ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဗၟာ

ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဗၟာ (ဗၟာ: မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်, အင်္ဂလိက်: Central Bank of Myanmar - CBM) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဘဏ်အလဵုအသဳ မၞုံကဵု အဝဵုအာဏာ အဓိက သွက်ဂွံထိင်ဒဝ် ကေုာံ အုပ်ဓုပ် သၞောတ်သြန်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဘဏ်ပုဂ္ဂလိက အလုံမွဲဍုင်ဗၟာရ။ ရုင်ဗဟဵု အဓိကဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် နေပျဳဒဝ် (Naypyidaw) တုဲ၊ ရုင်ကဏ္ဍ (Branches) တၞဟ်တအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ လ္ဂုင် ကေုာံ မာန္တလေဝ်ရ။

ဝင်

ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဗၟာဝွံ စတမ်ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၄၈ ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ ဂွံဗၠးၜးတေအ် နကဵုယၟု "ပြည်ထောင်စုဘဏ်" (Union Bank of Burma) ရ။ ဗွဲလက္ကရဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ ဂှ် အလဵုအသဳတအ် ပြဌာန်းသၞောဝ်ဗဟဵုဘဏ် (Central Bank of Myanmar Law) တုဲ သၠာဲထောအ်ယၟု နဒဒှ် ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဗၟာ (CBM) ရ။

ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ကလေင်ပြဌာန်း သၞောဝ်တၟိတုဲ ကဵုလဝ် အခေါင်အုပ်ဓုပ်ကေတ်တ် (Autonomy) သွက်ဗဟဵုဘဏ် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူကဵု ပရေင်စွက်စဲ ဝန်ကြီးဌာနပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အလဵုအသဳရ။ (ဆဂး ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵု ၂၀၂၁ တုဲ ပရေင်အုပ်ဓုပ်ကေတ်တ်ဏအ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ်တုဲ ကလေင်နွံအာ သၟဝ်တဲ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန် အလဵုအသဳပၞာန်ရ)။

တာလျိုင် ကေုာံ ကမၠောန်ဂမၠိုင်

ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဗၟာဝွံ နွံကဵု တာလျိုင် ကေုာံ ကမၠောန်အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

• ပ္တိတ်သြန်စက္ခော (Issuing Currency): ဗဟဵုဘဏ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံမွဲဓဝ်ဟေင် မၞုံအခေါင် ပ္တိတ်သြန်စက္ခော ကေုာံ သြန်မ (သြန်ဒကေဝ်ကျပ် - Kyat) မစကာပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာရ။
• ထိင်ဒဝ် သၞောတ်သြန် (Monetary Policy): ဖန်ဇန်ထိင်ဒဝ် ညံင်ၚုဟ်မးကပေါတ် (Inflation) ဟွံဂွံတိုန်စှ်ေလောန်အာ ကေုာံ ညံင်ၚုဟ်သြန်ဒကေဝ် ဂွံညိင်ဝတ်ရ။
• အုပ်ဓုပ် ဘဏ်ဂမၠိုင် (Regulating Banks): ကဵုလာင်ဇြေန် (License)၊ ထိင်ဒဝ် ကေုာံ စၟဳစၟတ် သၞောတ်ဝ် ဘဏ်အလဵုအသဳ၊ ဘဏ်ပုဂ္ဂလိက၊ ကေုာံ ဘဏ်ဍုင်သ္အာင် မၞုံပ္ဍဲဍုင်ဗၟာတအ် ညံင်ဂွံခိုင်ကၠိုက်ရ။
• ထိင်ဒဝ် သြန်ဍုင်သ္အာင် (Foreign Exchange Management): ထိင်ဒဝ် ပရေင်သၠာဲသြန် ဍုင်သ္အာင် (Exchange Rates) ကေုာံ အုပ်ဓုပ်လဝ် သြန်ဂအုံဍုင်သ္အာင် (Foreign Reserves) မပိုင်ပြဳလဝ် နကဵုဍုင်ရ။
• သၞောတ်ပလံင်သြန် (Payment Systems): အုပ်ဓုပ်ထိင်ဒဝ် သၞောတ်ဒဳဂျဳတယ် မပ္တံကဵု Mobile Banking, CBM-NET ကေုာံ ပရေင်ပလံင်သြန် အကြာဘဏ်တအ် ညံင်ဂွံပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ ဂီုကၠံရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

• သြန်ဒကေဝ်ဗၟာ
• ဘဏ်ကမ္ဘောဇ
• ဘဏ်ဧရာဝတီ
• ကဏ္ဍ:ဘဏ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ

နိဿဲ

• ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဗၟာ (Central Bank of Myanmar Official Website). cbm.gov.mm
• Central Bank of Myanmar Law (2013).
• Central Bank of Myanmar, Wikipedia။