ပရေင်ဗတိုက် ဍုင်နဝ်ဝေ ၂၀၁၁

ပရေင်ဗတိုက် ဍုင်နဝ်ဝေ ၂၀၁၁ (အၚ်္ဂလိက်: 2011 Norway attacks, နဝ်ဝေ: 22. juli-angrepene) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပရေင်ဗတိုက် အကြမ်းဖက် နကဵု အလန် ၜါ အလန် ဆက်စပ် မကတဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် နဝ်ဝေ (Norway) ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ၂၂ ဂျူလာင် သၞာံ ၂၀၁၁ ရ။ ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု မၞိဟ်တြုဟ် မွဲ တၠ မနွံ ယၟု အာန်ဒါသ် ဗေရိင် ဗရဳဗေတ် (Anders Behring Breivik) মဒှ် မၞိဟ် မစွဲအာရီု လညာတ် လပါ်သတုံ (Far-right extremist) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဗတိုက် သီု ၜါ အလန် ဂှ် မၞိဟ် ၇၇ တၠ ဒးချိုတ် အာ တုဲ၊ မၞိဟ် ၃၁၉ ပြင်င် ဒးဝပ် လီုလာ် လဝ် ရ။ ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်ဝွံ ဒှ် ပရေင်ကတဵုဒှ် မလဟုတ် လမျီု ကေုာံ ပလီုပလာ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင်နဝ်ဝေ ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ (World War II) တုဲ ရ။

ပရေင်ဗတိုက် ဂှ် စတင် နကဵု ပရေင်ခတိုဟ် ဗုံး ကား ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင်ဇၞော် အဝ်သလဝ် (Oslo) မဒှ် ဒၞာဲ ရုင် အလဵုအသဳ ကေုာံ ရုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် တုဲ၊ ကြဴနူ ဂှ် မွဲ နာဍဳ ပြင်င် အခိင် ဂှ်၊ မၞိဟ် မကၠောန်ဗဒှ် အာန်ဒါသ် ဗရဳဗေတ် ဝွံ ညးတေအ် ဗိုက်လတက် လဝ် ကယျိုင် ဗၠာဲရက် တုဲ အာ စိုပ် တကအ် ဥတဝ်ယာ (Utøya) မဒှ် ဒၞာဲ ကောန်ၚာ် သၟတ် တအ် မကၠောန် ဒၟံင် သဘင် ကသံက် (Summer camp) တုဲ ပန်ဂစိုတ် လဝ် မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ပရူပရာ ပရေင်ဗတိုက် ဍုင်နဝ်ဝေ ၂၀၁၁ နကဵု လညာတ် ဝင်၊ အကာဲအရာ လဒက်ပတန်၊ တင်ရန်တၟအ် ညးမကၠောန်ဗဒှ်၊ ကေုာံ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ဍုင်နဝ်ဝေ ကေုာံ ဂၠးတိ ဗွဲမလှဲလး ရ။

ဝှာင်:22 juli Oslo.jpg

ဗီုရုပ် ထ္ၜး ပရေင်လီုလာ် ကြဴနူ ပရေင်ခတိုဟ် ဗုံး ကား ပ္ဍဲ ဒေသ ရုင် အလဵုအသဳ (Regjeringskvartalet) ဍုင် အဝ်သလဝ်။

၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Overview)

ပရေင်ဗတိုက် ၂၂ ဂျူလာင် ဏအ်ဝွံ ဒှ် ပရေင်အကြမ်းဖက် (Terrorism) အပ္ဍဲ ဍုင် (Domestic terrorism) ရ။ ဟိုတ် အဓိက သွက် ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ညးမကၠောန်ဗဒှ် မဒစးဒုင် ကု ပရေင်ယေန်သၞာင် နာနာ (Multiculturalism)၊ ဝါဒ အေဿလာမ် (Islam)၊ ကေုာံ ဝါဒ ဖေမဳနစ် (Feminism) ရ။

ဗရဳဗေတ် ဝွံ ရန်တၟအ် လဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ် ဗော် သၟာကမၠောန် နဝ်ဝေ (Norwegian Labour Party - Arbeiderpartiet) မဒှ် ဗော် အလဵုအသဳ မအုပ်ဓုပ် ဍုင် ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် ရ။ ညးတေအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ဒဒှ်ရ ဗော် သၟာကမၠောန် ဝွံ ဒှ် ညးမကဵု အခေါင် ကု ညးပြံင်လုပ် ဍုင် (Immigrants) ဗွဲတၟေင် နူကဵု ဍုင် မူသလေန် တအ် ညံင်ဂွံ လုပ် ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်နဝ်ဝေ တုဲ ပလီုပလာ် ဒၟံင် ယေန်သၞာင် ရးဥရောပ ရ။

၂။ ဝင် တမ်မူလ ကေုာံ အကာဲအရာ ကိုပ်ကၠာ ကတဵုဒှ် (Background and Preparation)

သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်၊ ဗရဳဗေတ် ဝွံ ပြင်ဆင် ကၠုင် လဝ် လၟေင် ကမၠောန် ပွိုင် ၉ သၞာံ ပြင်င် ရ။

ညးတေအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် ကမ္ပဏဳ ပတောအ် မွဲ သွက်ဂွံ ရာန် ဓါတ် ဗ मल မပ္တံကဵု (Fertilizer) ကေုာံ ကပေါတ် ဓါတု တၞဟ် တအ် နကဵု သၞောဝ် မာန် သွက်ဂွံ ကၠောန် ဗုံး ရ။ ညးတေအ် ရာန် လဝ် ဗ္ၚ တိ မွဲ ပ္ဍဲ ဒေသ Åsta သွက်ဂွံ အောပ်ဓလုက် ကၠောန် ဗုံး သက်ကု ညးမွဲ ဟွံဂွံ ဒး သၠေဟ်ပၟာ ရ။ တုဲပၠန် ညးတေအ် လေဝ် ကလိဂွံ လဝ် လပါ် လွဟ် (Firearms) မပ္တံကဵု သေနာတ် ရိုင်ဖေဝ် Ruger Mini-14 ကေုာံ သေနာတ် ဍောတ် Glock 34 နကဵု နဲကဲ သၞောဝ် ဍုင်နဝ်ဝေ (နဒဒှ် ညးမဝေင် ဍုတ် သေနာတ်) ရ။

၃။ ခတိုဟ် ဗုံး ပ္ဍဲ ဍုင် အဝ်သလဝ် (Oslo Bombing)

ပ္ဍဲ တ္ၚဲ သိုက်၊ ၂၂ ဂျူလာင် ၂၀၁၁ အခိင် ၁၅:၂၅ (အခိင် ဒေသ) ဂှ်၊ ဗုံး မကၠောန် လဝ် နကဵု ဓါတ် ANFO မနွံ လျိုင် ၉၅၀ ကဳလဝ်ဂရာမ် ဂှ် ခတိုဟ် တိတ် အာ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင် အဝ်သလဝ် ပ္ဍဲ ဒေသ မကော်စ Regjeringskvartalet (Government Quarter) ရ။

ဗုံး ဂှ် ညးတေအ် ဖျေဟ် လဝ် ပ္ဍဲ ကား ဗေန် (Van) မွဲ တုဲ ဒေါအ် လဝ် ပ္ဍဲ ဂတ မုက် ရုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဂျေန် သတဝ်တေန်ဗာတ် (Jens Stoltenberg) ရ။ အခိင် ဗုံး ခတိုဟ် ဂှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဟွံမဲ ပ္ဍဲ ရုင် (ညးတေအ် နွံ ပ္ဍဲ သ္ၚိ ညးတေအ်)။ ဆဂး ဟိုတ်နူ ဒြဟတ် ဗုံး ဇၞော် ဗွဲမလောန် တုဲ၊ ရုင် အလဵုအသဳ ဇၞော် မပ္တံကဵု ဌာန ဓဝ်ယုတ္တိ (Ministry of Justice) ကေုာံ ဌာန တွဵုရး ကၠေအ် တအ် ဒးလီုလာ် ဗွဲမဇၞော် ရ။

• လၟိဟ် ညးဒးဘဲ (အဝ်သလဝ်): မၞိဟ် ၈ တၠ ဒးချိုတ် အာ၊ ကေုာံ မၞိဟ် ၂၀၉ တၠ ဒးဝပ် လီုလာ် ရ။

၄။ ပရေင်ပန်ဂစိုတ် ပ္ဍဲ တကအ် ဥတဝ်ယာ (Utøya Massacre)

ကြဴနူ ခတိုဟ် ဗုံး တုဲ၊ ဗရဳဗေတ် ဂှ် ဗိုက်လတက် ကယျိုင် ဗၠာဲရက် ဍုင်နဝ်ဝေ (အတု) တုဲ ဍိုက် ကား အာ စိုပ် ကြုင် ဗဒါဲ တကအ် ဥတဝ်ယာ ရ။ တကအ် ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဂကောံ သၟတ် ဗော် သၟာကမၠောန် (AUF - Workers' Youth League) တအ် ကၠောန် ဒၟံင် သဘင် ကသံက် တုဲ သၟတ် ၆၀၀ ပြင်င် နွံ ဒၟံင် ပ္ဍဲ တကအ် ဂှ် ရ။

ညးတေအ် ကော် ညးမင် တကအ် တုဲ ဟီု ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ကၠုင် သွက်ဂွံ စၟတ်ၜတ် ပရေင်ဂီုကၠီု ဟိုတ်နူ ပရေင်ခတိုဟ် ဗုံး ပ္ဍဲ အဝ်သလဝ်။ ညးတေအ် ဍိုက် ဂၠုင် ကူး အာ စိုပ် တကအ် ပ္ဍဲ အခိင် ၜိုတ် ၁၇:၂၂ ရ။ စိုပ် တကအ် တုဲ ဂှ်၊ ညးတေအ် ကော် ပကောံ သၟတ် တအ် သွက်ဂွံ ကဵု တင်ဂၞင်၊ ဆဂး ညးတေအ် စတင် ပန်ဂစိုတ် သၟတ် တအ် နကဵု သေနာတ် ရ။

ပရေင်ပန်ဂစိုတ် ဂှ် လအ် အာ ပွိုင် ၇၃ မိနေတ် ရ။ သၟတ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဒြေပ် အောပ်ဓလုက် ပ္ဍဲ ဂြိုပ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ၜုင် ဍာ် ဒြေပ် တိတ် နူ တကအ် (ဍာ် မနွံ ဂမ္တဴ လတူ ညိ သၟး)။

၅။ ပရေင်ဟံင်ပြာ် ကေုာံ လၟိဟ် ညးဒးဘဲ (Rescue Efforts and Casualties)

ဟိုတ်နူ တကအ် ဂှ် နွံ အကြာ ကြုင် တုဲ၊ ဗၠာဲရက် အထူး (Delta force) တအ် ဒးကေတ် အခိင် သွက်ဂွံ စိုပ် တကအ် ရ။ ညးဍုင်ကွာန် မနွံ ဗဒါဲ သြင် ကြုင် တအ် စကာ ဂၠုင် ညးတအ် တုဲ ဟံင်ပြာ် ကေတ် သၟတ် တအ် မၜုင် ဍာ် ဒြေပ် လဝ် တအ် ရ (ညးတအ် လေဝ် ဒးဒုင် ပန် နူကဵု ဗရဳဗေတ် ကီု)။

ဗၠာဲရက် အထူး တအ် စိုပ် တကအ် ပ္ဍဲ အခိင် ၁၈:၂၅ တုဲ၊ ဗရဳဗေတ် ဝွံ ဖျေဟ် လွဟ် တုဲ ဒုင် ဖျေဟ် ဇကု ကု ဗၠာဲရက် တအ် သက်ကု ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ပ္ဍဲ အခိင် ၁၈:၂7 ရ။

သ္ၚိအင် ထ္ၜး လၟိဟ် ညးဒးဘဲ (Casualties)

ဒၞာဲ ကတဵုဒှ်	လၟိဟ် ညးမချိုတ်	လၟိဟ် ညးဒးဝပ်
အဝ်သလဝ် (Oslo - ဗုံး)	၈ တၠ	၂၀၉ တၠ
ဥတဝ်ယာ (Utøya - ပန်ဂစိုတ်)	၆၉ တၠ (ဗွဲမဂၠိုင် သၟတ် အာယုက် ၁၄-၂၀)	၁၁၀ တၠ
သီုဖအိုတ် (Total)	၇၇ တၠ	၃၁၉ တၠ

၆။ ညးမကၠောန်ဗဒှ် အာန်ဒါသ် ဗေရိင် ဗရဳဗေတ် (The Perpetrator: Anders Behring Breivik)

အာန်ဒါသ် ဗေရိင် ဗရဳဗေတ် (ကတဵုဒှ် မၞိဟ် သၞာံ ၁၉၇၉) ဝွံ ဒှ် ကောန်ဍုင် နဝ်ဝေ ရ။ ညးတေအ် မံင် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် အဝ်သလဝ် တုဲ ကိုပ်ကၠာ ဟွံကၠောန် ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်၊ ညးတေအ် ဒှ် မၞိဟ် မဟွံမဲ စၟတ်သမ္တီ ရာဇဝတ် မွဲ ရ။

ဗရဳဗေတ် ဝွံ ဒှ် မၞိဟ် မစွဲ လညာတ် ကောန်ဂကူ ဗု သၟး (White nationalist) တုဲ ညးတေအ် ထေင် ကေတ် ဒဒှ်ရ ဥရောပ ဒးဒုင် သီ ကေတ် လဝ် နကဵု ညးပြံင်လုပ် ဍုင် မူသလေန် တအ် (Eurabia theory) ရ။ ညးတေအ် ဒှ် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန် ယေန်သၞာင် (Cultural Christian) ဆဂး ညးတေအ် စကာ သာသနာ နဒဒှ် တင်သဇိုင် သွက် လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ညးတေအ် သၟး ရ။

၇။ လညာတ် ဇြဟတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ လိက် သောင်ကလး (Ideology and Manifesto)

ကိုပ်ကၠာ ဟွံစ ခတိုဟ် ဗုံး မွဲ နာဍဳ ပြင်င်၊ ဗရဳဗေတ် ပလံင် လိက် အဳမေဝ် ကု မၞိဟ် ၁,၀၀၀ ပြင်င် မနွံကဵု လိက် သောင်ကလး ညးတေအ် (Manifesto) မနွံ ယၟု "၂၀၈၃: လိက်လလောင်တြး သၠးပွး ဥရောပ" (2083: A European Declaration of Independence) ရ။

လိက် မနွံ ဇမၠိင် ၁,၅၁၈ မုက် ဏအ်ဝွံ သောင်ကလး လဝ် လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ညးတေအ် ဗွဲမလှဲလး ရ -

• ဒစးဒုင် အေဿလာမ် (Islamophobia): ညးတေအ် ညာတ် ကေတ် ဝါဒ အေဿလာမ် ဝွံ ဒှ် ဘဲအန္တရာယ် သွက် ယေန်သၞာင် ဥရောပ။
• ဒစးဒုင် မာတ်ဇြစ် (Cultural Marxism): ညးတေအ် ထေင် ကေတ် ဒဒှ်ရ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ပကဵု ညံင် ဂကောံမၞိဟ် ဂွံ ဒှ် ညးမကဵု အခေါင် ယေန်သၞာင် နာနာ (Multiculturalism)။
• နဲကဲ ပၞာန် (Military tactics): ညးတေအ် ချူ လဝ် နဲကဲ ဗီုလဵု ဂွံ ကၠောန် ဗုံး ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံ လေပ် ကမၠောန် အကြမ်းဖက် သွက်ဂွံ ကတဵုဗဒှ် ပၞာန် ဍုင် (Civil war) ပ္ဍဲ ဥရောပ ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ၂၀၈၃ ရ။

၈။ ပေါဲရုင်ဓရ် ကေုာံ ပရေင်ဖျေဟ် ဒုဟ် (Trial and Sentencing)

ပေါဲရုင်ဓရ် ဗရဳဗေတ် ဂှ် စတင် ပ္ဍဲ ဂိတု အေဗရဳ သၞာံ ၂၀၁၂ ပ္ဍဲ ရုင်ဓရ် ဍုင် အဝ်သလဝ် ရ။ အရာ အဓိက အိုတ် ပ္ဍဲ ပေါဲရုင်ဓရ် ဏအ်ဂှ် ဒှ် ပရေင်စၟတ်ၜတ် ပရေင်စိုတ် (Psychiatric evaluation) သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်ရ ညးတေအ် စိုတ် လီု (Insane) ဟွံသေင်မ္ဂး စိုတ် တန် (Sane) ရ။

စၟတ်ၜတ် အလန် ပထမ ဂှ် အစာသဝ် တအ် ဟီု ညးတေအ် စိုတ် လီု (Paranoid schizophrenia)။ ဆဂး စၟတ်ၜတ် အလန် ဒုတိယ ဂှ် အစာသဝ် တအ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် စိုတ် တန် တုဲ မာန် ဒုင် ဒုဟ် သွက် ကမၠောန် ညးတေအ် ရ။

ပ္ဍဲ ၂၄ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၂၊ ရုင်ဓရ် ဖျေဟ် ဒုဟ် ညးတေအ် နကဵု ဒုဟ် အကြမ်းဖက် ကေုာံ ပန်ဂစိုတ် မၞိဟ် တုဲ ဖျေဟ် ထံင် ၂၁ သၞာံ နကဵု သၞောတ် "ဖော်ဗာရိန်" (Forvaring - Preventive detention) ရ။ ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒုဟ် မဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ သၞောဝ် နဝ်ဝေ တုဲ (အာယုက် ထံင် အိုတ် အာ လေဝ်) ယဝ်ရ ညးတေအ် သက် သြဇာ အန္တရာယ် ကု ဂကောံမၞိဟ် မ္ဂး မာန် ဆက် ထိင် လဝ် ညးတေအ် ပ္ဍဲ ထံင် စဵုကဵု လမျီု အိုတ် ရ။

၉။ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ဍုင်နဝ်ဝေ ကေုာံ ဂၠးတိ (Impact on Norway and the World)

ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်ဝွံ ပြံင်လှာဲ ထောအ် ဍုင်နဝ်ဝေ မဒှ် ဍုင် မနွံကဵု ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ဗွဲမလောန် ဂှ် ရ။ ၜိုန်ရ မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးချိုတ် အာ ကီုလေဝ်၊ အလဵုအသဳ နဝ်ဝေ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဒစးဒုင် ကဵု ပရေင်အကြမ်းဖက် ဏအ် နကဵု ပရေင်ဆာန်ဍူ ကေုာံ ပရေင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မခိုင်ကၠိုက် နူ ကိုပ်ကၠာ ရ။

သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဂျေန် သတဝ်တေန်ဗာတ် ဟီု ပ္ဍဲ သဘင် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်ရ - *"ပိုယ် သ္ဒး ဆက် တဝ်စၞေဟ် နကဵု ဒဳမဝ်ကရေသဳ မလှဲလး တိုန်၊ ပရေင်ပံက်စိုတ် မလှဲလး တိုန်၊ ဆဂး သက်ကု ပရေင်ကလင် ဟွံမဲ (Never naive)."*

လတူ ဂၠးတိ၊ ပရေင်ဗတိုက် ဏအ် ပကဵု ညံင် ဂကောံမၞိဟ် တအ် ဂွံ ကဵု သတိ ကု ဘဲအန္တရာယ် အကြမ်းဖက် နူကဵု လညာတ် လပါ်သတုံ (Far-right terrorism) မာန် ကတဵုဒှ် အပ္ဍဲ ဍုင် ဇကု အလဵုအလဵု (Homegrown terrorism) မဟွံအောန် နူကဵု အကြမ်းဖက် သာသနာ တအ် ရ။

၁၀။ တိုက်ထ္ၜးပျး၊ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ အာဲကၟာဲ (Memorials and Legacy)

သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ လမျီု မဒးကၠေအ် အာ ပ္ဍဲ ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်၊ ဍုင်နဝ်ဝေ ဒက်ပတန် လဝ် တိုက်ထ္ၜးပျး ကေုာံ တိုင် စၟတ်သမ္တီ (Memorials) ဗွဲမဂၠိုင် ရ။

• စၟတ်သမ္တီ ဥတဝ်ယာ (Utøya Memorial): လတူ တကအ် ဥတဝ်ယာ ဂှ် ညးတအ် ပသေက် လဝ် ခရေင် သံ (Steel ring) မချူ လဝ် ယၟု မၞိဟ် ၆၉ တၠ မဒးချိုတ် အာ တအ် ရ။
• စၟတ်သမ္တီ အဝ်သလဝ် (22 July Centre): ပ္ဍဲ ဒေသ မဒးဒုင် ခတိုဟ် ဗုံး ပ္ဍဲ အဝ်သလဝ် ဂှ်၊ ဒက်ပတန် လဝ် တိုက်ထ္ၜးပျး (22. juli-senteret) မထ္ၜးပျး လဝ် ဝင် ကေုာံ ပရူဒဒှ် တ္ၚဲ ဂှ် သွက်ဂွံ ကဵု ပညာ ကု ကောန်ၚာ် တအ် ရ။

ပရေင်ဗတိုက် ဏအ်ဝွံ ဆက် ဒှ် ဒၟံင် သတိ လတူ ဂၠးတိ ဒဒှ်ရ ပရေင်မၞိဟ် မနွံကဵု လညာတ် မပလီုပလာ် ကေုာံ မအိုတ်ကၞောတ် (Extremism) ဂှ် မာန် ကတဵုဒှ် လၟိုန် တုဲ၊ သၞောတ် ပရေင်စဵုဒၞာ ကေုာံ ပရေင်ပံင်ကောံ ယေန်သၞာင် (Integration) ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ခေတ်တၟိ ရောင်။

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

• နဝ်ဝေ (Norway)
• အဝ်သလဝ် (Oslo)
• ပရေင်အကြမ်းဖက် (Terrorism)
• ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Democracy)