ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ်

ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ်

ဂကူဝေါဟာရ (Part of Speech)	ကြိယာ (Verb)
အင်္ဂလိက်	Decide, Make a decision, Resolve
လဒက်ပ္တန်	ဖျေဟ် + သ္ဂုတ် + ထာဝ်
အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလ	ပွမရေက်ပိုတ်ထောံ လညာတ်သၠေဟ်ပၟာတုဲ စွံလဝ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်

ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ် (အၚ်္ဂလိက်: Make a decision / Decide) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ ကြိယာ ဘာသာမန်မွဲတုဲ၊ ဍေံစၞောန်ထ္ၜးကဵု လၟေင်ကမၠောန် ပွမရုဲစှ်ကေတ် သွဟ်မွဲ၊ ဂၠံင်တရဴမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမပဒတန် ကမၠောန်မွဲမွဲ နူအကြာ ရွေးချယ်စရာ (Options) နာနာသာ်တအ်ရ။

လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တမ်မူလ ဝေါဟာရ (Etymology & Word Formation)

ဝေါဟာရ "ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ်" ဝွံ ဗီုလဵု စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရောမ္ဂး၊ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဝေါဟာရ (၃) မ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် မဇြိုဟ်နက် ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-

1. ဖျေဟ် (To put down / To set):
   • အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလဂှ် ဒှ်ပွမစွံဖျေဟ်၊ ပွမပတန်လဝ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖျေဟ်လဝ် ရိုဟ်ကၞက်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍေံစၞောန်ထ္ၜးကဵု "ပွမစွံလဝ် လညာတ် ဟွံသေင်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ် မွဲမွဲ ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်" ရ။
2. သ္ဂုတ် (To cut / To sever):
   • အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလဂှ် ဒှ်ပွမရေက်ပိုတ်၊ ပွမတတ်ပိုတ်ထောံ (ဥပမာ- ဇုက်သ္ဂုတ်အာ) ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍေံစၞောန်ထ္ၜးကဵု "ပွမတတ်ပိုတ်ထောံ ဂၠံင်တရဴ တၞဟ်တအ်" ဟွံသေင်မ္ဂး "ပွမရေက်ပိုတ်ထောံ ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ (Doubt) ကေုာံ ဓဝ်ချပ်ၜါလပါ်" ရ။
3. ထာဝ် (Firmly / Permanently / Final):
   • အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလဂှ် ဒှ်ပွမတန်တဴ၊ ဍာံပြ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံအိုတ်သီု (ဆက်စပ် ကုအရေဝ် "ထာဝရ") ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍေံပသောင်ကလးကဵု "ပွမပိုတ်အာ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်၊ ဟွံကလေင် ပြံင်လှာဲယျ" ရ။

သရုပ် တမ်မူလ လညာတ်: ပ္ဍဲအခိင် တမၠာတေအ်၊ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ သ္ဒးရုဲစှ် အရာမွဲမ္ဂး၊ ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ဍေံတုပ်ညံင်ရဴ "ပွမရေက်ပိုတ်ထောံ ဇုက် (သ္ဂုတ်) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် (ထာဝ်) တုဲ၊ စွံဖျေဟ်လဝ် (ဖျေဟ်) မွဲဒၞာဲ" ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ "ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ်" မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမ ကၠဟ်ထောံ လညာတ် သၠေဟ်ပၟာ သီုဖအိုတ်တုဲ ရုဲစှ်ကေတ် ဂၠံင်တရဴမွဲ ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် ရ။ (လညာတ်ဏအ် တုပ်သၟဟ် ကုအရေဝ် လေတ်တေန် "Decidere" မတွဟ်ဂး "To cut off" ကီုရ)။

အဓိပ္ပါယ် လွပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍနာနာ (Usage Contexts)

၁။ ပ္ဍဲလၟေင်ဘဝ ဓမ္မတာ (Daily Life)

စကာ သွက်ဂွံ စၞောန်ထ္ၜး ပွမရုဲစှ် လတူ အကာဲအရာ မွဲမွဲ ကြဴနူ မချပ်ဗ္စာတုဲ။

• ဥပမာ: အဲ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ် လဝ်တုဲယျ၊ သၞာံဂတဏအ် အဲ တိတ်အာ ကၠောန်ကမၠောန် ဍုင်သၟာင်ရောင်။

၂။ ပ္ဍဲ ပရေင်ကောပ်ကာဲ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Management & Politics)

စကာ သွက်ဂွံ စၞောန်ထ္ၜး ပွမပဒတန် သၞောဝ်၊ မူဝါဒ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အစီအစဉ် ပရဝ်ဂျေတ် မွဲမွဲ။

• ဥပမာ: ကမ္မတဳတအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ် လဝ် သွက်ဂွံ ဓမံက်ရုပ်ရဴ (Implement) မူဝါဒ ပရေင်ပညာ တၟိဏအ်ရ။

၃။ ပ္ဍဲ စိတ္တဗေဒ (Psychology)

စၞောန်ထ္ၜးကဵု လၟေင်ကမၠောန် က္ဍဟ် မပါ်ပဲါ ဟိုတ်ဖိုလ် ကေုာံ တုက်ခယျ (Decision Making Process)။

• ဥပမာ: ပွမ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ် နကဵု ဒေါသဂှ် လေပ်ဖန်ကဵု ညံင်ဂွံ ဗၠေတ်ဗၠိုက်မာန်ရ။

ဝေါဟာရ မဆက်စပ် (Related Terms)

• တင်သ္ဂုတ်ထာဝ် (Decision/Resolution): သွဟ် လအိတ် မကလိဂွံ နူကဵု ပွမဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ် (နာမ်)။
• ရုဲစှ် (Choose/Select): ပွမကေတ် အရာမွဲ နူအကြာ အရာနာနာသာ်။
• ပါ်ပဲါ (Analyze): ပွမသ္ၚေဝ်ဂၠိပ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ထာဝ်။