မဳဒဳယာဝဳကဳ
| တင်ဂၞင် သဇိုင် | |
|---|---|
| ညးမဇၞော်မောဝ်: | ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ |
| စပတိတ် ကိုပ်ကၠာ: | ၂၅ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၀၂ |
| အရေဝ်ဘာသာ ကုဒ်: | PHP |
| သၞောတ် ဒေတာဗေ့သ်: | MySQL, MariaDB, PostgreSQL |
| လာင်ဇြေန်: | GNU General Public License (GPL) |
| မုက်လိက် တမ်: | mediawiki.org |
မဳဒဳယာဝဳကဳ (အၚ်္ဂလိက်: MediaWiki) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် သာပ်ဝဲ ဝဳကဳ (Wiki software) မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ် (free and open-source) မွဲ ရ။ ဍေံဂှ် ချူလဝ် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရာမ် PHP တုဲ၊ ဂကောံ ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (Wikimedia Foundation) တအ် ဒှ်ညးမထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ရ။ ဗွဲတၟေင် သာပ်ဝဲဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ တၞဟ်တအ် ရ။
ဝင် (History)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကိုပ်ကၠာအိုတ် သာပ်ဝဲဏအ်ဝွံ မက်နသ် မာန်သကဳ (Magnus Manske) ဒှ်ညးမချူလဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂ သွက်ဂွံ သၠာဲထောအ် သၞောတ်တြေံ မနွံယၟု UseModWiki ဂှ် ရ။ ဗွဲကြဴ လဳ ဒေနဳယေဝ် ခရံက်ကာ (Lee Daniel Crocker) ကလေင်ချူလဝ် သၞောတ်တၟိဏအ် နကဵု လိက်ကုဒ် PHP ညံင်ဂွံ ဒုင်ဒဝ် လၟိဟ်ညးလွပ် ဗွဲမဂၠိုင် မာန် ရ။ ယၟု "မဳဒဳယာဝဳကဳ" ဝွံ ဒေနဳယေဝ် မေယာ (Daniel Mayer) ဒှ်ညးမကဵုလဝ် ယၟု ရ။
အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိကဂမၠိုင် (Key Features)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ နွံကဵု အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
- အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ဒေတာဗေ့သ်: သာပ်ဝဲဝွံ ချူလဝ် နကဵု PHP တုဲ သွက်ဂွံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်ဂှ် စကာ ဒေတာဗေ့သ် မပ္တံကဵု MySQL, MariaDB ဟွံသေင်မ္ဂး PostgreSQL တအ် ရ။
- သၠဲထပ် ကေုာံ ဗီုပြင် (Extensions and Skins): ညးလွပ်တအ် ပၠုပ်စုတ် သၠဲထပ် နာနာသာ် (ဥပမာ - VisualEditor, Cite) ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင်မုက်လိက် (Skins ဥပမာ - Vector, Minerva Neue) ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ရ။
- အရေဝ်ဘာသာ ဂၠိုင်ကဵုဂကူ (Multilingual Support): သာပ်ဝဲဝွံ ထံက်ပင်လဝ် အရေဝ်ဘာသာ ဂၠးတိ ၃၀၀ ပြင်င် တုဲ၊ သီုကဵု ဘာသာမန် ညံင်ဂွံ ချူစကာ ဗွဲမစှေ်သၞောတ်မာန် ဖန်ဇန်လဝ် ရ။
- သၞောတ် ထိင်ဒဝ် မုက်လိက် (Version Control): ဇၟာပ်ဇၟာပ် အပြံင်အလှာဲ မပလေဝ်လဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်တအ်ဂှ် သၞောတ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် သီုဖအိုတ်တုဲ ကလေင်ရံင် ဝင်အတိက် ကေုာံ ကလေင်ပြံင်လှာဲ စွံ ဗီုတြေံ မာန် ရ။
ပရေင်စကာ (Usage)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပါဲနူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တုဲ၊ သာပ်ဝဲ မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ ဝက်သာ် မပ္တံကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳ (Wiktionary)၊ ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata)၊ ကေုာံ ကောမွောန် (Wikimedia Commons) တအ် စကာဒၟံင် ရ။ ပါဲနူ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာတုဲ ဝက်သာ်မ္ၚး မပ္တံကဵု Fandom (ကိုပ်ကၠာတေအ် ကော်စ Wikia) ကေုာံ ကမ္ပဏဳ နာနာတအ် လေဝ် စကာဒၟံင် သၞောတ်ဏအ် နဒဒှ် တိုက်ဂၠံင် ဓရ်သမ္တီ (Knowledge base) အပ္ဍဲ ကမ္ပဏဳ ညးတအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။