မသုန်
| ဂၞန်ဗွဝ် (Cardinal) | မသုန် (5) |
|---|---|
| ဂၞန်စရင် (Ordinal) | ပဉ္စမ (5th) |
| ဂရိ (Roman numeral) | V |
မသုန် (အၚ်္ဂလိက်: Five) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သင်္ချာ မွဲ တုဲ ဍေံ တန်တဴ ကြဴနူ ဂၞန် ပန် (၄) ကေုာံ ကိုပ်ကၠာ နူ ဂၞန် တြဴ (၆) ရ။ အက္ခရ် ဂၞန် မန် မ္ဂး ချူ "၅" တုဲ၊ ဂၞန် အာရဗဳ မ္ဂး ချူ "5" ရ။ ဂၞန် မသုန် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီ လဒက်ပ္တန် ပွဳပွူ သဘာဝ ကေုာံ ခန္ဓကာယ ပိုယ် မၞိဟ် တအ် တုဲ၊ ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲကဵု သာသနာ ဗွဲမလှဲလး ရ။
၁။ သဘဴဓရ် ပ္ဍဲ သင်္ချာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် မသုန် ဝွံ ဍေံ နွံ ကု သဘဴဓရ် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ဂၞန် သုဒ္ဓ: ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သုဒ္ဓ ကလောအ် မရနုက်ကဵု ၜါ ရ။ ဟိုတ်နူ ဍေံ ပါ် ကု ၁ ကဵု ၅ ဓဝ် ဟေင် ပြေ မာန် ရ။
- သဘဴဓရ် ဂၞန် ပၟဝ်: ယဝ်ရ ကေတ် ဂၞန် မသုန် ဏအ် တုဲ ပၟဝ် ကု ဂၞန် တၞဟ် မွဲမွဲ မ္ဂး၊ သွဟ် လက္ကရဴ အိုတ် ဍေံ ဂှ် ဍေံ အုပ်နိဂီု နကဵု သုည (၀) ဟွံသေင်မ္ဂး မသုန် (၅) လၟိုန် ရ။
- ဗီုပြင် မသုန်ကၠင်: ပ္ဍဲကဵု ဂျီဩမေတြဳ မ္ဂး ဗီုပြင် မသုန်ကၠင် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဇိုင် မသုန် လပါ် ကေုာံ ကၠင် မသုန် ဒၞာဲ ရ။
၂။ ပရေင် သုင်စောဲ ပ္ဍဲ သဒ္ဒါ ကေုာံ လိက်ပတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါ ဘာသာမန် မ္ဂး၊ မအရေဝ် "မသုန်" ဏအ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜး လၟိဟ် ကေုာံ လၟေင် ကဆံင် ရ။
- ပွမထ္ၜး လၟိဟ်: သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ရိုဟ်လၟိဟ် ကပေါတ်အရာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂိုလ် မၞုံ လၟိဟ် မသုန် ရ။ (ဥပမာ - မၞိဟ် မသုန် တၠ၊ လပုဟ်တဲ မသုန်၊ သ္ၚိ မသုန် မ)။
- ပဉ္စမ: ပ္ဍဲ လၟေင် ကဆံင် မ္ဂး ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အရာ မရနုက်ကဵု မသုန် ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် မကလိဂွံ လာပ် ပဉ္စမ ရ။
၃။ သင်္ကေတ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ သာသနာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် မသုန် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက် ပရေင် လဒက်ပ္တန် လောက ကေုာံ သာသနာ ဗွဲမလှဲလး ရ။
- ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ: ဂၞန် မသုန် ဏအ် ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။ ဥပမာ မ္ဂး သဳလမသုန်၊ ခန္ဓမသုန်၊ အာရီု မသုန်၊ အာနန္ဒာ မသုန် သာ်၊ ကေုာံ ပ္ဍဲကဵု ဘဒ္ဒကဝ် ဏအ် မ္ဂး ကျာ် က္တဵုဒှ် မသုန် ဇကု ရ။
- ခန္ဓကာယ မၞိဟ်: လဒက်ပ္တန် သဘာဝ ကာယ ပိုယ် မၞိဟ် တအ် မ္ဂး နွံ ကု လပုဟ်တဲ မသုန် မ၊ လပုဟ်ဇိုင် မသုန် မ တုဲ၊ ဒြဟတ် အာရီု သွက်ဂွံ ဒုင်စသိုင် (ညာတ်၊ မိင်၊ ဒုင်ကျာ၊ ရှ်၊ တက်ဒုင်) လေဝ် နွံ မသုန် သာ် ကီု ရ။
၄။ သိပ္ပံ ကေုာံ ဇဳဝဗေဒ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ပရေင် သိပ္ပံ ကေုာံ ဇဳဝဗေဒ တအ် လေဝ် ဂၞန် မသုန် ဏအ် ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ကီု ရ။
- ဓါတုဗေဒ: ပ္ဍဲ စရင် ဓါတ် မ္ဂး ဂၞန် အဏုမြူ ၅ ဂှ် ဒှ် ဓါတ် ဗဝ်ရွန် မဒှ် ဓါတ် ကိစ္စဇၞော် သွက် ပရေင် တဵုလွဳ ကေုာံ ပရေင် စက်ယန္တရား တအ် ရ။
- ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ သဘာဝ: သတ္တဝါ မနွံ ဇုတ်ရိုက် (တိရစ္ဆာန် မကဵု ဍာ်တှ်၊ ဂစေံ၊ သတ္တဝါ ခြပ်) ဗွဲမဂၠိုင် ဂှ် သဘာဝ ဍေံ နွံ ကု လပုဟ်ဇိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး လပုဟ်တဲ မသုန် မ လၟိုန် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် ပ္ကဴ သဘာဝ ဗွဲမဂၠိုင် လေဝ် နွံ ကု ထာင် ပ္ကဴ မသုန် ထာင် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Properties of Number 5". Math is Fun.
- 5 (number), Wikipedia.