ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး
| Faster-than-light (FTL) | |
| ပရူမဆေင်စပ် | |
|---|---|
| လၟေင်ပညာ (Field) | ရူပဗေဒ သဘဴဓရ်, ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ် |
ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး ဟွံသေင်မ္ဂး အက်ဖ်-တဳ-အေဝ် (အၚ်္ဂလိက်: Faster-than-light - FTL travel) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် ကသပ် သိပ္ပံ မွဲ မဆေင်ကဵု ပရေင် တွိုန် တရဴ ပ္ဍဲ အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူကဵု ဇြဟတ် လျး (Speed of light, $c$) မာန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသ (Science fiction) တအ် မ္ဂး၊ ကွတ်ပညာ FTL ဏအ် ဒှ် အရာ အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အုပ်ဓုပ် သၞံင် ကေုာံ ဂၠးအာကာသ ဗွဲမသ္ၚောဲ တအ် ရ။ ၜိုန်ဂှ် လေဝ် ပ္ဍဲကဵု လောက သိပ္ပံ ဍာံဍာံ မ္ဂး၊ ပွမအာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး ဂှ် ဍေံ ဒစဵုဒစး ဒၟံင် ကု သၞောတ်ဝ် သဘဴဓရ် ရူပဗေဒ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
၁။ သဇိုင် သိပ္ပံ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အတိုင် သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ တၟေင် (Special Relativity) နူကဵု အ္စာ ရူပဗေဒ အာလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) မ္ဂး-
- ဇြဟတ် လျး ($c$) မအာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ အာကာသ သၠး (Vacuum) ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၃၀၀,၀၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ ပ္ဍဲ မွဲ စက္က ရ။
- ဒြပ်ဝတ္ထု မၞုံ ကု လျိုင် (Mass) သီုဖအိုတ် ဂှ် ယဝ်ရ ဍေံ ဒြေပ် ပြဟ် တိုန် ဇိုင် ဇြဟတ် လျး ဏအ် မ္ဂး၊ လျိုင် ဍေံ ဇၞော် တိုန် ကၠုင် တုဲ ဍေံ နွံ ပၟိက် ဒြဟတ် (Energy) ဟွံမွဲ ကု အပိုဒ်အခြာ (Infinite energy) သွက်ဂွံ ဆက် ဒြေပ် အာ ရ။
- ဟိုတ်ဂှ်ရ ကွဳစက် ဟွံသေင်မ္ဂး က္ၜင် အာကာသ လဵု မွဲ လေဝ် ဒြေပ် တုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး ဟွံမာန် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ဓမ္မတာ ဏအ် ရ။
၂။ လညာတ် သဘဴဓရ် သွက် FTL (Theoretical FTL)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ၜိုန်ရ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ကၟာတ် လဒဵု လဝ် ကီု လေဝ်၊ တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် လညာတ် သဘဴဓရ် (Hypothetical concepts) မမာန် က္တဵုဒှ် ဍာံ ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
၁။ ကွတ်ပညာ ဝါပ် (Alcubierre Warp Drive): လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု တၠပညာ ရူပဗေဒ Miguel Alcubierre ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဂှ် က္ၜင် အာကာသ ဏအ် ဍေံ ဟွံ ဒြေပ် အာ သြာဲသြာဲ ရ၊ ဍေံ က္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် ဖျေဟ် အာကာသ မၞုံ ဂတ ဍေံ တုဲ ပၠး ဇၞော် ပတိတ် အာကာသ မၞုံ လက္ကရဴ ဍေံ ရ။ သွက်ဂွံ ကၠောန် ဂွံ ဗီု ဏအ် ဂှ် နွံ ပၟိက် "ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင်" (Exotic matter) မၞုံ ကု ဒြဟတ် မဟွံသေင် ကတ္တု (Negative energy) ရ။
၂။ ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes / Einstein-Rosen bridges): ဒှ် ဒၞာဲ မဆက်စၠောအ် လဝ် ဒၞာဲ ၜါ ပ္ဍဲ အာကာသ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ သွက်ဂွံ အာ ဂၠံင် ကရတ် (Shortcut) ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် လေဝ် နွံ ပၟိက် ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် သွက်ဂွံ ပံက် လဝ် ပါင်တြင် ဏအ် လၟိုန် ညံင် ဟွံဂွံ ကလေင် သရိုဟ် ပေက် အာ ရ။
၃။ FTL ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သွက်ဂွံ ချူ ဇာတ်ကား အာကာသ ဇၞော်ဇၞော် ဂွံ မ္ဂး၊ အ္စာ ချူ လိက် တအ် သ္ဒး စကာ လညာတ် FTL ဏအ် လၟိုန် ရ-
- Star Trek (သတာ ထရက်): စကာ ကွတ်ပညာ Warp drive မသ္ပ ညံင် အာကာသ ဂွံ က္ဍောတ် လွိင် အာ တုဲ က္ၜင် အာကာသ တအ် ဒြေပ် အာ ပြဟ် နူ လျး မာန် ရ။
- Star Wars (သတာ ဝေါရ်): စကာ ကွတ်ပညာ Hyperspace (ဟာင်ပါသပေတ်)၊ မဒှ် ဒၞာဲ အာကာသ ဇိုင် တၞဟ် မွဲ မကဵု အခေါင် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး။ က္ၜင် အာကာသ တအ် သ္ဒး "ခုင် ဂစာ်" (Jump) လုပ် အာ ပ္ဍဲ Hyperspace ဏအ် ရ။
၄။ ပြသၞာ အခိင် ကေုာံ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality Paradox)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပြသၞာ ဇၞော် အိုတ် မဆေင်ကဵု FTL ဂှ် ဍေံ သရိုဟ် ပလီု သၞောတ်ဝ် ဟိုတ် ကဵု ဖဵု (Causality) ရ။ အတိုင် သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပိုယ် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး မာန် မ္ဂး၊ ဍေံ တုပ် သၟဟ် ကု ပွမ အာ တရဴ အခိင် ဇရေင် အတိတ် (Time travel to the past) ကီု ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ မပ္တံကဵု ဒဒှ်ရ ပိုယ် မာန် ကလေင် ပလီု သရိုဟ် အတိတ် ဇကု ပိုယ် က္တဵုဒှ် မာန် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Alcubierre, Miguel (1994). "The warp drive: hyper-fast travel within general relativity". Classical and Quantum Gravity.
- Einstein, Albert (1905). "On the Electrodynamics of Moving Bodies". Annalen der Physik.
- Faster-than-light, Wikipedia.