုဖအိုတ် ပံင်ကောံလဝ်။
- ပရေင်ပံင်နှဴ က္ဍဟ် ကေုာံ စက် (Brain-Computer Interfaces): နကဵု နဲပညာ ညံင်ရဴ Neuralink ဂှ်၊ မၞိဟ် တအ် ဍေံတအ် ပံင်နှဴ က္ဍဟ် ဇကု ကု စက် တုဲ ဍေံတအ် ကလိဂွံ ဉာဏ်ပညာ မသၠုင်အိုတ် ရ။
- ပရေင်လွဳပရာ ဇဳဝဗေဒ (Biological Augmentation): ပွမသုင်စောဲ နဲပညာ ဗဳဇ (Genetic engineering) သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ကောန်မၞိဟ် မၞုံကဵု က္ဍဟ် မဇၞော် ကေုာံ ဉာဏ် မခိုဟ် လောန်ကာဲ ရ။
၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Sociological and Cultural Context)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ရံင် နူကဵု လညာတ် ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ ကဆံင် ပရေင်တၟေင် ဏအ်ဝွံ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု လဒက်ပ္တန် ဌာန်ကောံမၞိဟ် တၟိ မွဲ ရ -
- ပရေင်ပါ်ကဆံင် ဇဳဝဗေဒ (Biological Stratification): မၞိဟ် မၞုံကဵု သြန် တအ် ဍေံတအ် လွဳပရာ ပံင်နှဴ ရုပ်ကာယ ဇကု ကု စက် တုဲ ဍေံတအ် ဒှ်အာ "လောန်ကာဲ မၞိဟ်" (Post-humans) ရ။ ဆဂး မၞိဟ် ဒိုက်ဂတ် တအ်ဂှ် ဍေံတအ် ဆက် ဒှ် "မၞိဟ် သဘာဝ" တုဲ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဂၠးကဝ် ရ။
- ပရေင်ပြံင်လှာဲ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဂကူ (Evolution of Ethnicity): ကာလ မၞိဟ် တအ် ပြံင်လှာဲ ဗဳဇ ကေုာံ ပံင်နှဴ စိတ်ဝိညာဏ် ပ္ဍဲ ကွန်ရက် မ္ဂး၊ လညာတ် "ဂကူ" (ဥပမာ - မန်၊ ဗၟာ၊ သေံ) ဝွံ ဍေံ ဟွံတန်တဴ လတူ ဆီ ဟွံသေင်မ္ဂး ရုပ်ကာယ ရ။ ဍေံ တန်တဴ လတူ ဆ ဒေတာ (Data) ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဒဳဂျဳတေဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် မဏ္ဍလ ခေတ်တၟိ သၟး ရ။
၄။ အန္တရာယ် ကေုာံ အနာဂတ် မလီုလာ် (Existential Risks)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပြသၞာ ဇၞော်အိုတ် သွက် ပရေင်တၟေင် ဏအ်ဂှ် ဍေံ ဒှ် ပရေင်ကၠေအ်ကၠက် အဝဵု ထိင်ဒဝ် (Loss of Control) ရ။
- ကာလ စက် ဍေံ မၞုံကဵု ဉာဏ် သၠုင်နူ ပိုယ် မ္ဂး၊ ဍေံ ဟွံဒး မင် အမိင် ပိုယ် တုဲ၊ ပိုယ် လေဝ် ထိင် ဍေံ ဟွံမာန် ယျ။
- ယဝ်ရ တင်ရန်တၟအ် ဍေံ (AI Alignment) ဂှ် ဍေံ ဟွံကိတ်ညဳ ကု ဓဝ်ပတှ်ေ ကိုပ်ကၟိန် မၞိဟ် မ္ဂး၊ ဍေံ မာန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ဂကူမၞိဟ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် အန္တရာယ် သွက် သဘာဝ တုဲ ဍေံ မာန် ဖန် ပလီုပလာ် ထောအ် ဂကူမၞိဟ် သီုဖအိုတ် မာန် ရ။
အုပ်နိဂီု (Conclusion)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကဆံင် "ပရေင်တၟေင် နဲပညာ" ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပယျဵု အဆုံးအစွန် သွက် ဝင် ဂကူမၞိဟ် ရ။ ဍေံ ဒှ် လညာတ် မၞုံကဵု ပရေင်ဖေက်လကိုတ် ကီု သီုကဵု မျော်လင့်ချက် ဇၞော်ဇၞော် သွက်ဂွံ ဖအိုတ်ကၠေအ် ယဲဝေဒနာ ကေုာံ သၠုင်ပတိုန် ကဆံင် ဌာန်ကောံမၞိဟ် မာန် ရ။
ဆက်ဗှ်ညိ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဉာဏ်ပညာ ဇန်ဗဒှ် အလုံ (Artificial General Intelligence)
- ပရေင်လ္ၚတ် အနာဂတ် (Futures Studies)
- ပရေင်မာန်ဒှ် အနာဂတ် လောန်ကာဲ (Deep Future)
- ဝါဒ လောန်ကာဲ မၞိဟ် (Transhumanism)
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Kurzweil, R. (2005). The Singularity is Near: When Humans Transcend Biology. Viking Press.
- Vinge, V. (1993). The Coming Technological Singularity: How to Survive in the Post-Human Era. Vision-21 Symposium.
- Good, I. J. (1965). Speculations Concerning the First Ultraintelligent Machine. Advances in Computers.