ပဝ်လာရိုက်ဇေရှေန်
| General information | |
|---|---|
| Field | ရူပဗေဒ / Optics |
| Key concepts | Transverse wave, Electric field, Polarizer |
| Study and teaching | |
| Related subjects | LCD၊ လျး၊ Electromagnetic radiation |
ပဝ်လာရိုက်ဇေရှေန် (အင်္ဂလိက်: Polarization) ဝွံ ဒှ်လက်သဏ္ဍာန်တၟေင် မကတဵုဗဒှ်ကဵု လိုက် (Waves) မနွံကဵုဒိုဟ်ပွမဝေင်ဂရိုတ် (Vibration) မွဲဒိုဟ်ဓဝ်ရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍ ရူပဗေဒ မ္ဂး ဣဏအ်ဝွံ ဆေင်စပ်ကဵု လိုက်လျး (Light waves) မဒှ် Electromagnetic waves တုဲ ဒိုဟ်ပွမဝေင်ဂရိုတ် ဓါတ်ဓာတ်လိပ် (Electric field) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒိုဟ်ပဝ်လာရိုက်ဇေရှေန်ရ။
သဘဴဓရ် အဓိက (Fundamental Principle)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လျးနူတ္ၚဲ ဟွံသေင်မ္ဂး နူပၞာင်သ္ဍဴဂှ် ဒှ် "Unpolarized light" (လျးဟွံမွဲကဵုဒိုဟ်တၟေင်) ဟိုတ်နူဍေံဝေင်ဂရိုတ်ဒၟံင် အလုံအိုတ်ဒိုဟ် (၃၆၀ ဒီဂရဳ) ရ။ [Image showing unpolarized light versus polarized light]
- Polarizer: ဒှ်ကိရိယာ (Filter) မကၟာတ်ထောအ် ဒိုဟ်ဝေင်ဂရိုတ်တၞဟ်တုဲ ကဵုလောန်အာဆ ဒိုဟ်မွဲဓဝ်ဟေင်ရ။
- Result: လျးမတိတ်ကၠုင်ဂှ် ဒှ် "Polarized light" (လျးမနွံကဵုဒိုဟ်တၟေင်) ရ။
ဂကူ ပဝ်လာရိုက်ဇေရှေန် (Types of Polarization)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာရူပဗေဒမ္ဂး ပါ်ခြာလဝ် (၃) သာ်:
- Linear Polarization: လျးဝေင်ဂရိုတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒိုဟ်တပ်တပ် (ဥပမာ - လတူ/သၟဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကန့်လန့်)။
- Circular Polarization: ဒိုဟ်ဝေင်ဂရိုတ်လျးဂှ် ဂေတ်ဒၟံင် ညံင်ရဴဗီုပြင်စက် (Circle) ကာလဍေံဒြေပ်အာ။
- Elliptical Polarization: ဒိုဟ်ဝေင်ဂရိုတ်လျးဂှ် ဂေတ်ဒၟံင် ညံင်ရဴဗီုပြင်ခၟာဲစာင် (Ellipse) ရ။
ကဏ္ဍမသုင်စောဲ ပ္ဍဲဘဝလၟေင်တ္ၚဲ (Applications)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- LCD Screens: ဖျုန်ဗုင် LCD စကာနဲကဲ ပဝ်လာရိုက်ဇေရှေန် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်လျး မလောန်အာအကြာ Liquid crystals တုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵုရုပ်ရ။
- Sunglasses: မတ်ဗြဲ (Polarized sunglasses) ဗိုင်ကၟာတ်ထောအ် လျးမဂြိုင်ကၠုင်နူ ဍာ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူကဝ် (Glare) ညံင်မတ်ဟွံဂွံကျာံရ။
- 3D Movies: ပ္ဍဲရုံစင်ဗွဝ်ရုပ် 3D၊ မတ်ဗြဲမစွံလဝ် Filter တၞဟ်ခြာ သွက်မတ်ပါဲ ကေုာံ မတ်ပုင် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ရုပ်မနွံကဵုဇြိုဟ် (Depth) ရ။
- Photography: သၟာဗီုတအ် စကာ Polarizing filter သွက်ဂွံပကၠးထောအ် အသာ်သၚေက်အကာသ ကေုာံ ပလီုထောအ်လျးမဂြိုင်နူဍာ်ရ။