ဗိုလ်လ္ၚီ၊ ဘာ၊ ရာမညနိကာယ

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်

ဘာဗိုလ်လ္ၚီ ဝွံ နွံပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင် (ဍုင်ဒဂုင်) ပွိုင်ဍုင် (ဗိုလ်တထောင်) ဗဒါဲကျာ်ဒဵုအပ်ရ၊၊ ဘာဗိုလ်လ္ၚီဝွံ ဒှ်ဘာတိုက်ပရိယတ်မန်မွဲ မၞုံကဵု ကောန်ခမဳကတ်လိက် ဗဒါဲကၠံဇကုရ၊၊ ဘာဝွံ နူတမ်တေအ် ကျာ်ဇၞော်ဂဏှာစာရ ဇာတိကွာန်ခလံက်ခပြု ပွိုင်ဍုင်ပံင် စပ္တန်လဝ် နူကဵု သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၁၀ တေအ်ရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဂဏှာစာရ စုတိစဴအာသွဝ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဒန္တပါလ ဆက်ထိင်ဒက် မင်မွဲအာရ၊၊ ဗွဲကြဴ ကျာ်ဇၞော်ဒန္တပါလဂှ် ပအပ်ကဵု ဘဒ္ဒန္တကေသရ၊၊

ဝၚ်တိုက်လိက်ပရိယတ္တိမန်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ရာမညနိကာယ ဘာဗိုလ်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်ဒဂုၚ် [၁]

ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂဏှာစာရ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

လၟောဝ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂဏှာစာရ ဇာတိကွာန်ခလံက်ခပြု (ညးဂမၠိုၚ် ကော် ကျာ်ဇၞော်ပါဏှိက်) သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၁၀- သၞာံဂှ် မိမၜါ ဒုၚ်ဒကာပရိက္ခရာဂမၠိုၚ်တုဲ အာစိုပ်ဘဝခမဳ ပ္ဍဲခဏ္ဍသဳ ဘာနန္ဒဝိုန် (ဘာဗၟာ) ဍုၚ်သထီုရ။ ဒှ်ခမဳတုဲ ကတ်ပညာလောကုတ္တဵု ပ္ဍဲဇရေၚ်တမ်ဇိုၚ်အ္စာ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ယောဂဳ(ဘာကျာ်၊ဍၚ်ပံၚ်) ဗၞတ်ပန်သၞာံ၊ ဇရေၚ်တမ်ဇိုၚ်အ္စာ ဥပ္ပဇ္ဇျာဲ ပ္ဍဲဘာနန္ဒဝိုန်၊ ဍုၚ်သထီု ဗၞတ်ထပှ်သၞာံရ။ ၁၃၁၀ သၞာံဂှ် က္ညပြာပ်တိုန်ကၠုၚ် ဍုၚ်ဒဂုၚ်တုဲ ပ္တန်ဘာဆု စဵုသၠသၟဝ်ကျာ ကျာ်ဗိုလ်လ္ၚီ (ကျာ်ဒဵုအပ်) ဗဒဲါဍာန်ကွဳပၟတ်မွဲမရ။ ညးမွဲဇကုဓဝ် ဒုၚ်ဒဒိုက်တန်တဴအာ ဗၞတ် ၂၀ သၞာံတုဲ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၃၁ သၞာံဂှ် ပြံၚ်လုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်ဗိုလ်လ္ၚီ လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာ (ဇိုၚ်က္ၜဳ)တုဲ ကလေၚ်သြိုင်ပ္တန် ဘာတၟိ မွဲပၠန်ရ။ ပ္ဍဲဘာတၟိဂှ် ညးဂွံတန်တဴ ဗၞတ် ၁၆ သၞာံရ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဂဏှာစာရဂှ် သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၇ သၞာံ၊ ဂိတုပထမဒ္ဂိုန် ၃ မံက်၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ အခိၚ်နူဂယး (၁၀:၀၀) နာဍဳကဵု (၃၀) ဗီဇနာ အဃော မကလိဂွံ အာယုက် ၇၄ သၞာံ ၄၇ ဝှ်ဂှ် စုတိစဴအာသွဝ်ရ။

ပဓာနနာယက ဘဒ္ဒန္တ ဒန္တပါလ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၇ သၞာံ၊ ဂိတုပထမဒ္ဂိုန် ၉ မံက်၊ ဂကောံသံဃနာယကအရာပ်ဂမၠိုၚ် ပအပ်ပြာပ်ပ္တိုန်ကျာ်ဇၞော်ကဵု နာဲဒန္တပါလ (ဇာတိကွာန်ကြေဝ်ဏာ) နဒဒှ်ပဓာနနာယကရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဂဏှာစာရဂှ် အလဵုဇကုညး ၜိုန်ရပံက်တိုက်လိက်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် နကဵုဒွါပါၚ်ညး သွက်ဂွံပံက်တိုက်လိက်ဂှ် ညးဟီုမံၚ်လၟိုန်ရ။ အတိုၚ်နိမိတ်ပါၚ်ညး စိုပ်လက်ထက်ကျာ်ဇၞော်အ္စာဒန္တပါလ ဒှ်အာတိုက်လိက်မန်မွဲ ခိုဟ်ခိုဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဒန္တပါလမွဲဟာန်ကေုာံ အ္စာလိက်

  • ဘဒ္ဒန္တ တိက္ခ (ဇာတိကွာန် ကံဗိုတ်)
  • ဘဒန္တ သိပ္ပံ (ဇာတိကွာန် ဓမ္မသ)
  • ဘဒန္တ သြဘာသ (ဇာတိကွာန်လၟိုၚ်) တံကေတ် တာလျိုၚ် ဘိုၚ်ဖျေံကဵုလိက်တုဲ သၚ်ကတ်လိက်လေဝ် မွဲသၞာံကဵုမွဲသၞာံ ဂံါလုပ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မံၚ်ရ။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၅၂ သၞာံဂှ် သၟိၚ်အလဵုသဳ (နဝတ) ကေုာံ နာဲထောန်အုၚ်၊ မိပါန်ကျဳတအ် သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ မွဲဟာန်ကေုာံ ဒါယကာဂမၠိုၚ် သိုၚ်ခၞံပ္တန်ဘာတၟိတုဲ ပြံၚ်ဆုဲတိတ်ကၠုၚ် ပလိုတ်ဘာဂှ်ညိ ဒၞာဲလၟုဟ်ဏံရ။

ပဓာနနာယက ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဘာဗိုလ်လ္ၚီဂှ် သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၅၇ သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၁ မံက်၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဒန္တပါလ ပအပ်ကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရရ။ အသိၚ်တိုက်လိက်ဂှ် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်အာ လုကဴအဓာန်မဂၠိုၚ်သ္ၚောဲမာန် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တကေသရ (ဓမ္မာစရိယ၊ ဒုတိယအကျဝ်၊ အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစာကပဏ္ဍိတ) ကေုာံ

  • အ္စာလိက် ဘဒ္ဒန္တ သိပ္ပံ
  • အ္စာလိက် ဘဒ္ဒန္တ သြဘာသ
  • အ္စာလိက် ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒောဘာသ (ဓမ္မာစရိယ၊ ဇာတိကွာန်ကြေဝ်ဏာ)
  • အ္စာလိက် ဘဒ္ဒန္တ နိပုဏ (ဓမ္မာစရိယ၊ ဇာတိကွာန်ကြေဝ်ဏာ)
  • အ္စာလိက် ဘဒ္ဒန္တ နေပုည(ဓမ္မာစရိယ၊ ဇာတိကွာန် ဒဵုထောၚ်) တံဂစာန်လွဳပရာ ပ္တိတ်ဏာဇြဟတ် ညဳညဳသာသာတုဲဟေၚ် ပရေၚ်ပရိယတ္တိသာသနာ ဇၞော်မောဝ်ပြာထာ ညံၚ်သၟိၚ်တ္ၚဲဗၠာ ပ္ဍဲဒၞဲါဌာန်မန်တြေံအဴ ကော်ခဴစဍုၚ်ဒဂုၚ်ရ။

သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၆၄ သၞာံ ပယျာံတေံတုဲ စဵုကဵုလၟုဟ်ဏံ ရန်တၟံတိုၚ်ပ္ကဴ ဂၠံၚ်တရဴပရိယတ် ပြာကတ်ချပ်တၟော် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ကေုာံ အ္စာလိက် ဘဒ္ဒန္တ နိပုဏ အာဂတပၠတရဴဗိုန်ဗတ် သၚ်ကတ်လိက်ပၠန် တန်ဓမ္မာစရိယ ဒှ်ဌာနဇၞော်လုပ်ဗော်ညံၚ်တက္ကသိုလ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ပြဟ် ဒယှ်ဆာဲဂေါဝ် သၟူမောဝ်ဇောဝ်ပ္ဍး ဗျာပ်တရးသပ္ပါယ်စရာဲ ကောန်သၚ် ကလၚ်လုပ်က္တောဝ်ကၠုၚ်ကျောဝ်ဆဵုအာ သဒ္ဓါက္တဵုဒှ် ပြဟ်ကဵုဒါန် လၟိုန်ဘောဇိုန်နာနာ ဗဗေၚ်သ္ၚာကီု သီုကဵုဝတ္ထု ဂြုဂြုသၠးဟေၚ် ပရေၚ်ကုသဵု မဂ်ဖိုလ်ဂတ စိတ္တဟွံဗၠေၚ် မံက်ထေၚ်နညာဏ် ဒါန်ပ္ဍဲလိက်ပတ် ပြာကတ်ဂွံဆဵု ဘာဗိုလ်လ္ၚီရောၚ်။

လိက်ကၞပ်မတက်ပ္တိတ်တုဲဂမၠိုၚ် (ဂကောံအ္စာသၠပတ်မန်၊ ဘာဗိုလ်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်ဒဂုၚ်)[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

တိုက်ပရိယတ္တိ ဘာဗိုလ်လ္ၚီဝွံဂှ် ကောန်ကတ်လိက်တအ်ဂမၠိုၚ် အကြာအဃောကတ်ဒၟံၚ်လိက်အိုတ်ဂှ်ဟေၚ် ဗွဲတၟေၚ်ကၠောန်ပကောံ ချူခၞံ ပြကိုဟ်သၟတ် မဆက်စပ်တန်ညးတအ်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ်အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုၚ်လၟေၚ်ဗွဲသၟဝ် ဝွံကီုရ။ [၂]

  • ၁။ နာဲစန္ဒောဘာသ (ကြေဝ်ဏာ) ဇၟန်ယမက၊ ဇၟန်ဝိနယ်။
  • ၂။ နာဲနိပုဏ (ကြေဝ်ဏာ) တိုၚ်ပ္ကဴအလၚ်္ကာ။
  • ၃။ နာဲတပေါဝရ (ကအ်ဗိန်) မြမောဝ်ပါဌဝိနစ္ဆယ။
  • ၄။ နာဲကောဝိဒ (ခလံက်ခပြု) ဓာတုပစ္စယဝိဘာဂပါရဂူ။ ယမကာဓိပ္ပါယပါရဂူ။
  • ၅။ နာဲဓမ္မိက (ကုန်မိပ်ဇြိပ်) သ္ကံတဲနယူပစာရ။
  • ၆။ နာဲခမနဳယ (တ္ကအ်သ္ကုတ်) ဓမ္မာစရိယအတ္ထယောဇနာ။
  • ၇။ နာဲခေမာသာရ (ဍုၚ်ပံၚ်) ဇာတ်တန်ဒေါဝ်။
  • ၈။ နာဲရာဝိန္ဒ (ကအ်ဍောတ်) နယ်ကံက်ဉာသ်၊ နေတ္တိဟာရ။ စရာဲအရထ။
  • ၉။ နာဲနာဂသေန (တ္ကအ်သ္ကုတ်) နိရုတ္တိနယ။
  • ၁၀။ နာဲဒါနဝန္တ (ဆၚ်ဂူ) ကၠေမ်ဓမ္မသၚ်္ဂဏဳ
  • ၁၁။ နာဲစန္ဒိမာ (ကၞာလဵု) သံဝဏ္ဏနာ (ပါရာဇိကဏ်)
  • ၁၂။ နာဲပညိန္ဒ (ကွာန်ပြဳ) ဇြဟတ်သီလက္ခန်
  • ၁၃။ နာဲရာဝိက (ခဗုဲ) သၞံၚ်ပါရာဇိကဏ်
  • ၁၄။ နာဲနာရဒဟံသာ (ကံဗိုတ်) ဇၞူဝါကျအဋ္ဌသာလိနဳ
  • ၁၅။ နာဲစန္ဒရံသဳ (တံၚ်ပရၚ်) လျးညာဏ် အဋ္ဌသာလိနဳ
  • ၁၆။ ဘဒ္ဒန္တကေသရ (ကြေဝ်ဏာ) အကြီုစေဝ်ပၞောန်ဓမ္မစရိယ[၂]



နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

  • လိက်အုပ်- သ္ဘၚ်စၟတ်သမ္တီသွဟ်လိက်မန် အလဵုအသဳပေၚ်(၁၀၀)သၞာံ၊ ဝၚ်တိုက်လိက်မန်ဂမၠိုၚ်။တက်တြးပ္တိတ်-ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ကောဇာ - ၁၃၇၇ သၞာံ။
  • သ္ဘၚ်စၟတ်သမ္တီသွဟ်လိက်မန်အလဵုအသဳပေၚ်(၁၀၀) သၞာံ၊ ဝၚ်တိုက်လိက်မန်ဂမၠိုၚ်။ သၞာံ ၁၃၇၇
  • ၂.၀ ၂.၁ ၁၃၇၇ သၞာံ။ ကေသရ၊ ဘဒ္ဒန္တ။ အကြီုစေဝ်ပၞောန်ဓမ္မာစရိယ၊ အလန်ဒုတိယ။ တိုက်လိက်မန် ဘာဗိုလ်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်ဒဂုၚ်