ပွမလီုလာ်သၞောတ်ဗပေၚ်တြေံ
ပွမလီုလာ်သၞောတ်ဗပေၚ်တြေံ (အၚ်္ဂလိက်: Deinstitutionalization) ဝွံ ဒှ်လၟေၚ်ပရူပရာမွဲ မပြံၚ်လှာဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ပွမလီုလာ်အာ သၞောတ်ဗပေၚ် (Institution)၊ အခိုက်ကၞာ (Norms) ကေုာံ ဗဗေၚ်မၞိဟ်တအ် မဒုၚ်တဲဗွဲမဗိုန်ဗတ်လဝ်တြေံရ။ ဣဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် အခိၚ်သၞောတ်တြေံဂှ် ဟွံကိတ်ညဳကဵုအကာဲအရာတၟိ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဓရိုက်နူဒြဟတ်မ္ၚး ညံၚ်ဂွံပြံၚ်လှာဲအာရ။[၁]
ဟိုတ်အဓိကဂမၠိုၚ် (Drivers of Deinstitutionalization)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁. Political Pressures (ဒြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်): ပွမပြံၚ်လှာဲအဝဲဍုၚ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ပွမဖျေံသၞောဝ်တၟိ မလီုလာ်ထောံအခေါၚ်အရာသၞောတ်တြေံ (ဥပမာ- ပွမဒက်ပ္တန်ဗဟဵု နကဵုသၞောတ်လောကဳ)။
၂. Functional Pressures (ဒြဟတ်ကမၠောန်): အခိၚ်သၞောတ်တြေံဂှ် ဟွံနွံကဵုဖဵု (Efficiency) သွက်ဂွံသောၚ်ကလးပြသၞာခေတ်တၟိ။
၃. Social Fragments (ပွမပါ်ခြာပရေၚ်မၞိဟ်): ပွမကတဵုဒှ်ကၠုၚ် အမြင်တၟိ၊ ယေန်သၞာၚ်တၟိ မလီုလာ်ထောံ "ဓဝ်စၟတ်သမ္တီ" (Legitimacy) သၞောတ်တြေံရ။
အဆက်အစပ်ကဵု မန်ဗေဒ ကေုာံ ပါရဂူ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်][Image diagram showing the erosion of traditional Mon monastic autonomy under state centralization]
ပ္ဍဲသုတေသန Multicultural Studies မၞးမလ္ၚတ်ဒၟံၚ် ပရူအဆက်အစပ်အကြား **State Power** ကေုာံ **Mon Sangha** ဂှ် Deinstitutionalization ဝွံ ကိစ္စဇၞော်အိုတ်ရ:
- Erosion of Autonomy: ဗီုသၞောတ်စီရေၚ်ဓမ္မစက်ဗၠးၜး သၚ်မန် တြေံ ဒးဒုၚ်လီုလာ်အာ (Deinstitutionalized) ဟိုတ်နူသၞောဝ်ဗဟဵုဍုၚ်ရ။
- Secularization of Education: ပွမလ္ၚတ်ဗီုသၞောတ်ပညာသာသနာတြေံ ဒးဒုၚ်ပြံၚ်လှာဲ နကဵုသၞောတ်ပညာလောကဳတၟိရ။
- Loss of Traditional Legitimacy: ဗီုအခိုက်ကၞာသၚ်မန်တြေံ ဒးဒုၚ်ပြံၚ်လှာဲ ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု သၞောတ်အစာပညာခေတ်တၟိ (Professionalization) ရ။
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သၞောတ်ဗပေၚ် (Institution)
- ပွမဒက်ပ္တန်သၞောတ်ဗပေၚ် (Institutionalization)
- ပွမဒက်ပ္တန်ဗဟဵု နကဵုသၞောတ်လောကဳ
- သၚ်မန်
- သဘောတရားအဖွဲ့အစည်း
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Oliver, C. (1992). "The Antecedents of Deinstitutionalization". Organization Studies.