မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ
| မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ (Mahapajapati Gotami) | |
|---|---|
ရုပ် ကသူ ထ္ၜး ပရူ ကျာ်တြဲ ဂေါတမ ကေုာံ မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ။ | |
| ဘာသာ | ဗုဒ္ဓဘာသာ |
| မြဟ်တဴ | ညးမခၞံဗဒှ် သာသနာ ခမဳဗြဴ (Bhikkhuni) ကိုပ်ကၠာ အိုတ်၊ ညးမလွဳလွတ် ကျာ်တြဲ။ |
| ပရူပူဂိုလ် | |
| ဂကူ | သကျ သာကဳဝင် (Sakyan) |
| သမ္ဘာ | သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန (King Suddhodana) |
| ကောန် | နန္ဒ၊ သုန္ဒရဳ နန္ဒာ |
| မိမ | သၟိင် အဉ္ဇန (ဟွံသေင်မ္ဂး သုပ္ပဗုဒ္ဓ) ကေုာံ မိသုလက္ခဏာ |
| ကလောဂမၠိုင် | ကျာ်တြဲ ဂေါတမ (ကောန် မိန်/ကောန် မိက်)၊ မိသဳရိမာယာ (ဒေအ်/ၝဲ) |
| ကဆံင်တာလျိုင် | |
| တာလျိုင် | ဂေါတမဳ ထေရဳ၊ မိမိန် ကျာ် |
မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ (အၚ်္ဂလိက်: Mahapajapati Gotami၊ ပါဠိ: Mahāpajāpatī Gotamī ) ဝွံ ဒှ် မိမိန် (ဒေအ် မိ) မလွဳလွတ် ကၠုင် လဝ် ကျာ်တြဲ ဂေါတမ တုဲ၊ ပ္ဍဲ သာသနာ ဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး ညး ဝွံ ဒှ် ညးဗြဴ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် မကလိဂွံ အခေါင် ပတိုန် ခမဳဗြဴ (Bhikkhuni) ကေုာံ ဒှ် က္ဍိုက်က္ဍိုပ် သာသနာ ခမဳဗြဴ အလုံ အိုတ်သီု ရ။ ညး ဝွံ ဒှ် ဒေအ် မိသဳရိမာယာ တုဲ ကြဴနူ မိသဳရိမာယာ စုတိ အာ ပ္ဍဲ အခိင် ဗောဓိသတ် (သိဒ္ဓတ္ထ) ကလိဂွံ အာယုက် ထပှ် တ္ၚဲ ဂှ်၊ မိဂေါတမဳ ဝွံ ဒုင် ကေတ် တာလျိုင် နဒဒှ် မိ မွဲ တုဲ လွဳလွတ် ဇၞော်မောဝ် ကၠုင် လဝ် ကျာ်တြဲ ရ။[၁]
ကြဴနူ ကျာ်တြဲ ဂေါတမ အာစိုပ် ဒဒှ် ကျာ် တုဲ သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန လေဝ် စုတိ သ္ပ ကာဂစိုတ် အာ ဂှ်၊ မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ ဝွံ ကရောမ် မသကီု ကု မၞိဟ် ဗြဴ သာကဳဝင် ၅၀၀ ပြင် က္ဍိုတ် က္ဍိုပ် တုဲ ကွာ် တရဴ ဇရေင် ကျာ်တြဲ သွက်ဂွံ အာတ် အခေါင် ပတိုန် ခမဳ ရ။ နကဵု အရီုအဗင် နူ မှာထေရ် အာနန္ဒာ ဂှ်၊ ကျာ်တြဲ ကဵု အခေါင် သွက် မၞိဟ် ဗြဴ တအ် ဂွံ လုပ် သာသနာ နကဵု တင် စည်းကမ်း ဂရုဓမ္မ ဒစာံ သာ် ရ။ ညး ဝွံ အာစိုပ် အရဟတ္တဖိုလ် တုဲ ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ ဧတဒဂ် "ရတ္တညူ" (ညးမၞုံ အာယုက် သာသနာ ဇၞော် အိုတ်) ပ္ဍဲ အကြာ ခမဳဗြဴ ဂမၠိုင် ရ။[၂]
၁. နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ ဝွံ ဟွံသေင် ဆ ညးမလွဳလွတ် ကျာ်တြဲ ဓဝ်၊ ညး ဝွံ ဒှ် သင်္ကေတ သွက် အခေါင်အရာ မၞိဟ် ဗြဴ ပ္ဍဲ ဝင် သာသနာ ကီု ရ။ ယၟု "မဟာပဇာပတိ" ဝွံ ဂွံ အဓိပ္ပါယ် "ညးမၞုံ ကု ကောန် ပရိုက် မဂၠိုင်" (Leader of a great assembly/progeny) တုဲ "ဂေါတမဳ" ဝွံ ဒှ် ယၟု တၞောဝ် ဂကူ ညး ရ။
ဝင် ညး ဝွံ ဒှ် ဝင် မဟီု တွံ လဝ် ပရူ ပရေင် ဂစာန် သောတ်သြး ညံင် မၞိဟ် ဗြဴ တအ် ဂွံ ကလိဂွံ အခေါင် တုပ်သၟဟ် ပ္ဍဲ ပရေင် သာသနာ ကေုာံ ပရေင် လ္ၚတ် ဓဝ် ရ။ အခိင် ကၠာ တေအ် ပ္ဍဲ ဍုင် အိန္ဒိယ ဂှ် မၞိဟ် ဗြဴ တအ် ဟွံကလိဂွံ အခေါင် လုပ် သာသနာ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဏီ တုဲ၊ မိဂေါတမဳ ဝွံ ဒှ် မၞိဟ် မပါ် ပံက် ကဵု ဂၠံင် တရဴ ဏအ် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ရ။[၃]
၂. ပထမ အဝဲ ကေုာံ သ္ၚိကၟိန် (Early Life and Family)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ ဝွံ ကတဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဒေဝဒဟ တုဲ မဒှ် ကောန် ဝုတ် သၟိင် အဉ္ဇန (ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင် သုပ္ပဗုဒ္ဓ) ကေုာံ မိဖယျာ သုလက္ခဏာ ရ။ ညး ဝွံ ဒှ် ဒေအ် မိသဳရိမာယာ တုဲ၊ ကောန် ဝုတ် ၜါ ဏအ် ဝွံ ဒးဒုင် ရုဲစှ် သွက်ဂွံ စှ်ေ ဒၞာဲ ကု သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန မဒှ် သၟိင် ဍုင် ကပ္ပိလဝတ္ထု ရ။
ပ္ဍဲ အခိင် မၜံင်၊ တၠပညာ ဟောရာ တအ် ဟီု လဝ် ဒဒှ်ရ ညး ဝွံ ကြက် ဒှ် က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ကြဴနူ စှ်ေ ဒၞာဲ ကု သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန တုဲ၊ ညး ကလိဂွံ ကောန် ၜါ ဇကု မတွံဂး သၟိင် သၟတ် နန္ဒ (Nanda) ကေုာံ ကောန် ဝုတ် ရူပနန္ဒာ (Sundari Nanda) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ ညး မၞုံ ကု ကောန် ဇကု ကီု လေဝ်၊ ညး ဇိုန် ဏှင် လဝ် ဇကု ညး သွက်ဂွံ လွဳလွတ် သိဒ္ဓတ္ထ ဗောဓိသတ် ကၠာ အိုတ် ရ။[၄]
၃. ပွမလွဳလွတ် ကျာ်တြဲ ဂေါတမ (Raising Siddhartha Gautama)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကြဴနူ ဗောဓိသတ် သိဒ္ဓတ္ထ သၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲ ဂြိုပ် လုမ္ဗိနဳ ဂွံ ထပှ် တ္ၚဲ ဂှ်၊ မိသဳရိမာယာ မဒှ် မိ ကတဵုဒှ် မၞိဟ် ဂှ် စုတိ သ္ပ ကာဂစိုတ် အာ ရ။ သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန အပ် ပြာပ် ကဵု တာလျိုင် သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ဗောဓိသတ် ဇရေင် မိဂေါတမဳ ရ။
အတိုင် လိက် ပြကိုဟ် မ္ဂး မိဂေါတမဳ ဝွံ ကဵု တှ် ဇကု ကု ဗောဓိသတ် တုဲ၊ ကောန် ဇကု ဇေတ်တ် နန္ဒ ဂှ် ကဵု လွဳ လဝ် နကဵု မၞိဟ် လွဳ ကောန်ၚာ် တၞဟ် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကျာ်တြဲ ဂေါတမ ဝွံ ဇၞော်မောဝ် ကၠုင် သၟဝ် လွဳလွတ် မိဂေါတမဳ နဒဒှ် မိ ဇေတ်တ် မွဲ ရ။ ပရေင် ဆက်ဆောံ အကြာ ကျာ်တြဲ ကေုာံ မိဂေါတမဳ ဝွံ နွံ ကု ပရေင် ဆာန် ကေုာံ ပရေင် ဂါရဝ ဗွဲမဇၞော် ရ။[၅]
၄. ပွမအာတ် အခေါင် ပတိုန် ခမဳဗြဴ (Request for Ordination)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အခိင် ကျာ်တြဲ ကလိဂွံ သဗ္ဗညုတဉာဏ် တုဲ ကလေင် စိုပ် ဍုင် ကပ္ပိလဝတ္ထု ဂှ် သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန အာစိုပ် အရဟတ္တဖိုလ် တုဲ စုတိ အာ ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် မိဂေါတမဳ မၞုံ ကု သံဝေဂ တုဲ မိက်ဂွံ တိတ် ခမဳ ရ။ ညး အာ ဇရေင် ကျာ်တြဲ ပ္ဍဲ ဘာ နိဂြောဓာရုံ တုဲ အာတ် အခေါင် ပတိုန် ခမဳဗြဴ ရ။ ဆဂး ကျာ်တြဲ တးပါဲ ထောအ် ပိ ဝါ ရ။
ၜိုန်ရ ဒးဒုင် တးပါဲ ကီု လေဝ်၊ မိဂေါတမဳ ဟွံယှောတ် စိုတ်၊ ညး ကေုာံ မၞိဟ် ဗြဴ သာကဳဝင် ၅၀၀ တၠ တအ် ကုတ် ကလူ သော် က္ဍိုပ်၊ လတက် ကယျိုင် ဖျုန် ဗဗိုတ် (Yellow robes) တုဲ ကွာ် တရဴ နကဵု တိုက် နူ ကပ္ပိလဝတ္ထု စိုပ် ဍုင် ဝေသာလဳ (Vesali) မၞုံ ဇမ္ၚောဲ ၜိုတ် ၃၅၀ ကဳလဝ်မဳတာ ရ။ အခိင် ညးတအ် စိုပ် ဝေသာလဳ ဂှ် ဇိုင် တအ် ယောင် ဇူး ဒၟံင် တုဲ ဂစေအ် ယာံ ဒၟံင် ပ္ဍဲ မုက် တြင် ဘာ ရ။[၆]
၅. အရီုအဗင် နူ မှာထေရ် အာနန္ဒာ (Ananda's Intervention)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် မှာထေရ် အာနန္ဒာ (Ananda) ဆဵု ဂဗ မိဂေါတမဳ ဃော ဂစေအ် ယာံ ဒၟံင် တုဲ ပြာပ် အာ သၟာန် ဇာန် ရ။ မိဂေါတမဳ လဴ ထ္ၜး ပရူ ညးတအ် ဟွံကလိဂွံ အခေါင် တိတ် ခမဳ ရ။ မှာထေရ် အာနန္ဒာ လေဝ် ဒုင် လဝ် စိုတ် သွက်ဂွံ ရီုဗင် တုဲ ပြာပ် အာ ဇရေင် ကျာ်တြဲ ရ။
မှာထေရ် အာနန္ဒာ အာတ် အခေါင် ပိ ဝါ ဂှ် ကျာ်တြဲ တးပါဲ တွဵု ရ။ လက္ကရဴ အိုတ် မှာထေရ် အာနန္ဒာ သၟာန် တိုန် ဝါဒ မွဲ- "ယွံ တၠဳပိုန်၊ မၞိဟ် ဗြဴ တအ် ယဝ်ရ လုပ် သာသနာ မ္ဂး၊ ညးတအ် မာန် အာစိုပ် သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ် ကေုာံ အရဟတ္တဖိုလ် မာန် ဟွံသေင် ဟာ အဴ?" ကျာ်တြဲ သွဟ် လဝ် "မာန် ရ အာနန္ဒာ"။ ကြဴနူ ဂှ် မှာထေရ် အာနန္ဒာ ဟီု တွံ ဒဒှ်ရ မိဂေါတမဳ ဝွံ ဒှ် မၞိဟ် မလွဳလွတ် လဝ် ကျာ်တြဲ ကၠာ တေအ် တုဲ သ္ဒး ကဵု အခေါင် ရ။ အိုတ်ကၞောတ် ကျာ်တြဲ ဒုင်တဲ ကဵု အခေါင် တိတ် ခမဳဗြဴ သၟဝ် တင် စည်းကမ်း ဂရုဓမ္မ ၈ သာ် ရ။[၇]
၆. ဂရုဓမ္မ ဒစာံ သာ် (The Eight Garudhammas)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂရုဓမ္မ (Garudhamma) မတွံဂး ဓဝ် အလေးအမြတ် ၈ သာ် ဏအ် ဝွံ ဒှ် တင် စည်းကမ်း အဓိက သွက် ခမဳဗြဴ တအ် ဒး ဒ္ဂေတ် ဗက် လၟိုန် အာယုက် ရ-
| လၟေင် | တင် စည်းကမ်း (Garudhamma Rule) |
|---|---|
| ၁ | ခမဳဗြဴ ၜိုန်ရ ပတိုန် လဝ် ၁၀၀ သၞာံ ကီု လေဝ်، ဒး လ္ၚောဝ် ကေုာံ သ္ပ ဂါရဝ ကု ခမဳတြုဟ် မစ ပတိုန် လဝ် ဆ မွဲ တ္ၚဲ ကီု ရ။ |
| ၂ | ခမဳဗြဴ တအ် ဟွံဂွံ ပဒတဴ ဝှ် ပ္ဍဲ ဒၞာဲ (ကျာ်ဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာ) မဟွံမဲ ကု ခမဳတြုဟ်။ |
| ၃ | ဇၟာပ်ဇၟာပ် လဒေါဝ် ဂိတု، ခမဳဗြဴ တအ် ဒး အာတ် အခေါင် နူကဵု ခမဳတြုဟ် သွက်ဂွံ ဂွံ သြဝါဒ ကေုာံ သၟာန် တ္ၚဲ ဥပုသ်။ |
| ၄ | အခိင် တိတ် ဝှ် (ပဝါရဏာ) မ္ဂး، ခမဳဗြဴ တအ် ဒး ကၠောန် ပေါဲ ပဝါရဏာ လတူ ဂကောံ ခမဳ သီု ၜါ လပါ် (ခမဳတြုဟ် ကေုာံ ခမဳဗြဴ)။ |
| ၅ | ယဝ်ရ ခမဳဗြဴ မွဲမွဲ ကလိလောန် ဒုဟ် သ аур ဇၞော် မ္ဂး، ဒး ဒုင် ဒ္ဂေတ် ပကတတ္တ (Manatta) ပွိုင် လ္ပာ် ဂိတု ပ္ဍဲ ဂကောံ ခမဳ သီု ၜါ လပါ်။ |
| ၆ | သိက္ခမာန် မွဲ ဒး ဒ္ဂေတ် သဳလ ၆ သာ် ပွိုင် ၂ သၞာံ တုဲ မ္ဂး ဟေင်، မာန် အာတ် ပတိုန် ခမဳဗြဴ ပ္ဍဲ ဂကောံ သီု ၜါ လပါ်။ |
| ၇ | ခမဳဗြဴ တအ် ဟွံဂွံ ဟီု ဗျိ ဒက် ဟွံသေင်မ္ဂး လက် ဆဴ ကု ခမဳတြုဟ် နကဵု ဟိုတ် မွဲမွဲ။ |
| ၈ | ခမဳဗြဴ တအ် ဟွံဂွံ ဟီု တွံ သြဝါဒ ကု ခမဳတြုဟ်၊ ဆဂး ခမဳတြုဟ် မာန် ဟီု တွံ သြဝါဒ ကု ခမဳဗြဴ ရ။ |
မိဂေါတမဳ ဝွံ ဒုင် ကေတ် ဂရုဓမ္မ ၈ သာ် ဏအ် ညံင်ရဴ မၞိဟ် ဝုတ်တ် မွဲ မဒုင် ကေတ် ပ္ကဴ မ္ၚဵု လတူ က္ဍိုပ် ကီု တုဲ၊ ညး ဝွံ ဒှ် အာ ခမဳဗြဴ (Bhikkhuni) ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ လောက ရ။[၈]
၇. ပွမအာစိုပ် အရဟတ္တဖိုလ် (Attainment of Arahantship)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကြဴနူ ဒှ် ခမဳဗြဴ တုဲ، မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ ပြာပ် အာ ဇရေင် ကျာ်တြဲ သွက်ဂွံ အာတ် ကမ္မဌာန် ရ။ ကျာ်တြဲ ဟီု တွံ ကဵု ဓဝ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် တုဲ၊ ညး လုပ် ဂြိုပ် လ္ၚတ် ဓဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ။ ဟွံလအ် မွဲသာ် ညး အာစိုပ် အရဟတ္တဖိုလ် မၞုံ ကု ပဋိသမ္ဘိဒါ ၄ သာ် ရ။
ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် ခမဳဗြဴ ၅၀၀ မပါ ကၠုင် ကု ညး ဂှ် လေဝ် ကြဴနူ မိင် ဓဝ် (နန္ဒကောဝါဒ သုတ်) နူကဵု မှာထေရ် နန္ဒက တုဲ အာစိုပ် အရဟတ္တဖိုလ် အိုတ် ကီု ရ။ ကျာ်တြဲ စၟတ်သမ္တီ လဝ် မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ နဒဒှ် ဧတဒဂ် "ရတ္တညူ" (Foremost among those of long standing/seniority) ပ္ဍဲ အကြာ ခမဳဗြဴ သီုဖအိုတ် ရ။ ညး ဝွံ ဒှ် အစာ မတွံ ဓဝ် ကု ခမဳဗြဴ တၞဟ် တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကီု ရ။[၉]
၈. ပွမသ္ပ ပရိနိဗ္ဗာန် (Parinirvana / Passing Away)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အခိင် မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ ကလိဂွံ အာယုက် ၁၂၀ သၞာံ (ပ္ဍဲ ဍုင် ဝေသာလဳ) ဂှ်، ညး ညာတ် ကေတ် အာယုက် ညး အိုတ် တုဲ ရ။ ညး အာ ဇရေင် ကျာ်တြဲ သွက်ဂွံ ကလအ် လ္ၚောဝ် ကေုာံ အာတ် အခေါင် သ္ပ ပရိနိဗ္ဗာန် ရ။ အခိင် ဂှ် မၞိဟ် တအ် နွံ ကု ဒွိဟ (Doubts) လတူ ဒဒှ်ရ မၞိဟ် ဗြဴ မာန် အာစိုပ် ဓဝ် မာန် ဟာ ဂှ် ကျာ်တြဲ အာတ်မိက် ညံင် မိဂေါတမဳ ဂွံ ထ္ၜး ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ (Miracles) သွက်ဂွံ ပလီု ထောအ် ဒွိဟ တအ် ဂှ် ရ။
မိဂေါတမဳ ထ္ၜး ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံ ကု ပဝ် ပ္ဍဲ အကး၊ ဒှ် မၞိဟ် ဂၠိုင်၊ ကေုာံ ပတိတ် ပၟတ် ကဵု ဍာ် မွဲစွံ ရ။ ကြဴနူ ဂှ် ညး သ္ပ ပရိနိဗ္ဗာန် အာ ရ။ တင် မတၟေင် အိုတ် ဂှ် ကျာ်တြဲ ဇကု တိုင် ကွာ် ဗက် အာ လက္ကရဴ ရုပ် ကလာပ် မိဂေါတမဳ ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန် သဘင် ဈာပန ရ။ အရာ ဏအ် ဝွံ ဒှ် အရာ မဟွံကေင် ကတဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ သွက် ကျာ်တြဲ ဂွံ လ္ၚောဝ် ဇွ ဂှ် ရ။[၁၀]
၉. ပရေင် ဇၞော်မောဝ် သာသနာ ခမဳဗြဴ ကေုာံ အာဲကၟာဲ (Legacy and Bhikkhuni Sangha)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ ဝွံ ဒှ် ညးမပံက် လဝ် တြင် သာသနာ သွက် မၞိဟ် ဗြဴ အလုံ ဂၠးတိ ရ။ ဟိုတ်နူ ပရေင် ဂစာန် ညး တုဲ၊ ဂကောံ ခမဳဗြဴ (Bhikkhuni Sangha) ဝွံ ဇၞော်မောဝ် ပြးဇး အာ ပ္ဍဲ ဍုင် အိန္ဒိယ၊ သဳရိလင်္ကာ၊ ကြုက် ကေုာံ ဂျပါန် တအ် ရ။
လၟုဟ် မ္ဂး ပ္ဍဲ ဍုင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ လ္ၚဵု မပ္တံ ကု ဍုင်ပိုဲ (Myanmar/Mon) ကေုာံ သေံ (Thailand) တအ် ဂှ် သာသနာ ခမဳဗြဴ ဇေတ်တ် ဂှ် ကၠေအ် အာ လအ် ယျ တုဲ ဆ သဳလ (Maechi/Thilashin) ဓဝ် ဟေင် နွံ ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ ခေတ် တၟိ ဏအ်၊ ဂကောံ မၞိဟ် ဗြဴ တအ် စ ဂစာန် ကလေင် ဒက်ပ္တန် သာသနာ ခမဳဗြဴ တၟိ နကဵု အရီုအဗင် နူ ဍုင် သဳရိလင်္ကာ ကေုာံ ထာဲဝါန် ရ။ မိဂေါတမဳ ဝွံ ဒှ် မၞိဟ် မကဵု ဒြဟတ် သွက် အခေါင်အရာ မၞိဟ် ဗြဴ (Feminist icon) ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ စဵုကဵု တ္ၚဲ ဏအ် ရ။[၁၁]
လ္ၚတ်ရံင် ဝင် မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ ကေုာံ ခမဳဗြဴ (YouTube - English)
၁၀. မစၞောန်ညွှန် ကေုာံ လေန်မ္ၚး (References and External Links)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Analayo, Bhikkhu. (2016). *The Foundation of the Nuns' Order*. Bochum/Freiburg: Projekt Verlag, p. 12-15.
- ↑ Bodhi, Bhikkhu (trans.) (2000). *The Connected Discourses of the Buddha: A Translation of the Samyutta Nikaya*. Wisdom Publications, p. 340.
- ↑ Horner, I.B. (1930). *Women Under Primitive Buddhism*. Routledge, p. 102.
- ↑ Buswell, Robert E., & Lopez, Donald S. (2014). *The Princeton Dictionary of Buddhism*. Princeton University Press, p. 492.
- ↑ Rhys Davids, C.A.F. (1909). *Psalms of the Early Buddhists: I. Psalms of the Sisters*. Pali Text Society, p. 14.
- ↑ Murcott, Susan. (1991). *The First Buddhist Women: Translations and Commentaries on the Therigatha*. Parallax Press, p. 25.
- ↑ Dhammananda, Chatsumarn. (2000). *Women in Buddhism*. Bangkok: Thai Khadi Research Institute, p. 45.
- ↑ Sujato, Bhikkhu. (2012). *Bhikkhuni Vinaya Studies*. Santipada, p. 112.
- ↑ Shaw, Sarah. (2006). *Buddhist Meditation: An Anthology of Texts from the Pali Canon*. Routledge, p. 180.
- ↑ Harvey, Peter. (2013). *An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices* (2nd ed.). Cambridge University Press, p. 288.
- ↑ Tsomo, Karma Lekshe. (1988). *Sakyadhita: Daughters of the Buddha*. Snow Lion Publications, p. 55.
လေန် ကေုာံ တင်နင် မ္ၚး (External Resources):
- Mahapajapati Gotami ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ အင်္ဂလိက်။
- SuttaCentral - လိက် ပိဋကတ် မဆေင် ကု ဝင် ခမဳဗြဴ တအ် (Therigatha)။
- Alliance for Bhikkhunis - ဂကောံ ခမဳဗြဴ ဂၠးတိ။