မေထုန်
မေထုန် (အၚ်္ဂလိက်: Sexual Intercourse / Copulation; ပါဠိ: Methuna) ဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရမံက်ထ္ၜးကဵု ပွမပံင်စပ် ကေုာံ ပွမဆက်စပ်ကာယ အကြာၜါလ္ပာ် (ဗွဲမဂၠိုင် သၟတ်တြုံ ကေုာံ သၟတ်ဗြဴ) ရ။ ပ္ဍဲကဵုဘာသာဗေဒမန် ကေုာံ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ဝေါဟာရဏအ်ဝွံ သုင်စောဲဒၟံင် နဒဒှ်ဝေါဟာရသဒ္ဒါသၠုင် မကၠုင်နူပါဠိတုဲ ဆက်စပ်ဒၟံင်ကဵု ပရေင်သဘာဝ၊ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ဝိနယဘာသာရ။
သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဝေါဟာရဗေဒ (Etymological Analysis)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုနိဿဲ နူအဘိဓာန် နာဲသက်လောန် ကေုာံ H.L. Shorto ဂှ် ပိုဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ဂွံမ္ဂး:
- တမ်ဝေါဟာရ: "မေထုန်" ဝွံ ကၠုင်နူဘာသာပါဠိ (Methuna)။ H.L. Shorto (OM: methun) ပသောင်လဝ် ဒဒှ်ရ ရန်တၟအ်ကဵု "Association / Sexual Union" ရ။
- အဓိပ္ပာယ်သဒ္ဒါ: နာဲသက်လောန် ပသောင်လဝ် ဒဒှ်ရ ဒှ်နာမ် (n)။ ဝေါဟာရ "ပွမစပ္ကောံမေထုန်" မဂးဂှ် ပွမဆက်စပ်ကာယရ။
- ဝေါဟာရဆက်စပ်: ပ္ဍဲလိက်ပတ်မန်တြေံ သုင်စောဲလဝ် "ပွမပံင်စပ်" ဟွံသေင်မ္ဂး "ဒွေတ်မေထုန်" (To practice sexual intercourse) ရ။
တင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ၅ ကဏ္ဍ (Multidisciplinary Analysis)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁။ ကဏ္ဍယေန်သၞာင် (Cultural)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန် "မေထုန်" ဂှ် ဒှ်ပရူမနွံကဵု သိက္ခာ (Taboo/Private matter)။ ပွမဟီုဂးပရူဏအ် ဒးနွံကဵုယေန်သၞာင်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် သုင်စောဲဝေါဟာရ "ပွမစပ္ကောံ" ဟွံသေင်မ္ဂး "ပွမပံင်စပ်" ညံင်ဟွံဂွံသ္ကြံင်ဒၟံင်ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ထ္ၜးကဵုဒဒှ်ရ ဂကူမန်စွံစိုတ်လတူ ပရေင်မေထုန် နဒဒှ်အရာမဒးထိင်မင် သိက္ခာအိန်ထံင်ရ။
၂။ ကဏ္ဍပရေင်မၞိဟ် (Social)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မေထုန် ဒှ်သဇိုင် ပရေင်ဒက်ပတန် အိန်ထံင် (Marriage/Family unit)။ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်မန် ပရေင်မေထုန်မနွံမ္ၚး အိန်ထံင် (Adultery) ဂှ် ဒှ်အရာမဒးဒုင်ဗျိ ကေုာံ ပလီုပလာ်ကဵု ဂုဏ်စရာဲမၞိဟ်ရ။ နာဲသက်လောန် ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ပွမဒွေတ်ကျင့် မေထုန်ဓမ္မတာဂှ် ဒှ်တာလျိုင် သွက်ဂွံဆက်နွံ ဂကူမန်ရ။
၃။ ကဏ္ဍပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲရာဇာဝင်မန် "မေထုန်" ဆက်စပ်ဒၟံင်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆံအကြာဍုင် (Diplomatic marriages)။ ပွမပံင်စပ် အကြာသၟိင်တၠ ကေုာံ ကောန်ဗြဴသၟိင်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ဗျူဟာ သွက်ဂွံဒက်ပတန် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ဒြဟတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ။
၄။ ကဏ္ဍဘာသာ (Religious)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာ "မေထုန်" ဆက်စပ်ဒၟံင်ကဵု "ဝိနယ" (Discipline)။ သွက်ခမဳသင်တအ်မ္ဂး ပွမဒွေတ်ကျင့်မေထုန် (မေထုနဓမ္မ) ဂှ် ဒှ်အာပတ် ပါရာဇိက (ဒုဟ်ဇၞော်အိုတ်)။ သွက်ဒါယကာတအ်မ္ဂး ဒးဝေင်ပါဲ "ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ" (ပွမမှာရာ ပ္ဍဲကာမဂုဏ်)။ နာဲသက်လောန် ပသောင်လဝ် ဒဒှ်ရ မေထုန်ဂှ် ဒှ်အရာမဗဗေင်ကဵု ပရေင်ဝိမုတ္တိ (Emancipation) ရ။
၅။ ကဏ္ဍစိုတ်ဗေဒ (Psychological)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မေထုန် ဒှ်ဓာတ်စိုတ် မနွံပၟိက် (Desire/Libido)။ အတိုင်နာဲသက်လောန် မချူလဝ် "ဟိုတ်ဒ္ဓာနူဆာန်၊ ဗြဟာန်ဗွိုက်စိုတ်" ဂှ် ထ္ၜးကဵုဒဒှ်ရ ပရေင်မေထုန်ဂှ် ဒှ်အရာမကတဵုဒှ် နူကဵုဓာတ်ဆာန် ကေုာံ ဓာတ်တဏှာ မနွံပ္ဍဲစိုတ်ရ။ ပွမထိင်ဒုင်စိုတ် နူကဵုကာမဂုဏ်ဂှ် ကဵုဖိုလ်စိုတ်ဓာတ် ညံင်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။
ဝေါဟာရမဆက်စပ် (Related Terms)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]| မန် (Shorto/Nai Sac Lun) | ရမျာင်ကၠာဲ | အင်္ဂလိက် | အဓိပ္ပာယ် |
|---|---|---|---|
| စပ္ကောံမေထုန် | Sa-p-kaw-methun | Sexual Intercourse | ပွမဆက်စပ်ကာယ |
| ဒွေတ်မေထုန် | Dwet-methun | Practice copulation | ပွမဒွေတ်ကျင့် ပရေင်ကာမ |
| ကာမဂုဏ် | Kāmagun | Sensual pleasures | အာရီုကာမဂုဏ် ၅ သာ် |
| အိန်ထံင် | In-thawn | Marriage / Household | ပရေင်ဒက်ပတန် ဘဝအိန်ထံင် |
ရံင်အဏအ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သက်လောန်၊ နာဲ။ အဘိဓာန် မန်-ဗၟာ (A Mon-Burmese Dictionary)။
- Shorto, H.L. A Dictionary of Modern Spoken Mon. Oxford University Press.
- Shorto, H.L. Dictionary of Old Mon Inscriptions.