ဗျူဟာသၟိင်အမတ်ဒိန်
ဗျူဟာသၟိင်အမတ်ဒိန် (အင်္ဂလိက်: Strategy of Smim Amut Dein) ဝွံ ဒှ်နဲကဲသုင်စောဲညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံဇၞော်ကေတ် ပေါဲပၞာန် နကဵုဒြဟတ်မၞိဟ်အောန်အိုတ်ရ။ သၟိင်အမတ်ဒိန်ဝွံ ဒှ်အမာတ်အာဇာနည် မနွံကဵုသစ္စာ ကေုာံ ညာဏ်ဗျူဟာမသ္ကေံမြဟ်၊ မဒှ်ညးမရီုဗင်ကဵု တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ညံင်ဂွံစဵုဒၞာဍုင်ဟံသာဝတဳ ဂွံဗွဲမလအ်လကာရ [၁]။
သဘဴဓရ် ဗျူဟာအဓိကဂမၠိုင် (Core Strategic Principles)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ နာနာဝိဇ္ဇာ မ္ဂး ဗျူဟာသၟိင်အမတ်ဒိန် နွံကဵုလက်သန် ၃ သာ်:
၁. ပၞာန်စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ ဝါစာ (Diplomatic & Psychological Warfare)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သၟိင်အမတ်ဒိန်ဝွံ ပတေအ်လဝ်ရ "ပေါဲပၞာန်မဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ပေါဲပၞာန်မဇၞော်ကေတ် နကဵုညာဏ် ကၠာဟွံဂွံရပ်လွဟ်ဏီရ"။
- ပွမဟီုဂလာန်ဗျူဟာ: ပ္ဍဲအခိင်ဒပ်ရန်ဗိုင်လဝ်ဍုင်၊ ညးလေပ်ဟီုဂလာန် ပကဵုညံင်သၟိင်ရန်ဂမၠိုင် ဂွံဒှ်သံသယအကြားညးသကအ် တုဲဒပ်ရန်လီုလာ်အာ အလဵုအလဵုရ [၂]။
၂. ဗျူဟာစၟဳစၟတ်အခိင် (Temporal Strategy)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးလေပ်တော်ကေတ်မာန် အခိင်ဒပ်ရန်ရိက္ခာအိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိင်ဗြဲစိုပ်ရ။ ညးကဵုကဏ္ဍ "စဵုဒၞာဗွဲမလအ်" (Passive Defense) ညံင်ဒပ်ရန် ဂွံဒြဟတ်အိုတ်တုဲ ဒးကလေင်စဴအာ အလဵုအလဵုရ [၃]။
၃. ပွမသုင်စောဲဒြဟတ်ရန် (Using the Enemy's Strength)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးလေပ်ဖန်ဗဒှ်အကာဲအရာ ညံင်ဒပ်ရန်ဂွံလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲတိ (Terrain) ညးမပလေဝ်လဝ်တုဲ ပတိုက်ပလီုထောံ ဗွဲမလောဲသွာရ။
ပေါဲပၞာန်အာဇာနည် (Key Historical Instances)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပေါဲပၞာန်ဗိုင်ဍုင်ဟံသာဝတဳ: ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်အင်ဝဗိုင်လဝ်၊ သၟိင်အမတ်ဒိန် သုင်စောဲနဲကဲ "ပညာသ္ဂုတ်သွာတ်" ဟီုဂလာန်ကဵု သၟိင်မင်းကြီးစွာစော်ကဲ ညံင်ဂွံကလေင်စဴအာ ဍုင်အင်ဝ နကဵုဂုဏ်သိက္ခာရ။
- ပွမဒက်ပတန်သစ္စာ: ညးဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အစောံစရာဲသစ္စာမန် ညံင်ရန်တအ် ဂွံဒးခယျလတူအစောံစရာဲဂကူမန်ရ [၄]။
သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ (Analytical Perspective)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲခေတ် ဉာဏ်ပ္တေအ်ဗေဒ မ္ဂး ဗျူဟာသၟိင်အမတ်ဒိန်ဝွံ ကိတ်ညဳကဵု:
- Information Operations: ပွမထိင်ဒဝ်တင်ဂၞင် ညံင်ရန်ဂွံကၠိုဟ်ဗၠေတ်။
- Strategic Communication: ပွမသုင်စောဲ နဲပညာဆက်ဆောံ (ဝါစာ) သွက်ဂွံမင်မွဲ ပရေင်ဂီုကၠီု ဍုင်ရ။
- Conflict Resolution: ပွမသ္ဂုတ်သွာတ်တင်ခက်ခုဲ နကဵုနဲကဲၜိုဟ်လလံ မနွံကဵုအစောံစရာဲပၞာန်ရ။