မတ်ဒိပ်
| General information | |
|---|---|
| Type | အဘိညာဏ် (Abhiññā) / ပညာစိုတ် |
| Field | ဗုဒ္ဓဘာသာ / သမာဓိဘာဝနာ |
| Study and teaching | |
မတ်ဒိပ် (အင်္ဂလိက်: Divine eye; ပါဠိ: ဒိဗ္ဗစက္ခု - Dibbacakkhu) ဝွံ ဒှ်အစောံသတ္တိမတ် တၟေင်တၟဟ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နကဵုဒြဟတ်သမာဓိ ကေုာံ ဓရ်ဝိပဿနာရ။ ညးမကလိဂွံ မတ်ဒိပ်ဝွံ ညာတ်ကေတ် အရာဝတ္ထုဂမၠိုင်၊ သတ်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲဒၞဲါသ္ၚောဲသ္ၚောဲ၊ အရာမအောပ်ဒၟံင် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမၞိဟ်ဓမ္မတာတအ် ညာတ်ဟွံမာန် (ဥပမာ - နတ်၊ ဗြီု၊ ပြိတ္တာ) တအ်ရ။
အစောံသတ္တိဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုလညာတ် တၠပညာဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး မတ်ဒိပ်ဝွံ နွံကဵုအစောံသတ္တိ အဓိက (၂) သာ်:
- ညာတ်သ္ၚောဲ (Clairvoyance): ညာတ်ကေတ်အရာ မနွံဒၞဲါသ္ၚောဲသ္ၚောဲ မပ္တံကဵု စက္ကဝါတၞဟ်တအ်မာန်၊ ညာတ်ကေတ်အရာမဒမၠုက် ညံင်ရဴအခိင်တ္ၚဲကီုရ။
- စုတူပပါတဉာဏ် (Cutūpapāta-ñāṇa): ညာတ်ကေတ် သတ်တအ် မစုတိအာနူဘဝဏအ်တုဲ အာကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဘဝတၞဟ်တအ် အတိုင်ကမ္မဖိုလ် (ကမၠောန်) ညးနှင့်ညးရ။
ပ္ဍဲလိက်ပတ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ **"မတ်ဒိပ်"** ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲလိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဝင်၊ လိက်ဇာတ် ၅၅၀ ကေုာံ လိက်သၠပတ်မန်တြေံဂမၠိုင်ရ။ အ္စာကဝိမန်တအ် စကာလဝ် ဝေါဟာရဏအ် သွက်ဂွံထ္ၜးကဵု အစောံသတ္တိ ကျာ်၊ အရှန် ကေုာံ ညးမနွံကဵု သိဒ္ဓိဂမၠိုင်ရ။