ပြကိုဟ်ဓမ္မရသာ

နိဒါန်

ဇေတုသဗ္ဗမၚ်္ဂလံ ၊ နွံမွဲကွာန်ကၠာ ကၟာဝက်ပၠန် ဇၞော်သၠဲဇာသန် လှဲလးမလောန် သ္ၚိပိလ္ၚီကၠာ သ္ဂောံပြၚ်အာပၠန် ဘုတ်ဘာတံအဴ ဂၠိုၚ်တဴတန်န် နွံဂုဏ်ကျာ်သြဳ ဣန္ဒြဳဂေါဝ်သန် အိုတ်ညးရဲကွာန် ဌာန်ရတ်ပိပၠန် သ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ကွေံပၠန် ပဳတိလောန်အာ တေံဘာမွဲစိ ဂၠိုၚ်ညိဒကာ ဇာဒိသိုၚ်ရ နာမပြာထာ သ္ပဟိုတ်ကေတ်ရ ကျာ်ဇၞော်အစာ ဒကာဂမၠိုၚ် ရိုၚ်ရိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ တၟးပြာကတ်ဟာန် ဇာညာဏ်ပညာ စိုပ်မွဲတ္ၚဲကၠာ ဒကာဇၞော်ပ္ဍဲကွာန် နာဲဇဝ်ဂျဳရောၚ် သၠောၚ်စိုတ်သန်ဌာန် ဓရ်သဒ္ဓါပ္ညုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ပ္ကာန် သၟိက်ခၞံကေတ်ဟာန် ဓမ္မဒါန်ရောၚ်။ ။ ။

ပြာပ်လုပ်အာဟေၚ် ဇြေၚ်ကျာ်ဇၞော်အာစာ သ္ဂောံညာတ်ကေတ်ပၠန် သန်ဌာန်ဖဳဂွါ တေံကျာ်ဇၞော်ပ္ညဳ ဃောလွဳပရာ ရာအိုတ်သီုရ ကိစ္စကေၚ်ကာ ညံၚ်ဂွံလဟဵုကီု သီုသာသနာ တာလျိုၚ်ဇကုပၠန် မွဲတန်သေၚ်ဟာ ၜိုန်ဒှ်တာလျိုၚ်ရ ဇကုတေံမှာ ဟွံရန်ကဵုလၟောၚ် ဍောၚ်ၜိုတ်ကာယ ဃောကၠေံစိုတ်ကီု သီုစေတနာ တေံဒကာဇၞော်သွံ သ္ဂောံညာတ်စိုတ်ညှာ ဆုတ်တိတ်ကၠုၚ်ဟေၚ် နူဇြေၚ်အ္စာ ပြာပ်အာတဴစိ သဒ္ဓိဝိဟာ ဇြေၚ်ကောန်ကွးပၠန် နာဲပဏ္ဍိတာ သၟိက်ခဏမ်ကၠာ ဓမ္မဒါန။

သီုစိုတ်သလောၚ် အာတ်အခေါၚ်ဂျ အဲဂမဳသွံ ဂွံမိၚ်ကေတ်ရ ဃောဍဵုဍိုက်ကၠာ ဝေဒနာဒုက္ခ ဃောချပ်ဒၟံၚ်ပၠန် သန်ဌာန်စိတ္တ တေံဂမဳကၠာ နာဲညာဏ်နွံ ယၟုဂရှ်ဆာဲ နာဲထေၚ်နာမ နာဲဟအးပၠန် မွဲတန်ဒှ်ဂျ သ္ဂောံမိၚ်ကေတ်ရောၚ် သၠောၚ်ပ္ဍဲစိတ္တ ဗိုၚ်ကဵုဒြဟတ် ထတ်စောံကွေဟ်ရ ဒုၚ်ဂုဏ်ဂဇအ်သဝ် သၟဝ်ဂၠးပါဒ အာတ်အခေါၚ်ရ ကာလဂှ်အဴ။

အဲဂမဳပၠန် မွဲတန်မိၚ်တဴ သၟိက်ရော်ဂုဏ်ကၠာ ဥပဇ္ၛာယော ဟွံရန်ကဵုလၟောၚ် ဍောၚ်ၜိုတ်ကာယော ဆထေက်ကြိုက်ဟာန် ဇာညာဏ်စိတ္တာ ညံၚ်သ္ဂောံတီကၠာ လအာဓမ္မော တီတုဲဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်စိုတ်ကာယော ပြကိုဟ်မွဲရ ဓမ္မရသော သွက်သတ်လောက ဂွံမြၚ်တရဴ အဲချူကမြဴ စၞောန်ထ္ၜးတဴရောၚ်။

၁ ပဏာမ

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

ကျာ်တြဲအတုလဂၠိုၚ်ဓရ်ကရုဏာ ဓရ်သစ္စပန် အဵုဟွံမွဲကဵုအစာ နလဳဇကုဟေၚ် ဂြၚ်ညာတ်သ္ဂောံတီအာ ညးလဵုတံမွဲဟာန် ပြိုၚ်ညာဏ်ဟွံမာန်ကၠာ ပ္ဍဲပိစှော်မွဲဘုံ အလုံစက္ကဝါ ဟွံမွဲပတောံၜတ် ပြဲအိုတ်လောန်ကွေံကၠာ အဲဍိက်လ္ၚောဝ်ဂဇံသဝ် ဖျဝ်က္ၜံၚ်ရဴဂဴကၠာ ။

တေံပိဋကတ်ရောၚ် ဍောၚ်ဓမ္မက္ခန္ဓာ ဒစာံလက်တံပၠန် သီုကဵုပန်လ္ၚီမှာ သီုဓရ်မဂ်ဖိုလ်ပန် မွဲတန်နိဗ္ဗာန်ကၠာ သီုပရိယတ်ဂှ် ဂကောံဓရ်စှ်ပြကာ အဲလ္ၚောဝ်ပူဇဴကၠာ သီုစေတနာရ ။

တေံဂကောံအရဳယံ သမုတိသံဃ ပူဂဵုမဂ္ဂဌာန် ဖလဌာန်တံဂျ သာသနာကျာ်အဵု ညံၚ်ဂွံလဟဵုမြ မၚ်မွဲတဴကွေံရောၚ် မွဲတောၚ်ထိုၚ်သးဂျ အဲလ္ၚောဝ်ပူဇဴရ သီုစေတနာပၠန် ။

တေံအစာဥပဇ္ၛာ နာမပြာကတ်လောန် မဟိမုထေရ ညာဏဝံသဗ္ဂန် မၚ်မွဲကေတ်ဣန္ဒြဳ ကျာ်ဩဳဂေါဝ်ဆာဲလောန် သီုအစာဂမၠိုၚ်တံ တၟံညးအဲဗဂန် ညံၚ်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ပၠန် မွဲတန်ဓရ်သ္ဍိုက်ဆာန် တွံဓလောံဗတောန် စၞောန်ထ္ၜးကဵုဍာန် ညံၚ်ရဴသ္ဂောံစိုပ်ပ္ညုၚ် ဍုၚ်ဇၞော်တေံနိဗ္ဗာန် ညံၚ်သ္ဂောံဗၠးတိတ်ရ နူဩဃပန်မာန် ဂုဏ်အစာတံအဵု ဇၞော်တဴကဵုဇာညာဏ် အဲဍိက်လ္ၚောဝ်ကေတ်ပ္ကာန် သန်ဋ္ဌာန်ဒွါပိရောၚ် ။ (ရတနတ္တယ ပဏာမ တုဲဆဝွံရ ။ )

ပိုဲသတ္တံညးဂမၠိုၚ် သ္ဂောံကၠုၚ်ကတဵုဒှ်ဘဝမၞိသ် ပ္ဍဲဍုၚ်လိုက်လောကဏံ တၞဟ်သ္အာၚ်ဟွံသေၚ်ရ ဟိုတ်နူကဵုမဗဳဇ ကုသိုလ်ကံပိုဲ နူဘဝအတိက်တေံ ဍေံမရၚ်တၠုၚ်ကဵုဗစိုပ်နၚ်ဂှ်ရ။ ပိုဲသတ္တံ သ္ဂောံကၠုၚ်ကတဵုဒှ်ဘဝမၞိသ်ရ။ ကုသိုလ်ကံ ယဝ်ရဟွံရၚ်တၠုၚ်ဗစိုပ်နၚ်မ္ဂး ဘဝမၞိသ် ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်လိုက်လောကဏံ ပိုဲသတ်တံ ဟွံကၠုၚ်ကတဵုဒှ်ကေတ်ရောၚ်။ ဟိုတ်သာ်ဝွံစိ ညးကီုအဲကီု စွံတံလ္တူကၞေၚ် ပြေၚ်စေတနာ ဗွဲမဒးရးတုဲ ချပ်ရံၚ်ကဵုအိုတ်ညိ ကျာ်တြဲတွံလဝ် ဓမ္မက္ခန်ဒစာံဠက်ကဵုပန်လ္ၚီ မၞုံဒၟံၚ်ပ္ဍဲပိဋကတ်ပိ မတွံဂး သုတ်ဝိနဲ-အဘိဓရ်အိုတ်သီုတံဂှ် ဓရ်မၞုံကဵုကုဒုသ် တၟာမရာၚ်ဟေၚ် ဟွံမွဲကေတ်ရ ဓရ်ဟွံမွဲကုဒုသ် ဓရ်မဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ ကြက်သဘာဝ ပရမတ္ထ ဓရ်မရေၚ်တၠုၚ်ဗစိုပ်ဏာကဵု ကဵုသွရ်ဗြီုတိဗ္ဗာန်တေံ အိုတ်ဖအိုတ်ရောၚ်။ ဂပ်ဝ်သမ္တီပၠောပ်လဝ်စိုတ်ညိ။

ပူဂဵုလ္ၚဵုတံ ဟီုတွံဒၟံၚ်ဂှ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရပတုဲဒါန်မ္ဂး သံသာဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ပတုဲဒါန်ဝွံ ဟွံပြဲနူဘာဝနာ ယဝ်ရမၚ်မွဲသဳလမ္ဂး သံသာဂၠိၚ်သ္ၚောဲ မၚ်မွဲသဳလဝွံ ဟွံပြဲနူဘာဝနာ။ သ္ဂောံဇၞော်ပၟဝ်ကေတ်ဘာဝနာမွဲဟေၚ် သံသာဂၠေံရ။ ပြဲအိုတ်ရ။ ရဴသာ်ဝွံ လ္ပဟီုပျုတ်ဂရိုဟ်ဗျိ ပၠုတ်အိုတ်ညိ။ သၟိက်သံသာကဵုဂၠိၚ်သ္ၚောဲမ္ဂး ဍေံဂၠိၚ်သ္ၚောဲရ။ သၟိက်သံသာကဵုဂၠေံမ္ဂး ဍေံဂၠေံရ။ စေတနာဇကု မဒှ်မူလဘူတပဓါနရောၚ်။ စေတနာဇကု သၟိက်သံသာကဵုဂၠိၚ်သ္ၚောဲမ္ဂးဂှ် သာ်လဵုရော ကာလပိုဲသတ္တံပတုဲဒါန် မၚ်မွဲသဳလ ကၠောန်စရၚ်ဓရ်ကုသိုလ် မမိက်ကဵုမွဲမွဲမ္ဂး သ္ပဟိုတ်တဏှာလောဘ မၞုံပၟိက်ကဵုပိုန်ဟာန်သမ္ပတ္တိ လောကဳမတွံဂး သၟိၚ်မှာအမာတ်ဨကရာဇ် မန္ဓာတ်စက္ကဝဝ် သွရ်ဗြီုရောၚ်။

စေတနာဇကု သၟိက်သံသာကဵုဂၠေံမ္ဂးဂှ် သာ်လဵုရော ကာလပိုဲသတ္တံ ပတုဲဒါန် မၚ်မွဲသဳလ ကၠောန်စရၚ်ဓရ်ကုသိုလ် မမိက်ကဵုမွဲမွဲမ္ဂး ပၟိက်တဏှာလောဘမတွံဂး ပိစှော်မွဲဘုံ ရုပ်ကဵုနာမ်ၜါဂှ် ဟွံမွဲပၟိက်တုဲ မၞုံပၟိက်ကဵုဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန်တေံ မွဲဟေၚ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဝွံစိ ညးကီုအဲကီု ဓရ်သတိမွဲစွံလဝ် ကဵုဗိုန်ဗတ်ခိုၚ်ကၠိုက်အိုတ်ညိ။ လ္ပဟီုဗျိပၠုတ်ဂရိုဟ်အိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဟီုတဴမ္ဂး မိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာသၚ်္ကပ္ပမတွံဂး ဂလာန်ဗၠေတ် ကွေတ်ကသပ်ဗၠေတ်တုဲ ညံၚ်ရဴမဂရိုဟ်ကျာ်ကီုရ ဒုသ်ဇၞော်ကွေံရောၚ် ဂပ်ဝ်သမ္တီလဝ်အိုတ်ညိ။

၂ ဒါန

ပ္ဍဲဒါနကုသိုလ်ပၠန် ယဝ်ရပိုဲသတ္တံ စွံစေတနာဒးမ္ဂး သဳလ သမထ ဝိပဿနာ သီုပန်ပြကာဟေၚ် သ္ဂောံဍိုက်ပေၚ်ကေတ်ရ ပသာ်ရော ဃောပိုဲသတ္တံ ပတုဲဒၟံၚ်ဒါနကုသိုလ်ဂှ် ပွမ္ဒးသ္ၚဳလလံကၠေံ ကာယကံ ဝစဳကံ မနောကံ ပိပြကာဂှ် သဳလမ္ဂးယၟုရ-ဟွံသေၚ်ဟာ ဒါနကုသဵုဂှ် သၠးပဝးလတ်တုဲ စာဂမနုဿတိ မတွံဂး ယဝ်ရဗဟ်ဗၞုဟ်ဗက်အာ မဒါန်ကုသဵုတေံပၠန် သမထမ္ဂးယၟုရ-ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဃောပိုဲသတ္တံ ပတုဲဒၟံၚ်ဒါနကုသိုလ်ဂှ် ဒါနအဲကၠောန်လၟုဟ်ဝွံ ဍေံဟွံဗိုန် ဓရ်အနိစ္စရောၚ်သွံ ဒါနအဲကၠောန်လဝ်လၟုဟ်ဝွံ တသိုခ်ဟွံသေၚ် ဓရ်ဒဒိုခ်ရောၚ်သွံ။ ဒါနအဲကၠောန်လဝ်လၟုဟ်ဝွံ ဟီုဟွံတုဲ ဟွံဂွံအလဵုအသဳ ဓရ်အနတ္တရောၚ်သွံ ရဴသာ်ဝွံ ယဝ်ရဇၞော်ပၟဝ်ကေတ်မ္ဂး ဝိပဿနာမ္ဂးယၟုရ-ဟွံသေၚ်ဟာ။

ဒါနကုသိုလ်မ္ဂးဂှ် နကဵုဥပနိဿယပစ္စယ် မဒှ်ဌာန်ဒတန် ရိုဟ်ကၞက်သာသနာတုဲ လောဘကိလေသမွဲ ဍေံဝေၚ်ပါဲကၠေံရ။ ဒါနကုသဵုမ္ဂးဂှ် သွဂ်ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန်တေံ မဒှ်ညးဇၞော်က္ဍိုပ်ဒကိုပ် အာဂတပၠတရဴရောၚ် မူလရိုဟ်ကၞက်ဒါနကုသဵု ယဝ်ရဗိုန်ဗတ်ခိုၚ်ကၠိုက်သ္အးဇ္ၚးမ္ဂး သ္ဂောံအာစိုပ်ဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန်တေံ ဗွဲမပြဟ်ရ။ ဒါနကုသဵု ယဝ်ရဍိုန်ကဵုဒြဟတ်မ္ဂး ဇြိုၚ်ကလိဂွံမဂ်ဖဵုနိဗ္ဗာန်တေံရောၚ် ဂပ်ဝ်သမ္တီလဝ်အိုတ်ညိ။

၃ သဳလ

ပ္ဍဲသဳလကုသဵုပၠန် ယဝ်ရပိုဲသတ္တံစွံစေတနာဒးမ္ဂး ဒါန သမထ ဝိပဿနာ သီုပန်ပြကာဟေၚ် ဍိုက်ပေၚ်ကေတ်ရ။ သဳလကုသိုလ်မ္ဂးဂှ် မဒှ်ဌာန်ဒတန် တၞံသာသနာတုဲ အဒိကလျာဏ မ္ဂးယၟုရောၚ်။ ဒေါသကိလေသ ဝိတိက္ကမကိလေသၜါ ဗွဲတဒၚ်္ဂပဟာန် ဝေၚ်ပါဲကၠေံရ။

ဍေံမကလိဂွံဝိဇ္ဇာပိမတွံဂး ပုဗ္ဗေနိဝါသညာဏ် ၊ ညာဏ်ပွမဂြၚ်တီကေတ်ဘဝသတ္တံ ကိုပ်ကၠာတေံကီု ဒိဗ္ဗစက္ခုညာဏ် ညာဏ်ပွမဂြၚ်တီကေတ် ညံၚ်ရဴမတ်ဒိပ်ဒေဝတဴကီု၊ အာသဝက္ခယ်ညာဏ် ညာဏ်ပွမဖအိုတ်ကၠေံ ဓရ်အာသဝဂမၠိုၚ်ကီုရောၚ် ဣဝွံ ဝိဇ္ဇာပိရ။

သဳလကုသဵုမ္ဂးဂှ် မဒှ်ဌာန်ဒတန်ပါၚ်တရၚ် မဂ်ဖဵုနိဗ္ဗာန်တေံရ။ မဒှ်သဇိုၚ် ဥပနိဿယပစ္စယ် သောတာပန် သာဂဒါဂါမ်တအ်ရ။ ဂပ်ဝ်သမ္တီလဝ်အိုတ်ညိ။

၄ သမထ

ပ္ဍဲသမထကုသိုလ်ပန်စှော်တေံပၠန် ဃောပိုဲသတ္တံ ဇၞော်ပၟဝ်ယဝ်ရစွံစေတနာဒးမ္ဂး ဒါန သဳလ ဝိပဿနာ သီုပန်ပြကာဟေၚ် သ္ဂောံဍိုက်ပေၚ်ကေတ်ရ။ သမာဓိမတွံဂး သမထကုသိုလ်ဂှ် ညံၚ်ရဴဌာန်ဒတန် သတ်သာသနာတုဲ မဇ္ၛေကလျာဏ မ္ဂးယၟုရ။ မောဟကိလေသကဵု ပရိယုဌာနကိလေသၜါ ဗွဲဝိပက္ခမ္ဘနပဟာန် ဝေၚ်ပါဲကၠေံတုဲ မရၚ်တၠုၚ်ဗစိုပ်ဏာ ဍုၚ်ဗြီုတေံရောၚ်။

(အဘိညာဏ်တြဴမတွံဂး)

ဣဓိဝိဓညာဏ် - ပါမပၠေၚ်ကၠေံနိမိတ်ဗဒှ် ဣဓိတၞဟ်တၞဟ်သာ်ကီု။

ဒိဗ္ဗသောတဉာဏ် - ညာဏ် - ပွမဂြၚ်မိၚ်ကေတ် ရမျာၚ်ဒိပ်ကီု။

ပရစိတ္တဝိဇာနာနညာဏ် - ညာဏ် - ပွမဂြၚ်မိၚ်ကေတ်စိုတ်ညးတၞဟ်ကီု။

ပုဗ္ဗေတိဝါသညာဏ် - ဉာဏ် - ပွမဂြၚ်တီကေတ်သတ္တံ ပ္ဍဲဘဝကိုပ်ကၠာတေံကီု။

ဒိဗ္ဗစက္ခုညာဏ် - ဉာဏ် - ပွမဂြၚ်တီညာတ်ကေတ် ညံၚ်ရဴမတ်ဒိပ်ဒေဝတဴကီု။

အာသဝက္ခယညာဏ် - ဉာဏ် - ပွမဖအိုတ်ကၠေံ ဓရ်အာသဝဂမၠိုၚ်ပန် မတွံဂး၊ ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ၊ ဒိဌာသဝ၊ အဝိဇ္ဇာသဝကီု။

ဣဝွံ အဘိညာဏ်တြဴသာ်ရောၚ်။

သမာပတ်ဒစာံမတွံဂး ရုပ္ပၛာန်ပန်ကုသိုလ်ပန် ၊ အရုပ္ပၛာန်ပန်ကုသိုလ်ပန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုသမာပတ်ဒစာံဏံ ယဝ်ရသ္ဂောံဍိုက်ပေၚ်ကေတ်တုဲကီု။ ပ္ဍဲညာဏ်လောကဳ လောကတ္တိုရ်ၜါပြကာတေံပၠန်လေဝ်၊ သ္ဂောံတီစဳကၠး တၟးကေတ်တုဲကီုမ္ဂး နကဵုဥပနိဿယပစ္စယ် မဒှ်သဇိုၚ်အနာဂါမိဖဵုရောၚ်။ ဂပ်ဝ်သမ္တီလဝ်အိုတ်ညိ။

၉၂ ပုက္ကုသာတိရာဇဝတ္ထု

=== ၉၃ ပဿန္ဓိသမ္ဗောဇ္ၛၚ်္ဂပၠန်