ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်

ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (အၚ်္ဂလိက်: Economic inequality) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ ပရေင်ပါ်ခြာ ကေုာံ ပရေင်တၞဟ်ခြာ သြန်လုပ် (Income) ကေုာံ ဒြပ်ရတ် (Wealth) အကြာ ပူဂိုလ် မွဲကုမွဲ၊ ဂကောံ မွဲကုမွဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင် မွဲကုမွဲ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမၞိဟ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာလ္ၚတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economics)၊ အရာ ဏအ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ဟိုတ်နူ ဍေဟ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု အခေါင်အရာ ဘဝ (Quality of life)၊ ပရေင်ဗၠးၜး၊ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ။ လညာတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဏအ်ဝွံ အာရီုစွံ လတူ ဗီုလဵု ဒြပ်ရတ် ကေုာံ သြန်လုပ် တအ် ဒးဒုင် ပါ်ပရအ် လဝ် (Distribution of wealth) ပ္ဍဲ အကြာ မၞိဟ် မသိုက်လှေဲ အိုတ် (Top 1%) ကဵု မၞိဟ် ဝါတ်ဂါတ် အိုတ် (Bottom 50%) ရ။

ပ္ဍဲကဵု ခေတ် တ္ၚဲဏအ်၊ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဏအ်ဝွံ ကတဵုဒှ် ပြသၞာ ဇၞော် အိုတ် မွဲ အလုံ ဂၠးတိ တုဲ ဍေဟ် ပကဵု ညံင် ဂွံ ကတဵုဒှ် ပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် နာနာ သာ် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ပရူပရာ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် နကဵု လညာတ် ဝင်၊ နဲကဲ ၜတ်ကၞာတ်၊ ဟိုတ် အဓိက၊ ဖဵုသက်ရောက်၊ ကေုာံ နဲကဲ ပရေင်ပလေဝ်ပလေတ် တအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။

ဝှာင်:2014 Gini Index World Map, Income Inequality Distribution by Country per World Bank.svg

ဗီုရုပ် ထ္ၜး သ္ၚိအင် ဂၠးတိ နကဵု စၞောန် ဂျဳနဳ (Gini index) မၜတ်ကၞာတ် လဝ် ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် သြန်လုပ် ပ္ဍဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဍုင် (အသာ် ဍာဲ ဂှ် ထ္ၜး ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် သၠုင်အိုတ်)။

၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition)

ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဝွံ ပါ်လဝ် နကဵု ကဏ္ဍ အဓိက ၜါ သာ် မတွဟ်ဂး -

• ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် သြန်လုပ် (Income inequality): ဒှ် ပရေင်ပါ်ခြာ အကြာ သြန်လုပ် မကလိဂွံ နူ ကမၠောန်၊ သြန် ပရဲ နူ ပရေင်စွံ သြန် (Investments)၊ ကေုာံ အခေါန် တအ် ပ္ဍဲ အခိင် ကာလ မွဲမွဲ (ဥပမာ - မွဲ သၞာံ)။
• ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဒြပ်ရတ် (Wealth inequality): ဒှ် ပရေင်ပါ်ခြာ အကြာ ဒြပ်ရတ် သီုဖအိုတ် မပ္တံကဵု သ္ၚိ၊ တိဍာ်၊ စတော့ (Stocks)၊ ကေုာံ သြန် ပ္ဍဲ ဘာဏ် မနွံ ပ္ဍဲ တဲ ပူဂိုလ် မွဲမွဲ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ နုတ် လတေင် ဇကု (Net worth)။

ဗွဲမဂၠိုင်၊ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဒြပ်ရတ် ဂှ် ဇၞော် ကေုာံ ကြမ် တိုန် နူကဵု ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် သြန်လုပ် ဗွဲမလောန် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ မၞိဟ် မသိုက်လှေဲ တအ် ဂွံ အခေါင် စွံ သြန် ပ္ဍဲ ကမၠောန် မကလိဂွံ ပရဲ ဂၠိုင် တုဲ မၞိဟ် ဝါတ် တအ် ဒးစကာ သြန်လုပ် သီုဖအိုတ် သွက်ဂွံ ဂျိုင် လမျီု လၟေင် တ္ၚဲ ရ။

၂။ ဝင် ကေုာံ ဝင်ဆက်စပ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Historical Development)

ဝင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မၞိဟ် တအ်ဝွံ စတင် ပြံင်လှာဲ ကၠုင် နူကဵု ခေတ် သြိုင်ခၞံ ကမၠောန် တဵုလွဳ (Agricultural Revolution) တေအ် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ်၊ မၞိဟ် မပိုင်ပြဳ တိဍာ် (Landowners) တအ် ကလိဂွံ ဒြပ်ရတ် ဂၠိုင် နူ သၟာကမၠောန် တအ် ရ။

ဆဂး ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဏအ် ဇၞော်မောဝ် အာ စိုပ် ကဆံင် သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ခေတ် ပရေင်ပၠန်ဂတး ကမၠောန်စက် (Industrial Revolution) ပ္ဍဲ ၁၈ ကဵု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ ရ။ သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Capitalists) တအ် ကလိဂွံ ပရဲ ဗွဲမဇၞော် နူကဵု ကမၠောန် စက်ရုံ တုဲ၊ သၟာကမၠောန် (Working class) တအ် ဒးကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ အကာဲအရာ မဍိုန်လျ ကေုာံ ကလိဂွံ သြန်လုပ် အောန် ရ။ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ (ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန် ဒုတိယ)၊ ဟိုတ်နူ သၞောတ် အခေါန် ကေုာံ သၞောဝ် ဂကောံသၟာကမၠောန် တုဲ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဏအ် ယှောတ် စှ်ေ အာ ကီုလေဝ်၊ စတမ် နူ သၞာံ ၁၉၈၀ တအ် တုဲ ဍေဟ် ကလေင် ဇၞော် တိုန် ကၠုင် ပၠန် ရ။

၃။ နဲကဲ ၜတ်ကၞာတ်ဂမၠိုင် (Methods of Measurement)

သွက်ဂွံ ၜတ်ကၞာတ် ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပ္ဍဲ ဍုင် မွဲမွဲ၊ တၠပညာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တအ် စကာ နဲကဲ အဓိက ၜါ သာ် -

• စၞောန် ဂျဳနဳ (Gini Coefficient): ဒှ် သင်္ကေတ မၜတ်ကၞာတ် နကဵု လၟိဟ် အကြာ ၀ ကဵု ၁ (ဟွံသေင်မ္ဂး ၀% ကဵု ၁၀၀%)။ '၀' မ္ဂး ဒှ် ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံစုံ (မၞိဟ် သီုဖအိုတ် သြန်လုပ် တုပ်)၊ တုဲ '၁' မ္ဂး ဒှ် ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် အလုံစုံ (မၞိဟ် မွဲ တၠ ဓဝ် ပိုင်ပြဳ လဝ် သြန် သီုဖအိုတ်)။
• ဗီုပြင် လဝ်ရေန် (Lorenz Curve): ဒှ် ဂရပ် (Graph) မထ္ၜး ဗီုလဵု လၟိဟ် မၞိဟ် ကဵု လၟိဟ် သြန်လုပ် (Cumulative income) ပံင်ကောံ လဝ် ရေင်သကအ်။ ယဝ်ရ လိုင်း လဝ်ရေန် ဂှ် က္ၜံင် သ္ၚောဲ နူ လိုင်း ညဳသၟဟ် တပ်တပ် မ္ဂး၊ အဓိပ္ပါယ် ဍေဟ် ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဇၞော် ရ။

သ္ၚိအင် ထ္ၜး စၞောန် ဂျဳနဳ (Gini Index) သွက် ဍုင် လ္ၚဵု (တင်ဂၞင် ဘာဏ် ဂၠးတိ)

လၟေင်	ဍုင်	စၞောန် ဂျဳနဳ (Gini)	အကာဲအရာ
၁	အာဖရိက သၠုင်ကျာ (South Africa)	၆၃.၀	ဟွံညဳသၟဟ် သၠုင်အိုတ်
၂	ဗရာဇြဳ (Brazil)	၅၂.၉	ဟွံညဳသၟဟ် သၠုင်
၃	ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန် (USA)	၄၁.၅	ဟွံညဳသၟဟ် လဒေါဝ် သၠုင်
၄	ဍုင်ကြုက် (China)	၃၈.၂	ဟွံညဳသၟဟ် လဒေါဝ်
၅	နဝ်ဝေ (Norway)	၂၇.၇	ပရေင်ညဳသၟဟ် ခိုဟ်

၄။ ဟိုတ် မပကဵု ညံင် ဂွံ ကတဵုဒှ် (Causes of Economic Inequality)

ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂှ် ကတဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ဟိုတ် အဓိက နာနာ သာ် ရ -

1. ပရေင်ဆက်စပ် ဂၠးတိ (Globalization): ကမ္ပဏဳ ဇၞော် တအ် ပြံင် ဌာန် စက်ရုံ ဍေဟ်တအ် စိုပ် ဍုင် မနွံ ၚုဟ် သၟာကမၠောန် သက်သာ (Offshoring)၊ ဏအ်ဂှ် ပကဵု ညံင် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇၞော်မောဝ် တအ် ဒးကၠေအ် အာ ကေုာံ သြန်လုပ် သၟာကမၠောန် ယှောတ် စှ်ေ။
2. နည်းပညာ (Technological Change): ကွတ်ပညာ တၟိ ကေုာံ ဉာဏ်စက် (AI/Automation) တအ် ကေတ် ထောအ် ဒၞာဲ ကမၠောန် သဇိုင် တုဲ၊ သြန်လုပ် သွက် မၞိဟ် မနွံ ပညာ သၠုင် (Skilled workers) တအ် ဂှ် တိုန် အာ၊ တုဲ မၞိဟ် ပညာ အောန် တအ် ဂှ် သြန်လုပ် စှ်ေ အာ ရ။
3. သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ အခေါန် (Policies and Taxation): အလဵုအသဳ ဗွဲမဂၠိုင် ယှောတ် ဖျေဟ် အခေါန် လတူ ကမ္ပဏဳ ဇၞော် ကေုာံ မၞိဟ် သိုက်လှေဲ (Tax cuts for the rich) တုဲ ဍေဟ် ပကဵု ညံင် ဒြပ်ရတ် တအ် ပကောံ ဒၟံင် ပ္ဍဲ လပါ် လတူ သၟး ရ။
4. ပရေင်ဍိုန်လျ ဂကောံသၟာကမၠောန် (Decline of Labor Unions): ဟိုတ်နူ ဂကောံသၟာကမၠောန် (Unions) တအ် ဒြဟတ် ဍိုန်လျ အာ ဂှ်ရ၊ ညးတအ် ဟွံမာန် အာတ်မိက် သြန်လုပ် မထေက်ကြိုက် နူကဵု တၠ ကမၠောန် တအ် ရ။

၅။ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပ္ဍဲ သြန်လုပ် ကေုာံ ဒြပ်ရတ် (Income vs. Wealth Inequality)

လညာတ် ပါ်ခြာ အကြာ သြန်လုပ် ကေုာံ ဒြပ်ရတ် ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။ လၟုဟ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ဏအ်၊ မၞိဟ် မသိုက်လှေဲ အိုတ် ၁% ဂှ် ပိုင်ပြဳ လဝ် ဒြပ်ရတ် သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၄၃% ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။ ဆဂး လတူ သြန်လုပ် မ္ဂး ညးတအ် ကလိဂွံ ၜိုတ် ၂၀% သၟး ရ။

ဟိုတ် ဍေဟ် ဂှ် မၞိဟ် သိုက်လှေဲ တအ် ကလိဂွံ သြန် နူကဵု (Capital gains) မပ္တံကဵု တိဍာ် ကေုာံ စတော့ မတိုန် ၚုဟ်မး မဟွံဒး ကၠောန် ကမၠောန် နကဵု တဲ (Passive income) ရ။ အရာ ဏအ် ပကဵု ညံင် တၞောဝ် ဒတောဝ် ညးတအ် (Inheritance) ဂွံ ဆက် သိုက်လှေဲ အာ တုဲ တၞောဝ် မၞိဟ် ဝါတ် တအ် ဂှ် ဆက် ဝါတ် ဒၟံင် ရ။

၆။ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် (Social and Health Impacts)

ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဝွံ ကဵု ဖဵုသက်ရောက် ပရေအ် လတူ ဂကောံမၞိဟ် ဗွဲမဇၞော် ရ။ သုတေသန ဂမၠိုင် ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ဍုင် မနွံ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် သၠုင် တအ် ဂှ် -

• ယဲ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် ဍိုန်လျ: အာယုက် မာန် ဂျိုင် (Life expectancy) ဍိုန်လျ တုဲ ယဲ စိုတ်ဍိုန်လျ (Depression) ကေုာံ ယဲ တၞဟ် တအ် ကတဵုဒှ် ဂၠိုင်။
• ပရေင်ဒုဟ်ဇၞော် ကေုာံ ကမၠတ် (Crime rates): ဂကောံမၞိဟ် မပါ်ခြာ တအ် ဂှ် နွံကဵု ပရေင်ဂစိုတ် ကေုာံ ပရေင်ကၠတ် ဇၞော် နူကဵု ဂကောံမၞိဟ် မညဳသၟဟ် တအ် ရ။
• ပရေင်ဆဵုဂဗ ပညာ (Education gap): ကောန်ၚာ် နူ သ္ၚိကၟိန် ဝါတ် တအ် ဟွံဂွံ အခေါင် တိုန် ဘာ ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ကဆံင် ဘဝ (Social mobility) ဝါတ်ဂါတ် ဗွဲမလောန် ရ။

၇။ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Political and Economic Impacts)

ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဝွံ ပကဵု ညံင် ဂွံ ကတဵုဒှ် သၞောတ် သြဇာ မၞိဟ်သိုက် (Oligarchy) ရ။ မၞိဟ် မသိုက်လှေဲ တအ် စကာ သြန် ဍေဟ်တအ် သွက်ဂွံ လာပ်ဗဇဴ (Lobby) ညးအုပ်ဓုပ် ကေုာံ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် ညံင်ဂွံ ခၞံ သၞောဝ် မခိုဟ် သွက် ညးတအ် (ဥပမာ - ယှောတ် အခေါန် သွက် ကမ္ပဏဳ) ရ။ ဏအ်ဂှ် ပလီုထောအ် သၞောတ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ ရ။

ပ္ဍဲကဵု လညာတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မ္ဂး၊ လညာတ် တြေံ ဟီု လဝ် ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဂှ် ခိုဟ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ရ။ ဆဂး လၟုဟ် ဂကောံ IMF ကေုာံ World Bank တအ် ဒုင်တဲ ဒဒှ်ရ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် သၠုင် လောန် အာ မ္ဂး ဍေဟ် ပကဵု ညံင် ဒြဟတ် ရာန် ကပေါတ် (Purchasing power) ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ ဍိုန်လျ တုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အလုံ ဍုင် ဂှ် ဒေါအ် ညိင် အာ (Economic stagnation) ရ။

၈။ အကာဲအရာ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် အလုံ ဂၠးတိ (Global Inequality Trends)

ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဂၠးတိ ဂှ် သ္ဒး ရံင် နကဵု ၜါ သာ် -

1. အကြာ ဍုင် ကဵု ဍုင် (Between-country inequality): ဍုင် ဇၞော်မောဝ် (ဥပမာ - ဥရောပ၊ အမေရိကာန်) ကဵု ဍုင် ဆက်ဇၞော်မောဝ် (ဥပမာ - အာဖရိက၊ အာရှ) တအ် ခြာ သ္ၚောဲ ဒၟံင် ရ။ ဆဂး ဟိုတ်နူ ဍုင်ကြုက် ကဵု အိန္ဒိယ ဇၞော်မောဝ် ကၠုင် ပြဟ် ဂှ်ရ၊ လက္ကရဴ ဏအ် ပါ်ခြာ အကြာ ဍုင် တအ် ဂှ် ယှောတ် စှ်ေ အာ ညိ ရ။
2. အပ္ဍဲ ဍုင် (Within-country inequality): ၜိုန်ရ ပါ်ခြာ အကြာ ဍုင် ယှောတ် စှ်ေ ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲ အပ္ဍဲ ဍုင် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဍုင် (သီုကဵု ဍုင်ကြုက် ကဵု အမေရိကာန်) ဂှ် ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဇၞော် တိုန် ဗွဲမလောန် ရ။

၉။ နဲကဲ ပရေင်ပလေဝ်ပလေတ် ကေုာံ သၞောဝ် (Solutions and Policy Interventions)

သွက်ဂွံ သှ် ပြသၞာ ဏအ်၊ တၠပညာ တအ် ပတိုန်ထ္ၜး လဝ် နဲကဲ အဓိက ဂမၠိုင် -

• သၞောတ် အခေါန် တိုန် အတိုင် ကဆံင် (Progressive Taxation): ကံက် အခေါန် သၠုင် သွက် မၞိဟ် မနွံ သြန်လုပ် သၠုင်၊ ကေုာံ ကံက် အခေါန် ဒြပ်ရတ် (Wealth tax) လတူ ဒြပ်ရတ် မပကောံ လဝ်။
• ပရေင်ဖဵုခိုဟ် ဂကောံမၞိဟ် (Social Welfare): စကာ သြန် အခေါန် ဂှ် သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ ရုင်ဂဥုဲ မသက္ကု င္ၚုဟ်၊ ဘာတန်၊ ကေုာံ သြန် ပင်သေန် သွက် ညးအာယုက် ဇၞော်။
• သြန်လုပ် သဇိုင် အလုံ (Universal Basic Income - UBI): ပရေင်ကဵု သြန် သဇိုင် လၟိုန် ဂိတု သွက် ညးဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် သွက်ဂွံ ဒစးဒုင် ပြသၞာ ဉာဏ်စက် ကေတ် ဒၞာဲ ကမၠောန်။
• အခေါင် သၟာကမၠောန်: ပခိုင်ကၠိုက် ကဵု သၞောဝ် မကဵု အခေါင် သၟာကမၠောန် တအ် ဒက်ပတန် ဂကောံ (Unions) ကေုာံ ပတိုန် ၚုဟ် သြန်လုပ် အောန်အိုတ် (Minimum wage)။

၁၀။ အနာဂတ် ကေုာံ လညာတ် သဳအိုရဳ (Future and Economic Theories)

ပ္ဍဲကဵု လညာတ် သဳအိုရဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ နွံ လညာတ် အဓိက ၜါ မဆက်စပ် ကု ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် -

• ဗီုပြင် ခုန်ဇ်နက် (Kuznets Curve): သဳအိုရဳ တြေံ မဟီု လဝ် ဒဒှ်ရ ကာလ ဍုင် မွဲ စဇၞော်မောဝ် မ္ဂး ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဇၞော် တိုန်၊ ဆဂး ကာလ စိုပ် အဆံင် ဍုင် ဇၞော်မောဝ် တုဲ မ္ဂး ဍေဟ် ကလေင် ယှောတ် စှ်ေ အာ အလဵုအလဵု ရ။ ဆဂး လညာတ် ဏအ် လၟုဟ် ဒးဒုင် ပါ်ပါဲ ဗွဲမဇၞော် ရ။
• သဳအိုရဳ တဝ်မာတ် ပဳကေတ်တဳ (Piketty's *r > g*): ပ္ဍဲ လိက် *Capital in the Twenty-First Century*၊ ပဳကေတ်တဳ ထ္ၜး လဝ် ဒဒှ်ရ နှုန်း ပရဲ နူ ဒြပ်ရတ် (r - return on capital) ဂှ် သၠုင် နူကဵု နှုန်း ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (g - economic growth) လၟိုန် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ၊ ယဝ်ရ အလဵုအသဳ ဟွံစကာ သၞောဝ် အခေါန် ကြမ်ကြမ် မ္ဂး၊ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် ဝွံ သေချာ ပ္ဍဲ သဘာဝ သၞောတ် ကပဳတေဝ်လစ် (Capitalism) ရောင်။

အနာဂတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ ဝွံ တန်တဴ ဒၟံင် လတူ ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် တအ် မာန် ဖန်ဇန် သၞောဝ် မကလေင် ပါ်ပရအ် ဒြပ်ရတ် (Redistribution) ညံင် ဂွံ ညဳသၟဟ် မာန် ဟွံမာန် ဂှ် ရ။

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

• ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economics)
• သၞောတ် ဒြပ်ရတ် (Capitalism)
• ပရေင်ဆက်စပ် ဂၠးတိ (Globalization)
• စၞောန် ဂျဳနဳ (Gini coefficient)