မာန္တလေဝ်
| တွဵုရးဒေသဇၞော် | |
| ဍုင်ဇၞော် | မာန္တလေဝ် |
|---|---|
| ဇမၞော် တိဍာ် | ၃၇,၀၂၁.၂၉ စတုရံ ကဳလိုမဳတာ
(၁၄,၂၉၄ စတုရံ တိုင်) |
| လၟိဟ်မၞိဟ် (၂၀၁၄) | ၆,၁၆၅,၇၂၃ ဇကု[၁] |
| လိက်ပတ် ရုံး | ဗၟာ |
| ဘာသာရှ်ေသှ်ေ | ဗုဒ္ဓဘာသာ (၉၅.၈%) |
ရးမာန္တလေဝ် (အၚ်္ဂလိက်: Mandalay Region; ဗၟာ: မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး) ဝွံ ဒှ် တွဵုရးဒေသဇၞော်မွဲ မနွံလဒေါဝ် ဍုင်ဗၟာ ရ။ ဍုင်ဇၞော်ရးဂှ် ဒှ် ဍုင်မာန္တလေဝ် ရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒေသဗဟဵု အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် သွက် လတူဍုင်ဗၟာ (Upper Myanmar) မွဲတုဲ၊ နွံကဵု အာယုက်ဝင် မဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမလောန်ရ။
ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞာဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ရးမာန္တလေဝ်ဝွံ နွံဒၟံင် ပ္ဍဲလဒေါဝ် ဍုင်ဗၟာတုဲ၊ ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်ဂှ် နွံကဵု ရးသကိုင် ကဵု ရးမကွေ၊ ဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာဂှ် နွံ ရးဗဂေါ ကဵု တွဵုရးကရေင်၊ ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက်ဂှ် စပ်ဒၟံင် ကု တွဵုရးသေံ ရ။ ဒေသဝွံ ၜဳဨရာဝတဳ ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် လပါ်ပလိုတ်တုဲ ဒှ်ဒေသတိခိုဟ် သွက်ပရေင်တဵုလွဳ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ရ။ လပါ်ဗၟံက်ဂှ်မ္ဂး နွံကဵု ဇိုင်ဒဵုသေံ မသမၠုင်တုဲ ရာသဳဥတု ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။
ဝင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဝင်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ရးမာန္တလေဝ်ဝွံ ဒှ်လဝ် ဒေသရာဇာဌာနဳ (Capital) မဂၠိုင်ကဵုခေတ်ရ။ စတမ်နူ ခေတ်ပုဂံ မဒှ် အေန်ပါယာဗၟာ ပထမ၊ တုဲ ဆက်ကၠုင် ခေတ်အင်ဝ၊ ခေတ်အမရပူရ ကေုာံ စဵုကိုပ် ခေတ်ကုန်းဘောင် မဒှ်ဍုင်မာန္တလေဝ်ဂှ် ဨကရာဇ်ဗၟာတအ် ပ္တန်ကၠုင်လဝ် ဍုင်နန် ရ။ စိုပ်သၞာံ ၁၈၈၅ အခိင် အင်္ဂလိက် သီကေတ် ဍုင်ဗၟာလပါ်လတူဂှ် ဍုင်မာန္တလေဝ်ဝွံ ဒှ်လဝ် ဍုင်နန် လက္ကရဴအိုတ် သွက်ဂကူဗၟာတအ်ရ။
ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ခရိုင်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ရးမာန္တလေဝ်ဝွံ သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် လောဲသွာဂှ် ပါ်လဝ် ခရိုင် အဓိက နွံ (၇) ခရိုင်ရ။ ဍေဟ်တအ်ဂှ်-
- ခရိုင်မာန္တလေဝ် (Mandalay District)
- ခရိုင်ပြင်ဦးလွင် (Pyin Oo Lwin District)
- ခရိုင်ကျောက်ဆည် (Kyaukse District)
- ခရိုင်မြင်းခြံ (Myingyan District)
- ခရိုင်ညောင်ဦး (Nyaung-U District)
- ခရိုင်ရမည်းသင်း (Yamethin District)
- ခရိုင်မိတ္ထီလာ (Meiktila District)
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်တရဴ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက သွက်ရးမာန္တလေဝ်ဂှ် ပရေင်တဵုလွဳ၊ ပရေင်စက်ယန္တရား၊ ကေုာံ ပရေင်ကမ္မဏဳ ကူသာန်သွံရာန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်တဵုလွဳမ္ဂး တဵုလွဳ သြောအ်၊ ပဲ၊ ကေုာံ တောဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေင်ကၟုဲ ကေုာံ ပရေင်တရဴအာကၠုင် (Tourism) ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ဒေသရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မပ္တံကဵု ကျာ်ပုဂံ (Bagan) မဒှ်ဒေသ အာဲကၟာဲဂၠးတိ၊ နန်မာန္တလေဝ်၊ ဒဵုမာန္တလေဝ်၊ ဍုင်ပြင်ဦးလွင် ကေုာံ တဒ္စာ်ဦးပိန် တအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ ကၟုဲတအ် ဍုင်မ္ၚး ကေုာံ ဍုင်အပ္ဍဲတအ် စိုတ်လုပ်စ ဂၠိုင်အိုတ်ရ။
လၟိဟ်မၞိဟ် ကေုာံ သာသနာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အတိုင်စရင်လၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၆ မဳလဳယာန် ပြင်တုဲ ဂကူဗၟာ နွံဂၠိုင်အိုတ်ရ။ ဂကူသေံ၊ ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ (ဟိန္ဒူ ကဵု အေတ်သလာမ်) တအ်လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ၜိုတ် ၉၅% ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။
ရးမာန္တလေဝ်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပရိယတ္တိသာသနာမွဲတုဲ ဘာလကျာ် ကေုာံ တိုက်လိက် ပရိယတ္တိ နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ သၚ်မန် နူကဵု ဒေသရးမန်တအ်လေဝ် ပြာပ်ကၠုင် ကတ်လ္ၚတ် ပရိယတ္တိ ပ္ဍဲတိုက်လိက် မာန္တလေဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ။
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Myanmar Population and Housing Census 2014