မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ

မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ

မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ (အင်္ဂလိက်: Encyclopedia Article) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မပကောံချူလဝ် ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်၊ တန်တဴလတူ အရာမဍာံစၟတ် (Facts) တုဲ သွက်ဂွံကဵု ဗဟုသုတ သ္ဇိုင်တမ်မူလ ကုညးမဗှ်လိက်တအ်ရ။ ဥပမာ မပြာကတ်အိုတ်ဂှ် မုက်လိက်ဂမၠိုင် မၞုံပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) ဂှ်ဟေင်ရ။

အင်္ဂလက္ခဏာ အဓိကဂမၠိုင်

မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ မခိုဟ်မွဲမ္ဂး ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက္ခဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

• ဒုင်သ္ဇိုင် လတူအရာမဍာံစၟတ် (Fact-based): ချူလဝ် အရာမကတဵုဒှ်လဝ် ဍာံဍာံ၊ ဝင်၊ ကေုာံ အချက်အလက်တအ်ဟေင်ရ။ ပရေင်ချပ်၊ လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒဒှ်မဖန်ဗဒှ်လဝ်တအ် (Fiction) ဟွံပါလုပ်ရ။
• လညာတ်မညိင်သၟဟ် (Neutral Point of View - NPOV): ဒးချူ နကဵုလညာတ် လဒေါဝ် (Objective tone) ရ။ ဟွံဗက်စ လပါ်မွဲမွဲ၊ ကေုာံ ဟွံစကာ ဝေါဟာရ မပ္တံကဵု "အဲချပ်ဂှ်..."၊ "ပိုဲတအ်..." သာ်ဝွံရ။
• နွံကဵု သက်သဳသာဓက (Well-Researched & Cited): ပရူပရာ မချူလဝ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု တင်နိဿဲ (References) မကၠုင်နူ လိက်အုပ်၊ ပရိုင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်သ္ၚဳဂၠေပ် တၠပညာတအ်ရ။

လဒက်ပ္တန် မုက်လိက်

မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတမွဲမ္ဂး လဒက်ပ္တန်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ -

1. က္ဍိုပ်လိက် (Title): ယၟု ပရူပရာ မချူ (ဥပမာ - ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ဘာသာဗေဒ)။
2. နိဒါန် (Lead Section): ဒှ်ပိုဒ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မသရုပ်လဝ် အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ အချက်အဓိက သွက်ပရူပရာဂှ် ဗွဲခမၞောန်။
3. ကဏ္ဍအပ္ဍဲ (Body Sections): ပါ်ခြာလဝ် ပရူပရာ နကဵု က္ဍိုပ်လိက်ဍောတ်တ် (Sub-headings) တုဲ သ္ၚဳဂၠေပ် ချူလဝ် ဗွဲမလှဲလး။ (ဥပမာ - ဝင်၊ အင်္ဂလက္ခဏာ၊ ဂကူဂမၠိုင်)။
4. မုက်လိက် မဆက်စပ် (See Also): စၞောန်ထ္ၜးလဝ် မုက်လိက်တၞဟ် မဆက်စပ် ကုပရူပရာဏအ် သွက်ဂွံ ဆက်လ္ၚတ်။
5. နိဿဲ (References): စရင်လိက်အုပ်၊ လိက်ပရိုင်၊ ကေုာံ တင်ဂၞင် မကေတ်လဝ် သွက်ဂွံ ချူမုက်လိက်ဏအ်။

တၞဟ်ခြာ နူအဘိဓာန်

• အဘိဓာန် (Dictionary): ပံက်ထ္ၜးကဵု အဓိပ္ပါယ် မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ဗီုပြင်မပ္တိတ်ရမ္သာင် သက်သက်ရ။ ဍေံဟွံဟီုတွံလဝ် ပရူပရာ လှဲလှဲလးလးရ။
• ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ (Encyclopedia): ပံက်ထ္ၜးကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး၊ မပါလုပ်သီုကဵု ဝင်၊ ဟိုတ်ဖိုလ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ကုအရာတၞဟ်တအ်ရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

• ဝဳကဳပဳဒဳယာ
• အဘိဓာန်
• လိက်ပတ်

နိဿဲ

• Encyclopedic style, Wikipedia။
• Wikipedia:Manual of Style.