ဘာသာပလံင်
ဘာသာပလံင် (အၚ်္ဂလိက်: Target Language; ရမျာင်ကၠာဲ: တာဂေတ် လေန်ဂွေ့ချ်) ဂှ် ပ္ဍဲကဵုပညာဘာသာဗေဒ (Linguistics) ကေုာံ နဲကဲကၠာဲဘာသာ (Translation Studies) ဒှ်ဘာသာစၞေဟ် မဒှ်တိုင်ပ္ကဴ သွက်ဂွံပြံင်လှာဲပၠုပ်အဓိပ္ပာယ် နူကဵုဘာသာတမ် (Source Language) ရ။ လၟေင်ကမၠောန်ဏအ်ဝွံ ရန်တၟအ်ကဵု ညးဗှ်လိက် ပ္ဍဲဘာသာပလံင်တအ် ဂွံကၠိုဟ်ခလိုင် အဓိပ္ပာယ်တမ် ဗွဲမကလးရ။
ဝေါဟာရဗေဒ (Etymology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ **"ဘာသာပလံင်"** ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုမအရေဝ်မန် ၂ မ:
- ဘာသာ (Language): မအရေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပတ် မသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲဂကူမွဲမွဲ။
- ပလံင် (To deliver/To reach): ရန်တၟအ်ကဵု ပွမပလံင်ဗစိုပ် အဓိပ္ပာယ် ညံင်ဂွံစိုပ်တိုင်ပ္ကဴ။
=> ဘာသာပလံင်: ဘာသာမဒှ်တိုင်ပ္ကဴ သွက်အဓိပ္ပာယ်ဂွံစိုပ်အာ။
ကဏ္ဍသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပ္ဍဲပရေင်ကၠာဲဘာသာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
၁။ ပွမရုဲစှ် ဝေါဟာရ (Lexical Selection)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဘာသာပလံင်မွဲမွဲ ဝေါဟာရမနွံဒၟံင်ဂှ် ဍေံဟွံတုပ်ကဵု ဘာသာတမ် ၁၀၀% ရ။ ဟိုတ်ဏအ်ရ ညးကၠာဲဘာသာ ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဝေါဟာရပ္ဍဲဘာသာပလံင် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကဵု ဒၞာဲမသုင်စောဲ (Context)။ ဥပမာ- နဲကဲ နာဲသက်လောန် မပြုစုလဝ် ပ္ဍဲအဘိဓာန်မန်-ဗၟာဂှ် ညးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လဝ် ဝေါဟာရမန် နဒဒှ်ဘာသာတမ် တုဲ ပလံင်ဗစိုပ်အဓိပ္ပာယ် နကဵုဘာသာဗၟာ နဒဒှ်ဘာသာပလံင်ရ။
၂။ သၞောတ်သဒ္ဒါ (Syntactic Structure)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာသာပလံင်မွဲမွဲ နွံကဵုသၞောတ်သဒ္ဒါ မတၞဟ်ခြာနူ ဘာသာတမ်။ ညးကၠာဲဘာသာ ဒးဒက်ပတန်ဝါကျ ပ္ဍဲဘာသာပလံင် ညံင်ဂွံဒှ် သဘာဝဘာသာဂှ် (Naturalness)။
၃။ ယေန်သၞာင်ဘာသာ (Cultural Context)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာသာပလံင်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင်ကဵု ယေန်သၞာင်ညးမသုင်စောဲဘာသာဂှ်။ ပွမပလံင်ဗစိုပ် အဓိပ္ပာယ်မွဲမွဲ ဒးစွံသတိ ညံင်ဟွံဂွံကတဵုဒှ် ပရေင်ကၠိုဟ်ဗၠေတ် ပ္ဍဲယေန်သၞာင်ဘာသာပလံင်ရ။
တင်တၟေင် အကြာ ဘာသာတမ် ကေုာံ ဘာသာပလံင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]| တင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် | ဘာသာတမ် (Source Language) | ဘာသာပလံင် (Target Language) |
|---|---|---|
| တာလျိုင် | ဒှ်တမ်မူလ အဓိပ္ပာယ်။ | ဒှ်ဒၞာဲ ဒုင်တဲအဓိပ္ပာယ်။ |
| ပွမလ္ၚတ် | ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ်အဓိပ္ပာယ်တမ်။ | ဒးဖန်ဗဒှ် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကဵု ညးဗှ်လိက်။ |
| အစောံစရာဲ | ဒးကၠိုဟ်ခလိုင် ဘာသာမ္ၚး။ | ဒးလေပ်ဗိုန်ဗတ် ဘာသာမိ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ဘာသာစၞေဟ်။ |
ရံင်အဏအ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သက်လောန်၊ နာဲ။ အဘိဓာန် မန်-ဗၟာ (A Mon-Burmese Dictionary)။