မဟာယာန
မံက်ပြာကတ်
| ဝှာင်:Lotus flower stylized.svg ပ္ကဴဒကှ် သင်္ကေတမဟာယာန မထ္ၜးကဵု စိုတ်ဗုဒ္ဓိသတ် | |
| ယၟုတမ်မူလ | महायान |
|---|---|
| ဂကူ | ဂကောံသာသနာဗုဒ္ဓ (Buddhist Sect) |
| ညးမခၞံဗဒှ် | ကျာ်တြဲဂေါတမ (တမ်မူလ) |
| လိက်ပတ်သမ္မာ | မဟာယာနသုတ်ဂမၠိုၚ် (ဥပမာ- သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရဳကသုတ်) |
| ဘာသာလိက်ပတ် | သက္ကတ၊ ကြုက်၊ တိဗက် |
| ဒေသဂမၠိုၚ် | အာရှဗၟံက် (ကြုက်၊ ဂျပါန်၊ ကဝ်ရဳယျာ)၊ တိဗက်၊ ဝေယက်နာမ် |
| သင်္ကေတ | ပ္ကဴဒကှ်၊ ဓမ္မစက် |
Lead section
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဟာယာန (အၚ်္ဂလိက်: Mahayana; သက္ကတ: Mahāyāna 'ယာန်မဇၞော်') ဝွံ ဒှ်ဂကောံသာသနာဗုဒ္ဓ ဇၞော်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲကဵုဂၠးတိဝွံရ။ [၁] မဟာယာနဝွံ ဗ္တောန်ကဵု ဂၠံၚ်တရဴ ဗုဒ္ဓိသတ် (Bodhisattva) မဒှ်ဂၠံၚ်တရဴ မဂစာန်ပၟဝ်ဓရ် သွက်ဂွံဟံၚ်ပြာ် သတ်ခပ်သီု ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ရ။ [၂] ဂကောံဏအ်ဝွံ ပြးဇးဒၟံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်၊ ဂျပါန်၊ ကဝ်ရဳယျာ၊ တိဗက် ကေုာံ ဝေယက်နာမ် ရ။
Core Principles
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သ္ဇိုၚ်ဒဿန မဟာယာန နွံကဵုတၚ်တၟေၚ်ဂမၠိုၚ်:
- ဗုဒ္ဓိသတ်ဝါဒ (Bodhisattva Ideal): ဟွံရန်တၟအ်ဆ သွက်ဂွံဒှ် အရဟန္တ (တိတ်ဗၠးဇကုမွဲ) ဟေၚ်၊ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဒှ်ကျာ် တုဲ ဟံၚ်ပြာ်သတ်တၞဟ်တအ်ရ။ [၃]
- သုညတ (Emptiness): အရာခပ်သီု ဟွံမွဲကဵုသ္ဇိုၚ်တမ်မူလဇကုအလဵုအလဵု (Self-nature)။ ဍေံဒှ်ဒၟံၚ် သုညတ အတိုၚ်တၚ်တွံအ္စာ နာဂါရ်ဇုန ရ။
- ဗုဒ္ဓဘာဝ (Buddha-nature): ပတှ်ေကေတ် သတ်ခပ်သီု နွံကဵုဓာတ်ကျာ် (ဗုဒ္ဓဂမ္ဘ) ပ္ဍဲဇကုတုဲ နွံကဵုအခေါၚ် ဂွံဒှ်ကျာ်ဖအိုတ်ရ။ [၄]
Scriptures (လိက်ပတ်ဂမၠိုၚ်)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဟာယာနဝွံ အသုံးပြု လိက်သုတ် နကဵုဘာသာသက္ကတ ကေုာံ ဘာသာကြုက်:
- သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရဳကသုတ် (Lotus Sutra): လိက်သုတ်မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲမဟာယာန။
- ပညာပါရမိတာသုတ် (Prajnaparamita Sutras): လိက်သုတ်မတွံကဵု ပရူသုညတ။
- အဝတံသကသုတ် (Avatamsaka Sutra): လိက်သုတ်မတွံကဵု ပရူအလုံစက္ကဝါ မဆက်စပ်ဒၟံၚ်။
Schools of Mahayana (ဂကောံခွဲဂမၠိုၚ်)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဇေန် (Zen/Chan): ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ပွမပၟဝ်ဓရ် (Meditation) ဗွဲမနက်သမ္ဗန်။
- သုခဝတဳ (Pure Land): ပတှ်ေကေတ် ကျာ်အမိတာဘာ (Amitabha Buddha) ကေုာံ ဂၠံၚ်တရဴမအာစိုပ် ဍုၚ်သုခဝတဳ။
- ဗာဂျိရာယာန (Vajrayana): သာသနာဗုဒ္ဓတိဗက် မနွံကဵုနဲကဲတန္တရ (Tantra)။
See also
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]References
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]External links
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Williams, Paul (2008). Mahayana Buddhism: The Doctrinal Foundations. Routledge။
- ↑ Harvey, Peter (2013). An Introduction to Buddhism. Cambridge University Press။
- ↑ Gethin, Rupert (1998). The Foundations of Buddhism. Oxford University Press။
- ↑ Suzuki, D.T. (1963). Outlines of Mahayana Buddhism. Schocken။