ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ
Wikimedia Foundation, Inc.
အခိင်မပတန်၂၀ ဂျောန်၊ ၂၀၀၃
ညးမဒက်ပတန်ဂျေမ်မဳ ဝေလ် (Jimmy Wales)
ဗီုပြင်501(c)(3) (ဂကောံပရဟိတ ဟွံမဲကဵုပရေင်မြီမြတ်)
ဒတန်
ဒေသမယိုက်ဂၠေင်
အလုံဂၠးကဝ်
ညးကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင်
မာရဳယာနာ အဳသကာန်ဒါ (Maryana Iskander) (သကိုပ်စၟိန်ပြမာန်/CEO)
နာတာလဳယာ တေမ်ကဳ (Nataliia Tymkiv) (ဥက္ကဌ ကမ္မတဳ)
ပရေင်ဘဏ္ဍာ
$၁၈၅.၄ ပြကောဋိကိုဋ် (၂၀၂၄)
ခရိတ်ဂမၠိုင်$၁၇၈.၆ ပြကောဋိကိုဋ် (၂၀၂၄)
သၟာကမၠောန်
ၜိုတ် ၇၀၀ ပြင်င် (၂၀၂၃)
ဝေပ်သာ်wikimediafoundation.org

ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (အၚ်္ဂလိက်: Wikimedia Foundation, Inc. ဟွံသေင်မ္ဂး WMF) ဝွံ ဒှ် ဂကောံပရဟိတ မဟွံမဲ ကု ပရေင်မြီမြတ် (Non-profit organization) သၟဝ် သၞောတ်ဥပဒေ အမေရိကာန် 501(c)(3) မွဲတုဲ၊ နွံကဵု ရုင်ဗဟဵု ပ္ဍဲ ဍုင်ဆာန်ဖရန်သစ်သကဝ် (San Francisco)၊ တွဵုရး ကာလဳဖဝ်နဳယျာ၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ရ။ ဖံင်ဒေရှေန် ဏအ်ဝွံ ဒယှ်တမ္ညဝ် ပြာကတ် ဗွဲမလောန် နဒဒှ် ဂကောံ မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကေုာံ မင်မွဲလဝ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ အေန်တာနဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) မဒှ် မုက်လိက် မၞုံကဵု မၞိဟ်လုပ်ဗှ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးကဝ် ရ။[]

ပါဲနူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တုဲ၊ ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ သီုမင်မွဲလဝ် ပရေင်ကမၠောန် ပရေင်ပညာ မသၠးပွး တၞဟ်ဟ် ညံင်ရဴ ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata)၊ ဝဳကဳမဳဒဳယာ ကောမန် (Wikimedia Commons)၊ ကေုာံ သၞောတ် သာပ်ဝဴ မဳဒဳယာဝဳကဳ (MediaWiki) တအ် ကီုရ။ ဖံင်ဒေရှေန် ဏအ်ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၃ နကဵု ဂျေမ်မဳ ဝေလ် (Jimmy Wales) တုဲ ဒုင်သဇိုင် လ္တူ ပရေင်ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာ နကဵု လိုင်ဇြေန် မသၠးပွး (Free license) သွက် မၞိဟ် အလုံဂၠးကဝ် ရ။


၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဝှာင်:Wikimedia Foundation office, San Francisco.jpg
ရုင်ဗဟဵု ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ပ္ဍဲ ဆာန်ဖရန်သစ်သကဝ်၊ အမေရိကာန်။

ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ ဟွံသေင် ကုမ္ပဏဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ဍေံဒှ် ဂကောံ မဒက်ပတန်လဝ် သွက်ဂွံ ယိုက်သၠုင် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်ပညာ အလုံဂၠးတိ နကဵု သၞောတ် ပံင်ကောံ ကၠောန်သ္ပ (Open collaboration) ရ။ ဂကောံဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန် မဖန်ဗဒှ် တင်နင် ကေုာံ လိက်ပရေင် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တအ်ဂှ် ညးတအ် ဟွံလုပ် စီမံင် အုပ်ဓုပ် နကဵု တဲညးတအ် အလဵုအလဵု ရ။ တာလျိုင် ညးတအ် အဓိက ဂှ် ဒှ် ပရေင်မင်မွဲ သၞောတ်စက် (Servers)၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သၞောဝ်ဥပဒေ၊ ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သြန်ဗွဝ် သွက်ဂွံ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳ တအ် ဆက်တုဲ တန်တဴအာ မာန်ရ။

လိက်ပရေင် ကေုာံ တင်နင် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကောန်ဂကောံ အေဒဳတာ (Editors) တအ် နူကဵု အလုံဂၠးကဝ် ဗွဲမသၠးပွး ချူခၞံလဝ် ရ။ ဖံင်ဒေရှေန် ဝွံ ဒှ် "တၠဒတန်" (Host) သၟးတုဲ ညးမကၠောန်ဗဒှ် တင်နင် တအ်ဂှ် ဒှ် ညးဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင်ရ။ ဂကောံဏအ်ဝွံ ကလိဂွံ သြန်ဗွဝ် နူကဵု သြန်ဒါန် (Donations) မၞိဟ်အလုံဂၠးကဝ် မထံက်ပင် ကဵုလဝ် နကဵု အေန်တာနဲ ရ။[]

၂။ ဝင်အတိက် ကေုာံ ပရေင်စကတဵုဒှ်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဝင် ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဝင် ပရေင်ကတဵုဒှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဂှ် စပံက်လဝ် ပ္ဍဲ ဇာန်နဝါရဳ ၁၅၊ ၂၀၀၁ နကဵု ဂျေမ်မဳ ဝေလ် ကေုာံ လာရဳ သာန်ဂါ (Larry Sanger) သၟဝ် ကုမ္ပဏဳ Bomis မဒှ် ကုမ္ပဏဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂျေမ်မဳ ဝေလ် ရ။ ဆဂး၊ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဇၞော်မောဝ် ပြဟ်လောန်တုဲ ဒးနွံကမ္မတဳ ကေုာံ ဂကောံပရဟိတ မွဲ သွက်ဂွံ မင်မွဲအာ အခေါင်အရာ လိက်ပတ် သၠးပွး ဏအ်ရ။

ပ္ဍဲ ဂိတုဂျောန် ၂၀၊ ၂၀၀၃ ဂှ် ဂျေမ်မဳ ဝေလ် လလောင်တြး ဒက်ပတန် ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင်သေန် ပဳတာသဘတ် (St. Petersburg)၊ တွဵုရး ဖလဝ်ရဳဒါ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၅ ဂှ် အလဵုအသဳ အမေရိကာန် စၟတ်သမ္တီ ကဵု အခေါင် သၞောတ် 501(c)(3) မဒှ် အခေါင် လွတ်အခေါန် (Tax-exempt) သွက် ဂကောံပရဟိတ ရ။ ကြဴနူဂှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် ဝွံ ပြံင်အာ ရုင်ဗဟဵု ဇရေင် ဍုင်ဆာန်ဖရန်သစ်သကဝ် သွက်ဂွံ ကြပ် ကု ကဏ္ဍ နယ်ပညာ ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲ သဳလဳကောန် ဗေလဳ (Silicon Valley) ရ။[]

၃။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ လညာတ်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဝှာင်:Wikimedia Foundation mark.svg
သင်္ကေတ ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ။

တင်ရန်တၟအ် အဓိက (Mission Statement) သွက် ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဂှ် ဒှ်- ထာမ်ပလိက်:Blockquote

လညာတ် (Vision) ညးတအ်ဂှ် ဒှ်- "လညာတ် ပိုဲဂှ် ဒှ် ဂၠးကဝ် မွဲ မဒှ် ဒၞာဲ ကောန်မၞိဟ် ဇၟာပ်ဇၟာပ် တၠ သ္ဂောအ် ပါဝင် ပါ်ပရအ် ကေုာံ စကာ တင်နင် ဉာဏ်ပညာ သီုဖအိုတ် နကဵု သၠးပွး ရ။" ပရေင်ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ဖံင်ဒေရှေန် ဏအ် ဟွံရန်တၟအ်လဝ် သွက် သြန်ပရဲ၊ ဆဂး ရန်တၟအ်လဝ် သွက် ယေန်သၞာင် ဉာဏ်ပညာ ကောန်မၞိဟ် သၟးရ။[]

၄။ ပရေင်ကမၠောန် အဓိကဂမၠိုင်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ ဒှ် တၠဒတန် သွက် ပရေင်ကမၠောန် (Projects) နာနာ မပံင်ကောံလဝ် ဉာဏ်ပညာ သၠးပွး ဗွဲမဂၠိုင် ရ-

ပရေင်ကမၠောန် အဓိက သၟဝ် ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ
သင်္ကေတယၟု ပရေင်ကမၠောန်ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Description)
ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia)ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ အေန်တာနဲ အလုံဂၠးကဝ် (Online encyclopedia)။ မၞုံကဵု ၃၀၀ ဘာသာ ပြင်င်။
ဝဳကဳမဳဒဳယာ ကောမန် (Commons)ဒတန် ပကောံ ဗီုရုပ်၊ ရမ္သာင်၊ ကေုာံ ဗဳဒဳယော မသၠးပွး ကေုာံ ဟွံမဲ ကု အခေါင်ပိုင်ပြဳ။
ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata)ဒတန် ပကောံ တင်နင် ဒေတာ (Structured data) မစကာလဝ် သွက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကေုာံ စက်ကောမ်ပျူတာ။
ဝဳကဳဖေတ်ရှေန်ရဳ (Wiktionary)အဘိဓာန် အလုံဂၠးကဝ် မသၠးပွး။
ဝဳကဳလိက်အုပ် (Wikibooks)ဒတန် ပကောံ လိက်အုပ် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပြကိုဟ် နာနာ။
ဝဳကဳတမ်ရိုဟ် (Wikisource)တိုက်လိက် ဒဳဂျဳတယ် (Digital library) မပကောံလဝ် လိက်ဝေင် ကေုာံ လိက်တြေံ။
ဝဳကဳဖင်ရှေန် (Wikifunctions)ပရေင်ကမၠောန် တၟိ သွက်ဂွံ ပကောံ "ဖင်ရှေန်" စက်ကောမ်ပျူတာ အလုံဂၠးကဝ်။

၅။ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ကမ္မတဳ

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ အုပ်ဓုပ် စဳမံင်လဝ် နကဵု ကမ္မတဳ ဂကောံဘုတ် (Board of Trustees) ရ။ ကမ္မတဳ ဏအ်ဝွံ နွံ အဝဵု သၠုင်အိုတ် သွက်ဂွံ ဖျေဟ် သ္ဂုတ်သွာတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ တိုင်ဂၠံင် မဟာဗျူဟာ ရ။

  • လၟိဟ် ကမ္မတဳ: စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၂၃ ဂှ် ကမ္မတဳ နွံ စဵုကဵု ၁၆ တၠ မာန်ရ။
  • ဗီုပြင် ရုဲစှ်: ညးစၞး ကမ္မတဳ တအ်ဂှ် ပါ်လဝ် ၜါ လ္ပာ်။ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒှ် ညးစၞး မရုဲစှ် နူကဵု ဂကောံ အေဒဳတာ ကေုာံ မၞိဟ်မပါဝင် (Community-selected) တုဲ၊ သၟေဟ်မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒှ် တၠပညာ မခါန်ကၞက်လဝ် (Appointed trustees) ရ။ ဂျေမ်မဳ ဝေလ် ဝွံ နွံကဵု ဒၞာဲတၟေင် နဒဒှ် ညးမဒက်ပတန် (Founder's seat) မွဲဒၞာဲ လၟိုန်ရ။
  • သကိုပ်စၟိန်ပြမာန် (CEO): ဂကောံဘုတ် ဝွံ ခါန်ကၞက် CEO သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ရုင် ကေုာံ ကမၠောန် လၟေင်တ္ၚဲ ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး မာရဳယာနာ အဳသကာန်ဒါ (Maryana Iskander) ဂှ် ကေတ်လဝ် တာလျိုင် CEO စနူ သၞာံ ၂၀၂၂ ရ။[]

၆။ ပရေင်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ သြန်ဗွဝ်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဝှာင်:Wikimedia Foundation revenue and expenses 2004-2022.png
ဗီုသရုပ် ထ္ၜး ပရေင် သြန်လုပ် ကေုာံ သြန်တိတ် ဖံင်ဒေရှေန် အကြာ သၞာံ ၂၀၀၄ ကဵု ၂၀၂၂။

ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ ဟွံစွံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပရိုၚ်စၞောန် (Ads) ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။ သြန်လုပ် အဓိက ညးတအ် ဂှ် ကၠုင်နူ သြန်ဒါန် ညးဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင် မကဵုလဝ် နကဵု လၟေင်သၞာံ ရ။

  • သြန်လုပ် ကေုာံ သြန်တိတ်: ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် ကလိဂွံ သြန်လုပ် ၜိုတ် $၁၈၅ ပြကောဋိကိုဋ် တုဲ၊ သြန်တိတ် ဂှ် နွံ ၜိုတ် $၁၇၈ ပြကောဋိကိုဋ် ရ။ သြန်တိတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် စကာ ပ္ဍဲ ပရေင်မင်မွဲ သၞောတ်စက် ကေုာံ သြန်ဂိတု ကောန်ကမၠောန် ၇၀၀ တၠ ပြင်င် ရ။
  • ဝဳကဳမဳဒဳယာ အေန်ဒေါင်မေန် (Wikimedia Endowment): ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် စဒက်ပတန်လဝ် သြန်ဗွဝ် အေန်ဒေါင်မေန် မွဲ သွက်ဂွံ မင်မွဲ အနာဂတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ညံင်ဟွံဂွံ လီုလာ် ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး သြန်ဗွဝ် ဏအ် ကလိဂွံလဝ် $၁၀၀ ပြကောဋိကိုဋ် ပြင်င် တုဲရ။[]

၇။ ဂကောံမဟာမိတ် ကေုာံ ပရေင်ပါဝင်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ ဟွံကၠောန် ကမၠောန် ညးမွဲဓဝ်ရ။ ညးတအ် ပံင်ကောံ ကၠောန်သ္ပ ကု ဂကောံမဟာမိတ် (Wikimedia Affiliates) အလုံဂၠးကဝ် ရ။

  • ဂကောံ ကဏ္ဍဒေသ (Chapters): ဒှ် ဂကောံ မဒက်ပတန်လဝ် မလုပ်သၞောဝ် ပ္ဍဲ ဍုင်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ- Wikimedia UK, Wikimedia Germany, ဝဳကဳမဳဒဳယာ ထာင်လာန်) သွက်ဂွံ ထံက်ပင် ကမၠောန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဂှ်ရ။
  • ဂကောံ မၞိဟ်စကာ (User Groups): ဒှ် ဂကောံ မၞိဟ်မပါဝင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓမ္မတာ မပံင်ကောံလဝ် ရ (ဥပမာ- ဂကောံ မၞိဟ်စကာ ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဍုင်ဗၟာ - Wikimedia Myanmar User Group)။
  • သဘင် ဝဳကဳမေနဳယျာ (Wikimania): ဒှ် သဘင် ကောံဓရီု ဇၞော်အိုတ် လၟေင်သၞာံ သွက် ဂကောံ ဝဳကဳမဳဒဳယာ အလုံဂၠးကဝ် ရ။ ဇၟာပ်သၞာံ ဍုင်မွဲ ကေတ်တာလျိုင် တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ဏအ် ရ။

၈။ နယ်ပညာ ကေုာံ သၞောတ်စက်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဝှာင်:Wikimedia Foundation Servers-2012-08.jpg
စက်သၞောတ် (Servers) ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ပ္ဍဲ တွဵုရး ဗာဂျဳနဳယျာ။

ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဝွံ ဒှ် မုက်လိက် မၞုံကဵု မၞိဟ်လုပ်ဗှ် ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၇ ပ္ဍဲ ဂၠးတိတုဲ၊ နယ်ပညာ မထံက်ပင်လဝ် ဍေံဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။

  • မဳဒဳယာဝဳကဳ (MediaWiki): ဒှ် သၞောတ် သာပ်ဝဴ သၠးပွး (Open-source software) မစကာလဝ် သွက် မုက်လိက် ဝဳကဳ သီုဖအိုတ် ရ။ သာပ်ဝဴ ဏအ်ဂှ် ဂကောံ အေန်ဂျေန်နဳယျာ WMF ကေုာံ မၞိဟ်စကာ အလုံဂၠးကဝ် တအ် ပံင်ကောံ ချူခၞံလဝ် ရ။
  • သၞောတ်စက် (Hardware): ဖံင်ဒေရှေန် ဝွံ ပိုင်ပြဳလဝ် သၞောတ်စက် ကောမ်ပျူတာ ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် အက်ရှ်ဘာန် (Ashburn)၊ တွဵုရး ဗာဂျဳနဳယျာ ကေုာံ ပ္ဍဲ ဒေသ တၞဟ်ဟ် ပ္ဍဲ ဥရဝ်ပ ကေုာံ အာရှ သွက်ဂွံ ကဵု လတူ မုက်လိက် လောဲသွာ ကေုာံ ပြဟ်ပြေဟ် ရ။[]

၉။ ပရေင်ပြသၞာ ကေုာံ တင်ပါ်ပါဲ

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ၜိုန်ရ ဖံင်ဒေရှေန် ဝွံ ဒှ် ဂကောံပရဟိတ ကီုလေဝ်၊ ပရေင်ပါ်ပါဲ ကေုာံ ပြသၞာ နာနာ လေဝ် ကတဵုဒှ်လဝ် အိုတ်ရ-

  • ပြသၞာ ပရေင်ဘဏ္ဍာ (Fundraising Practices): ညးလ္ၚဵု ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ ဖံင်ဒေရှေန် ဝွံ ကလိဂွံ သြန်ဗွဝ် ဂၠိုင်လောန် (လှုဲ ဒကေဝ် ၂၀၀ ပြကောဋိကိုဋ် ပြင်င် နွံဒၟံင်) ဆဂး သြန်တိတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် အိုတ်အာ ကု သြန်ဂိတု ကောန်ကမၠောန် ရုင် ပ္ဍဲ အမေရိကာန် တုဲ၊ ရီုဗင် ကဵု ဒြဟတ် ကု အေဒဳတာ စေတနာ (Volunteers) တအ် အောန်လောန် ရ သာ်ဝွံ ပါ်ပါဲအိုတ်ရ။[]
  • ပြသၞာ ကၟာတ်အခေါင် လ္ပာ် လဒေါဝ်ဗမံက် (2022 MENA Bans): ပ္ဍဲ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၂ ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ကၟာတ်ထောအ် အခေါင် အေဒဳတာ ကေုာံ အုပ်ဓုပ် (Admins) ဘာသာ အာရပ် ၁၆ တၠ အလုံမွဲ ဂၠးကဝ် ဟိုတ်နူ ညးတအ် ဒးဒုင် စောဲဂဗုတ် ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ သော်ဒဳ အာရေဗဳယျာ (Saudi Arabia) တအ် လံက်လဝ် ဓရိုတ် လ္တူ ညးတအ် သွက်ဂွံ ပလေဝ် လိက်ပရေင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ရ။ ပရေင်ဏအ် ကတဵုဒှ် လဟီုလဟာ ဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲ ဂကောံ မၞိဟ်စကာ အာရပ် ရ။[]
  • ပရေင်ကမၠောန် Knowledge Engine: ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် စကၠောန် ပရေင်ကမၠောန် "Knowledge Engine" မဒှ် သၞောတ် ဂၠာဲတင်နင် (Search Engine) မွဲ သွက်ဂွံ ပြိုင်ပကာန် ကု ဂူဂယ် (Google) ရ။ ဆဂး ကောန်ဂကောံ တအ် ဟွံဒုင်တဲ တုဲ ပရေင်ကမၠောန်ဏအ် ဒးဒုင် ကၟာတ်ထောအ် ရ။

၁၀။ အနာဂတ် ကေုာံ အခေါင်အရာ ပရေင်ပညာ

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

သွက် အနာဂတ် ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဖျေဟ်လဝ် လၟေင်ကမၠောန် မဟာဗျူဟာ ၂၀၃၀ (2030 Movement Strategy) မွဲရ။ ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် သဇိုင် တင်နင် သွက် အလုံမွဲ ဂၠးကဝ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သွက် ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ မဍိုန်လျ တအ် သ္ဂောအ် ကလိဂွံ အခေါင် တုပ်သၟဟ် ပ္ဍဲ ပရေင်ပညာ ရ။[၁၀]

ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် စပံက်လဝ် Wikimedia Enterprise မဒှ် ကဵုဝန်ရေင်တၠုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မွဲ သွက်ဂွံ သွံ တင်နင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (API Access) ကု ကုမ္ပဏဳ ဇၞော်ဇၞော် ညံင်ရဴ Google ကေုာံ Apple တအ်ရ။ သြန်လုပ် နူကဵု ပရေင်ဏအ်ဂှ် ဆက်တုဲ ထံက်ပင်အာ ပရေင်ကမၠောန် သၠးပွး တအ် ပၠန်ရ။[၁၁] ဖံင်ဒေရှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဝွံ ဆက်တုဲ ဒှ်ဒၟံင် ဂကောံ အဓိက မွဲ ပ္ဍဲကဵု ပရေင် မင်မွဲ အခေါင်အရာ ပရေင်ပညာ သၠးပွး ပ္ဍဲ ခေတ် ဒဳဂျဳတယ် ဏအ် ရ။

  1. About Wikimedia Foundation.
  2. Cohen၊ Noam။ "Wikipedia Looks Hard at Its Culture"၊ The New York Times၊ 2014-02-09။
  3. Wales, Jimmy (2003-06-20). Announcing Wikimedia Foundation.[permanent dead link]
  4. Wikimedia Foundation Mission.
  5. Wikimedia Foundation Board of Trustees.
  6. Wikimedia Foundation Annual Report 2023-2024.
  7. Wikimedia Servers.
  8. Kolbe၊ Andreas။ "Wikipedia is swimming in money—why is it begging people to donate?"၊ The Daily Dot၊ 2021-05-24။
  9. "Wikimedia Foundation bans 16 users in MENA over conflict of interest"၊ TechCrunch၊ 2023-01-10။[permanent dead link]
  10. Movement Strategy 2030.
  11. Cohen၊ Noam။ "Wikipedia Is Finally Asking Big Tech to Pay Up"၊ Wired၊ 2021-03-16။
  12. About Wikimedia Foundation.
  13. Cohen၊ Noam။ "Wikipedia Looks Hard at Its Culture"၊ The New York Times၊ 2014-02-09။
  14. Wales, Jimmy (2003-06-20). Announcing Wikimedia Foundation.[permanent dead link]
  15. Wikimedia Foundation Mission.
  16. Wikimedia Foundation Board of Trustees.
  17. Wikimedia Foundation Annual Report 2023-2024.
  18. Wikimedia Servers.
  19. Kolbe၊ Andreas။ "Wikipedia is swimming in money—why is it begging people to donate?"၊ The Daily Dot၊ 2021-05-24။
  20. "Wikimedia Foundation bans 16 users in MENA over conflict of interest"၊ TechCrunch၊ 2023-01-10။[permanent dead link]
  21. Movement Strategy 2030.
  22. Cohen၊ Noam။ "Wikipedia Is Finally Asking Big Tech to Pay Up"၊ Wired၊ 2021-03-16။
နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "WMF_About" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "NYT_Culture" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Wales_Announce" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "WMF_Mission" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "WMF_Board" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Annual_Report" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Servers" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Kolbe_Money" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "MENA_Ban" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Strategy2030" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Enterprise_Wired" defined in <references> is not used in prior text.