ဗုဒ္ဓဗေဒ
ဗုဒ္ဓဗေဒ (အင်္ဂလိက်: Buddhist Studies) ဂှ် ဒှ်ဘာသာဗ္တောန်အဆံင်သၠုင် (Academic discipline) မလ္ၚတ်ပရူဗုဒ္ဓဘာသာ နကဵုနဲကဲသုတေသနခေတ်တၟိရ။ ဍေဟ်ပကောံဗၟံက်ထ္ၜးကေတ် ဝင်သာသနာ၊ ပြကိုဟ်ပိဋကတ်၊ ဒဿန၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဗီုပြင်ဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ခေတ်အဆက်ဆက်ရ။
၁. ကဏ္ဍလ္ၚတ်အဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဗုဒ္ဓဗေဒဂှ် နှဴရဴဒၟံင် နကဵုဘာသာသုတေသနနာနာ:
- သုတေသနပြကိုဟ် (Philology): ပွမလ္ၚတ်လိက်ပတ်ပိဋကတ် နကဵုဘာသာပါဠိ၊ သံသကြိုတ် ကေုာံ ဘာသာမန် (ဥပမာ - ပိဋကတ်ပိ ဘာသာမန်)။
- သာသနာသမာဇဗေဒ (Sociology of Religion): ပွမလ္ၚတ်ဗီုပြင်ဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ အဆက်စၠောအ် သံဃ-အလဵုအသဳ (ဥပမာ - သင်မန်)။
- ဝင်သာသနာ (History of Buddhism): ပွမလ္ၚတ်အပြံင်အလှာဲသာသနာ ပ္ဍဲဒေသနာနာ (ဥပမာ - ဝင်သာသနာမန်)။
၂. ဗုဒ္ဓဗေဒ ကေုာံ အဝဵုအလဵုအသဳ (State Power)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုနဲကဲဗုဒ္ဓဗေဒ၊ သုတေသီတအ် လ္ၚတ်ဗၟံက်ထ္ၜးကေတ် "Ecclesiastical Legitimacy" (ဒဒှ်မဒးရးသာသနာ)။ ဍေဟ်ထ္ၜးကေတ်မာန် ဗီုလဵုသင်မန်တအ် မသုင်စောဲဗုဒ္ဓဗေဒ သွက်ဂွံပခိုင်ကေတ် "Institutional Autonomy" (အဝဵုအပ္ဍဲဌာန) မဗၠးၜးနူသၞောဝ်ဗဟဵု (State Intervention) ရ။