မဟာဘုတ်
မံက်ပြာကတ်
မဟာဘုတ် (အင်္ဂလိက်: Mahabote) ဝွံ ဒှ်နဲကဲဗေဒင် အဓိကမွဲဂကူ မပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲယေန်သၞာင် မန်၊ ဗၟာ ကေုာံ သေံတအ်ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ် ကေုာံ သၞာံစၟတ်သမ္တီ (သက္ကရာဇ်ဍုင်) တုဲ ဟီုတွဟ်ကဵု ကံကုသဵု၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲရ။
နဲကဲပူဂေါအ် (Calculation)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သွက်ဂွံတီ ဌာနမဟာဘုတ်ဇကုမ္ဂး ညးကေတ် သက္ကရာဇ်ဍုင် (Burmese Era) မကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဂှ်တုဲ တက်ကဵု ဂၞန် (၇) ရ။ တင်သှ်ေ (Remainder) မကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ဒှ်ဂၞန်သဇိုင် သွက်ဂွံစွံ ပ္ဍဲအိမ်မဟာဘုတ်ရ။
$$သက္ကရာဇ်ဍုင် \div 7 = Remainder (တင်သှ်ေ)$$
ဌာန ၇ ခမၞောန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဇိုင်မဟာဘုတ်မ္ဂး နွံကဵု ဌာန (၇) ဒၞာဲ မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု လက်သန်ဘဝနာနာ -
- အဓိပတိ (Adipati): ဒှ်ဒၞာဲ မစၟတ်သမ္တီကဵု ပရေင်အောင်ဇၞး၊ အစောံစရာဲ ကေုာံ ကဆံင်သၠုင်။
- အာယု (Ahtu): ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုအာယုက်၊ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ တင်ခိုင်ဘဝ။
- သိုက် (Thika): ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုပိုန်ဒြပ်၊ လာဘ်ဗဇဴ ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ။
- ရာဇ (Raza): ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုသြဇာ၊ အဝဵု ကေုာံ ပွမဂွံဒုင်ရှ်ေသှ်ေ။
- မရဏ (Marana): ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုတင်ဝါတ်ဂါတ်၊ ပရေင်လီုလာ် ကေုာံ အန္တရာယ်။
- ပုတိ (Puti): ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုယၟုမြဟ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟုပရေအ်)၊ ပွမဒးဒုင်ဟီုဂး။
- ဘင်္ဂ (Binga): ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုပွမပြံင်လှာဲ၊ ပွမလီုလာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမစကၠောန်တၟိ။
ပွမသုင်စောဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဟာဘုတ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဏ္ဍ -
- ပွမခတ်ယၟု: အစာဗေဒင်မန်တအ် ရံင်ကဵု ဂၞန်သဇိုင်မဟာဘုတ်တုဲ ရုဲစှ်ကဵု အက္ခရ်မဒးကဵုဇကု။
- ပရေင်သၞေဟ်သ္ဍေအ်: သ္ၚေဝ်မုက် ရံင်ကံကုသဵု မၞိဟ်ၜါတၠ ညံင်ဂွံဒှ် "မိတ္တ" (သကအ်ခိုဟ်) ရေင်သ္ကအ်။
- ယတြာ: ယဝ်ရ ဂြိုဟ်မွဲမွဲ စိုပ်ဒၞာဲမရဏ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘင်္ဂ မ္ဂး စကာနဲကဲယတြာ သွက်ဂွံဖန်ဗဒေက်ဖျဝ် တင်ယောင်ယာတအ်ရ။