ဘာသာယူကရိန်
| ဘာသာယူကရိန် | |
|---|---|
| ဒေသ | ယူကရိန်၊ ပိုလာန်၊ ရဝ်မေနဳယျာ၊ မော်လ်ဒိုဗာ |
| ဒေသ | ဥရောပဗၟံက် |
ကောန်ဒေသညးမဟီုဂမၠိုင် | ၃၅–၄၅ ပြက္ခာဲ |
| Cyrillic (Ukrainian variant) | |
| ကောဒ်အရေဝ်ဘာသာ | |
| ISO 639-3 | – |
ဘာသာယူကရိန် (အင်္ဂလိက်: Ukrainian language) ဝွံ ဒှ်ဘာသာမစကာဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံဘာသာ သလာဗစ်ဗၟံက် (East Slavic) ရ။ ဘာသာဏအ်ဝွံ နွံကဵုညးမဟီုဂး ဗွဲမဂၠိုင် အကြာ ၃၅-၄၅ ပြက္ခာဲတုဲ ဒှ်ဘာသာမနွံကဵု ဝင်၊ လိက်ပတ် ကေုာံ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် မခိုင်ကၠိုက်မွဲရ [၁]။
လဒက်ပတန် ကေုာံ အက္ခရ် (Script and Structure)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာသာယူကရိန် သုင်စောဲအက္ခရ်သဳရိလစ် (Cyrillic script) မနွံကဵုလက်သန်တၟေင် ၃၃ မ။
- အက္ခရ်တၟေင်: နွံကဵုအက္ခရ် မပ္တံကဵု (ґ, є, і, ї) မတၞဟ်ခြာနူ ဘာသာရုရှားရ။
- ရမ္သာင်ဗေဒ: ဘာသာယူကရိန်ဝွံ ဒှ်ဘာသာမနွံကဵု ရမ္သာင်သာယာ (Melodious language) မွဲ ပ္ဍဲဂကောံဘာသာသလာဗစ်ဂမၠိုင်ရ [၂]။
ဝင်ဘာသာ (History of the Language)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာသာယူကရိန်ဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်နူ ဘာသာရုသ်တြေံ (Old East Slavic) ပ္ဍဲခေတ် ကဳယေဗွေန် ရုသ် ရ။
- ခေတ်ပ္ဍဲသၟဝ်တဲအေန်ပါယျာ: ပ္ဍဲခေတ်အေန်ပါယျာရုရှား၊ ဘာသာယူကရိန် ဒးဒုင်ကၟာတ်လဒံ ကေုာံ ပွမဟွံကဵုအခေါင်စကာ ပ္ဍဲရုင်ဗွဲမလအ်။
- ခေတ်ယူကရိန်ဗၠးၜး: ကြဴနူသၞာံ ၁၉၉၁၊ ဘာသာယူကရိန် ကလေင်ဒှ်ဘာသာရုင်အဓိက ကေုာံ သင်္ကေတဗၠးၜးဂကူရ [၃]။
သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ (Analytical Perspective)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ နာနာဝိဇ္ဇာ မ္ဂး ဘာသာယူကရိန်နွံကဵုင္ၚုဟ်မး: 1. လက်သန်ဂကူ: ဘာသာယူကရိန် ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ဂွံပါ်ခြာ လက်သန်ဂကူ ယူကရိန် ညံင်ဂွံတၞဟ်ခြာနူ ဂကူဗဒေဲါဂမၠိုင်။ 2. ယေန်သၞာင်ဗေဒ: လိက်ပတ်ယူကရိန် မပ္တံကဵု ရာသ် သေဗ်ရှေန်ကို (Taras Shevchenko) ဒှ်ဒြဟတ်စိုတ်ဓာတ် သွက်ဂကူယူကရိန်ရ။ 3. နဲပညာဆက်ဆောံ: ပ္ဍဲခေတ်တၟိ၊ ပွမစကာဘာသာယူကရိန် ပ္ဍဲ နဲပညာဆက်ဆောံ ဒေဂျဳတေလ် ဒှ်တင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံမင်မွဲ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဍုင်ရ [၄]။