ပဝ်လဳနဝ်မဳ
မံက်ပြာကတ်
ပဝ်လဳနဝ်မဳ (အင်္ဂလိက်: Polynomial) ဝွံ ဒှ်အဲက်သပရက်ရှေန် (Expression) သင်္ချာမွဲ မဒက်ပတန်လဝ် နကဵု အက္ခရ် (Variables) ကေုာံ ဂၞန် (Constants/Coefficients) ဂမၠိုင်တုဲ သုင်စောဲလဝ် နဲကဲတော်ဂၞန် ပံင်၊ နုက်၊ ပၟဝ် ကေုာံ ထပ်ကိန်း (Exponents) ရ။ နကဵုမတ်တၠပညာ ယုတ္တိဗေဒ မ္ဂး ထပ်ကိန်း ပ္ဍဲပဝ်လဳနဝ်မဳဂှ် ဒးဒှ်ဂၞန်ပံင် (Non-negative integers) ဟေင် ဇေတ်ဇေတ် ရ။
သ္ဇိုင်ဟဝ်ကေုာံ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဥပမာ ပဝ်လဳနဝ်မဳမွဲမ - $$P(x) = 3x^2 - 5x + 4$$
အစိတ်အပိုင်းဂမၠိုင် နွံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
- Terms (ဝေါဟာရ): $3x^2, -5x, 4$
- Variables (အက္ခရ်): $x$
- Coefficients (ဂၞန်ပၟဝ်): $3, -5$
- Constant (ဂၞန်တိုင်ခိုင်): $4$
- Degree (အဆံင်): ၂ (ဒှ်ထပ်ကိန်းသၠုင်အိုတ်)
ဂကူပဝ်လဳနဝ်မဳဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ အက္ခရသင်္ချာ မ္ဂး ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
- Monomial: နွံဆ ၁ ဝေါဟာရဟေင် (ဥပမာ - $7x$)။
- Binomial: နွံ ၂ ဝေါဟာရ (ဥပမာ - $x + 3$)။
- Trinomial: နွံ ၃ ဝေါဟာရ (ဥပမာ - $x^2 + 2x + 1$)။
အဆံင် (Degree) ကေုာံ ဂြာပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အဆံင် ပဝ်လဳနဝ်မဳဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုပြင်ဂြာပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
- Degree 0 (Constant): ဂြာပ်ဒှ် မျာင်တပ် (Horizontal line)။
- Degree 1 (Linear): ဂြာပ်ဒှ် မျာင်စွေက် (Straight line)။
- Degree 2 (Quadratic): ဂြာပ်ဒှ် ဗီုပြင် ပါရာဗိုလာ (Parabola)။
သုင်စောဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပဝ်လဳနဝ်မဳ ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲကဏ္ဍနာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
- ရူပဗေဒ: သုင်စောဲသွက်ဂွံတော် ပရေင်ချဳဒရာင် (Motion) ကေုာံ ဒြဟတ်ဓရောတ်။
- ပရေင်ပိုန်ဒြပ်: သုင်စောဲသွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး ပရေင်တိုန်စှ်ေ ဈေးကွက်။
- ခမ်ပျူတာ: သုင်စောဲပ္ဍဲအရာ Graphics ကေုာံ ပွမဗၟံက်ဗီုပြင် (Modeling) ဇေတ်ဇေတ် ရ။