ဘာဏ်
| Bank Icon ဘာဏ်ဝွံ ဒှ်ဌာနပရေင်သြန် အဓိက သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ | |
| ဂကူ ဌာန | ဌာန ပရေင်သြန် (Financial institution) |
|---|---|
| တာလျိုင် အဓိက | ဒုင်ကေတ် သြန်ပတန်၊ ကဵု သြန်လဆောဝ်၊ ထိင်ဒဝ် သြန် |
| ဂကူ ဘာဏ်ဂမၠိုင် | ဘာဏ်ဗဟဵု၊ ဘာဏ်ပရေင်ဗၞိက်၊ ဘာဏ်တဵုလွဳပိုန်ဒြပ် |
| ဆက်စပ် ကု | ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်သြန် |
ဘာဏ် (အၚ်္ဂလိက်: Bank) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဌာနပရေင်သြန် (Financial institution) မွဲတုဲ၊ နွံတာလျိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ဒုင်ကေတ် သြန်ပတန် နူကဵု ညးဍုင်ကွာန်တအ် ကေုာံ ကဵုအရီုအဗင် ပရေင်သြန်လဆောဝ် (Loans) သွက် ညးမနွံပၟိက်တအ်ရ။ ဘာဏ်ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲအရာမထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဖန်ဇန် ညံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်သြန် အလုံမွဲဍုင် (ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံဂၠးကဝ်) ဂွံကတဵုဒှ် လောဲသွာ ကေုာံ ညိင်ဝတ်ရ။
ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် "Bank" ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် အဳတလဳ လဒေါဝ်ခေတ် banca မၞုံအဓိပ္ပါယ် "ခုင်" ဟွံသေင်မ္ဂး "ခုင်သၠုင်" မဒှ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာတေအ် သၟာဗၞိက် ညးမပြံင်လှာဲသြန်တအ် (Money changers) ပ္ဍဲဍုင် အဳတလဳ တအ်ဂှ် လေပ်ဂ္ဇအ်ကၠောန်ကမၠောန် လတူ ခုင် ပ္ဍဲဖျာဂမၠိုင်ရ။
သၞောတ်ဝ် ဘာဏ် ခေတ်တၟိဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခေတ် ရ 않았သန်း (Renaissance) ပ္ဍဲဍုင် အဳတလဳ မပ္တံကဵု ဍုင်ဖလဝ်ရိန် (Florence)၊ ဗေနစ် (Venice) ကေုာံ ဂျဳနဝ်ဝါ (Genoa) တအ်ရ။ ဘာဏ် မတြေံအိုတ် လတူဂၠးတိ မဆက်တန်တဴဒၟံင် စဵုကဵုလၟုဟ်ဂှ် ဒှ်ဘာဏ် ဘန်ကာ မောန်တေ ဒေ ပါသချဳ ဒဳ သဳယာနာ (Banca Monte dei Paschi di Siena) မဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၇၂ ဍုင်အဳတလဳ ရ။
ဂကူ ဘာဏ် ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာဏ်တအ်ဝွံ အတိုင်တာလျိုင် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်ညးတအ်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- ဘာဏ်ဗဟဵု (Central Bank): ဒှ်ဘာဏ် မပိုင်ပြဳလဝ် နကဵု အလဵုအသဳတုဲ၊ နွံတာလျိုင် သွက်ဂွံ ပတိတ်သြန်စက္ခော၊ ဖျေံသၞောဝ် ပရေင်သြန် အလုံမွဲဍုင် ကေုာံ ထိင်ဒဝ် ဘာဏ်တၞဟ်တအ်ရ။ (ဥပမာ - ဘာဏ်ဗဟဵု၊ Federal Reserve ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)
- ဘာဏ် ပရေင်ဗၞိက် (Commercial Bank): ဒှ်ဘာဏ် သွက် ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမ္ပဏဳတအ် ညံင်ဂွံ ပတန်သြန်၊ ပတိတ်သြန် ကေုာံ ကေတ်သြန်လဆောဝ် (Loan/Credit) ရ။
- ဘာဏ် တဵုလွဳပိုန်ဒြပ် (Investment Bank): ဒှ်ဘာဏ် မကဵုအရီုအဗင် ကမ္ပဏဳဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ အလဵုအသဳတအ် သွက်ဂွံ သွံရာန် သြန်စရိတ် (Stocks/Bonds) ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။
- ဘာဏ် အွန်လာင် (Online / Digital Bank): ဒှ်ဘာဏ် မဟွံမွဲကဵု ရุင်ဒတန် နကဵုရုပ်ဝတ္ထုတုဲ၊ ပရေင်ကမၠောန် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗစိုပ် နကဵု အေန်တာနေတ် ကေုာံ အေပ် (App) ဂမၠိုင်ရ။
ပရေင်ကမၠောန် အဓိက
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာဏ် မွဲမွဲဂှ် အဓိက ကၠောန်ဗစိုပ်လဝ် တာလျိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- ပွမဒုင်ကေတ် သြန်ပတန်: ကဵုအခေါင် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ် ညံင်ဂွံ ပတန်သြန် နကဵု ပရေင်စဵုဒၞာ၊ သီုကဵု ကဵု ပရဲသြန် (Interest) ကုညးမပတန်သြန်တအ်။
- ပွမကဵု သြန်လဆောဝ်: လွဳသြန် ကု ညးမနွံပၟိက် ညံင်ဂွံ ရာန်သ္ၚိ၊ ကွဳစက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ပတန်ပရေင်ဗၞိက်တုဲ၊ ကလေင်ကေတ် ပရဲသြန် နူကဵု သြန်လဆောဝ်ဂှ်ရ။
- ပွမစၠောအ်သြန် ကေုာံ ကဵုဝန်ဆောင်မှု: ကဵုအရီုအဗင် သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲစၠောအ်သြန်၊ ကဵု ကာဒ် (Credit/Debit Card) ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်သြန် အကြာဍုင်ရ။