ဗျူဟာပၞာန် ဒပ်စိင်မန်
ဗျူဟာပၞာန် ဒပ်စိင်မန် (အင်္ဂလိက်: Mon War Elephant Strategy) ဝွံ ဒှ်နဲကဲပၞာန်အဓိကမွဲ ပ္ဍဲဝင်ပၞာန်မန် ခေတ်အဆက်ဆက်၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳရ။ ဒပ်စိင်မန်ဝွံ ဟွံသေင်ဆ ဒြဟတ်ပတိုက်ဟေင်၊ ဆဂး ဒှ်စရာဲသၟိင်တၠ ကေုာံ ကပေါတ်အရင် ဗျူဟာမနွံကဵုအစောံစရာဲ သွက်ဂွံသ္ဂုတ်သွာတ် ပေါဲပၞာန်ရ [၁]။
လဒက်ပတန် ကေုာံ နဲကဲ (Tactical Formation)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲပေါဲပၞာန်မွဲမွဲ ဒပ်စိင်မန်ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် နကဵုသၞောတ်ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်:
- ဒပ်စိင်ဂတ (Vanguard Elephants): ဒှ်စိင်မနွံကဵု သ္ၚိပၞာန် (Howdah) မစုတ်လဝ် လွဟ်မဟာ ကေုာံ သၟာကတ်ဗျုဂမၠိုင် သွက်ဂွံပလီုလာ် ဒပ်ပၞာန်ရန် [၂]။
- ပွမဗတိုက် (Shock Tactics): ဒပ်စိင်ဝွံ သုင်စောဲဒြဟတ်ဇၞော်ဇၞော် သွက်ဂွံလုပ်ပလီု (Breach) ဒပ်ဒြင်ရန် ညံင်ဂွံလီုလာ်အာ ဗွဲမပြဟ်ရ။
- ပၞာန်စိုတ်ဓာတ် (Psychological Impact): ပွမညာတ်ကေတ် ဒပ်စိင်မန်မနွံကဵု စရာဲဗြေဝ်ဗြေဝ်ဂှ် ပကဵုညံင်ဒပ်ရန်တအ် စိုတ်ဓာတ်ဂွံလီုလာ်မာန်ရ [၃]။
ပေါဲပၞာန်စိင် အာဇာနည် (Historic Elephant Duels)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝင်ပၞာန်မန်ဝွံ ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူပေါဲပၞာန်စိင် အကြားသၟိင်တၠမန် ကေုာံ သၟိင်တၠရန်ဂမၠိုင်။ ဥပမာ - ပေါဲပၞာန်အကြား တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်အင်ဝဂမၠိုင် မသုင်စောဲအစောံစရာဲစိင်ပၞာတ် နဒဒှ်ဗျူဟာသ္ဂုတ်သွာတ် ပေါဲပၞာန်ရ [၄]။
သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ (Analytical Perspective)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ နာနာဝိဇ္ဇာ မ္ဂး ဒပ်စိင်မန်ဝွံ: 1. နဲပညာဆက်ဆောံ: သုင်စောဲရမ္သာင်ဖံ၊ ရမ္သာင်တြေင် သွက်ဂွံကဵုအမိင် ကုဒပ်စိင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအခိင်ပတိုက်ပၞာန်။ 2. ပရေင်ဂီုကၠီု: ဒပ်စိင်ဝွံ ဒှ်သၞောတ်မင်မွဲ ပရေင်ဂီုကၠီု သွက်သၟိင်တၠ ကေုာံ သေနာပတိမန်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲလဒေါဝ်ပေါဲပၞာန်ရ။ 3. ယေန်သၞာင်ဗေဒ: စိင်ဗတာင် ကေုာံ စိင်ပၞာန်ဝွံ ဒှ်သ္ၚိကဍောင် လက်သန်ဂကူ မန် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အဝဵုအစောံစရာဲရ။