မွဲဇၞဳ
| Orange-parts.jpg သတ်လိမ္မော် မပါ်ထ္ၜးလဝ် မွဲဇၞဳ (Segment) ဂမၠိုင် | |
| General information | |
|---|---|
| Type | ရုက္ခဗေဒ (Botany) |
| Field | သတ်ဆု (Fruit anatomy) |
| Study and teaching | |
မွဲဇၞဳ (အင်္ဂလိက်: Fruit segment / Lith; ဗၟာ: တစ်မြွာ) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး အစိတ်အပိုင်း မပါ်နွံဒၟံင် ပ္ဍဲသတ်ဆုမွဲမ (ဗွဲမတၟေင် သတ်ဆုဂကူ Citrus ညံင်ရဴ လိမ္မော်၊ သတ်ပၞဟ်) ရ။ မွဲဇၞဳဝွံ နွံကဵုဖျုန်သတ် ကေုာံ မ မတွံလဝ်နကဵု စက္ခောပါးပါး (Membrane) ရ။
လက်သဏ္ဍာန် ရုက္ခဗေဒ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုပညာရုက္ခဗေဒ (Botany) မ္ဂး မွဲဇၞဳဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ:
- Carpel: ဒှ်အစိတ်အပိုင်း မပတိတ်ကဵုမ သွက်ဂွံမျိုးပွားရ။
- Endocarp: ဒှ်ထပ်အပ္ဍဲအိုတ် နူကဵုသတ်ဆု၊ ပ္ဍဲသတ်လိမ္မော်မ္ဂး ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ဖျုန်သတ် ပိုဲမစမာန်ဂှ်ရ။
ဥပမာ သတ်ဆုမနွံကဵု မွဲဇၞဳဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သတ်လိမ္မော် (Orange/Lemon): မွဲမမ္ဂး နွံကဵု မွဲဇၞဳ (Segments) ဗွဲမဂၠိုင်၊ မွဲဇၞဳမ္ဂး နွံကဵုဍာ်သတ် (Juice sacs) ဂမၠိုင်ရ။
- သတ်ပၞဟ် (Jackfruit): မွဲဇၞဳ (တစ်မြွာ) မ္ဂး နွံကဵုဖျုန်ဍာ်သာ်ထဝ် ကေုာံ မမွဲမရ။
- သတ်ဒူရေန် (Durian): ပ္ဍဲကွက် (Locule) ဍေံမွဲမွဲဂှ် နွံကဵု မွဲဇၞဳ (Segments/Arils) ၜါ-ပိ ကလောအ်ရ။
ဝေါဟာရမန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အရေဝ်မန် **"မွဲဇၞဳ"** ဝွံ သုညစောတ်စကာလဝ် ညံင်ရဴအရေဝ်ဗၟာ "တစ်မြွာ" ကီုရ။ ဥပမာ - "လိမ္မော်မွဲဇၞဳ"၊ "သတ်ပၞဟ်မွဲဇၞဳ"။ ဝေါဟာရတၞဟ် မစကာဂွံဂှ် ဒှ် **"မွဲကလောအ်"** ဟွံသေင်မ္ဂး **"မွဲကဏ္ဍ"** ရ။