ပိ
| ဂၞန်ဗွဝ် (Cardinal) | ပိ (3) |
|---|---|
| ဂၞန်စရင် (Ordinal) | တတိယ (3rd) |
| ဂရိ (Roman numeral) | III |
ပိ (အၚ်္ဂလိက်: Three) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သင်္ချာ မွဲ တုဲ ဍေံ တန်တဴ ကြဴနူ ဂၞန် ၜါ (၂) ကေုာံ ကိုပ်ကၠာ နူ ဂၞန် ပန် (၄) ရ။ အက္ခရ် ဂၞန် မန် မ္ဂး ချူ "၃" တုဲ၊ ဂၞန် အာရဗဳ မ္ဂး ချူ "3" ရ။ ဂၞန် ပိ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီ လဒက်ပ္တန် သဇိုင် မခိုင်ကၠိုက် တုဲ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် သင်္ချာ၊ သိပ္ပံ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ သာသနာ မပ္တံကဵု ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။
၁။ သဘဴဓရ် ပ္ဍဲ သင်္ချာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ပိ ဝွံ ဍေံ နွံ ကု သဘဴဓရ် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ဂၞန် သုဒ္ဓ ကလောအ်: ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သုဒ္ဓ ကလောအ် (Odd prime number) ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ရ။ (ဟွံရိုဟ် ပၠုပ် ဂၞန် ၂ မဒှ် ဂၞန် သုဒ္ဓ ဇုံ)။
- ဗီုပြင် တြိဂံင် (Triangle): ပ္ဍဲကဵု ဂျီဩမေတြဳ မ္ဂး ဗီုပြင် တြိဂံင် မၞုံကဵု ဇိုင် ပိ ကေုာံ ကၠင် ပိ ဂှ် ဒှ် ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ပဝ်လဳဂေါန် (Polygon) သဇိုင် အိုတ် ကေုာံ ခိုင်ကၠိုက် အိုတ် ရ။
- ဂၞန် တြိဂံင် (Triangular number): ဍေံ ဒှ် ဂၞန် တြိဂံင် မွဲ သာ် (၁ + ၂ = ၃) ရ။
၂။ ပရေင် သုင်စောဲ ပ္ဍဲ သဒ္ဒါ ကေုာံ လိက်ပတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါ ဘာသာမန် မ္ဂး၊ မအရေဝ် "ပိ" ဏအ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜး လၟိဟ် ကေုာံ လၟေင် ကဆံင် ရ။
- ပွမထ္ၜး လၟိဟ်: သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ရိုဟ်လၟိဟ် ကပေါတ်အရာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂိုလ် မၞုံ လၟိဟ် ပိ ရ။ (ဥပမာ - မၞိဟ် ပိ တၠ၊ လိက်အုပ် ပိ ကၞပ်၊ ကွဳစက် ပိ မ)။
- တတိယ: ပ္ဍဲ လၟေင် ကဆံင် မ္ဂး ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အရာ မရနုက်ကဵု ပိ ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် မကလိဂွံ လာပ် တတိယ ရ။
၃။ သင်္ကေတ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ သာသနာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ပိ ဝွံ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ သွက် ပရေင် ဍိုက်ပေင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် သဇိုင် နာနာ သာ် ပ္ဍဲ လောက ရ။
- ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ: ဂၞန် ပိ ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။ ဥပမာ မ္ဂး ရတ်ပိပြကာ (ကျာ်၊ ဓဝ်၊ သင်)၊ ပိဋကတ် ပိ (ဝိနဲ၊ သုတ္တန်၊ အဘိဓရ်)၊ လက္ခဏာ ပိ (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ) ကေုာံ ဥတု ပိ သာ် (ကသီု၊ ကညင်၊ ဗြဲ) တအ် ရ။
- အခိင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန်: ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အခိင် ပိ ကာလ (အတိက်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်) ကေုာံ လၟေင် လဒက်ပ္တန် အရာ မွဲမွဲ (တမ်၊ လဒေါဝ်၊ ကၞောတ်) ရ။
- ဒေသ ဒိုင်မေန်ရှေန် (Dimension): လောက သဘာဝ ပိုယ် မမံင် ဒၟံင် ဏအ် ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ 3D (Three-dimensional) မၞုံကဵု ဇမၠိင်၊ အနာံ ကေုာံ သမၠုင် ရ။
၄။ သိပ္ပံ ကေုာံ ဓါတုဗေဒ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ပရေင် သိပ္ပံ တအ် လေဝ် ဂၞန် ပိ ဏအ် ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ကီု ရ။
- ဓါတုဗေဒ: ပ္ဍဲ စရင် ဓါတ် မ္ဂး ဂၞန် အဏုမြူ (Atomic number) ၃ ဂှ် ဒှ် ဓါတ် လဳသဳယျာမ် (Lithium) မဒှ် ဓါတ် သတ္တု မသာ အိုတ် ရ။
- အကာဲအရာ ဝတ္ထု (States of Matter): အရာ ဝတ္ထု တအ် ဂှ် နွံ ကု အကာဲအရာ သဇိုင် ပိ သာ် မတွဟ်ဂး အရာ ကလောအ် (Solid)၊ အရာ ဍာ် (Liquid) ကေုာံ ဓါတ်ကျာ (Gas) ရ။
- အသာ် သဇိုင် (Primary Colors): ပ္ဍဲ ပရေင် ကွတ် လျး ကေုာံ ရုပ်ရဴ မ္ဂး၊ လျး အသာ် သီုဖအိုတ် ဂှ် က္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု လဒက်ပံင် အသာ် သဇိုင် ပိ သာ် မတွဟ်ဂး ဗကေတ်၊ သၚေက် ကေုာံ သွာတ် (RGB) ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Properties of Number 3". Math is Fun.
- 3 (number), Wikipedia.