ယေန်သၞာင်

ယေန်သၞာင်မန် - အာဲကၟာဲမနွံကဵုလမျီု

ယေန်သၞာင် (အင်္ဂလိက်: Culture) ဂှ် ဒှ်ပကောံပကာန် အခိုက်ကၞာ၊ ဗဗေင်စိုတ်၊ လိက်ပတ်၊ အနုပညာ၊ ပညာ ကေုာံ သၞောတ်အဝဵု မၞိဟ်တအ်မဖန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲရ။ ယေန်သၞာင်ဂှ် ဒှ်အရာမဆက်စၠောအ်ကဵု အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကေုာံ အနာဂတ် ဂကူမွဲမွဲရ။

၁. ကဏ္ဍလ္ၚတ်ယေန်သၞာင်ဂမၠိုင်

နကဵုနဲကဲသုတေသန (Anthropology/Cultural Studies)၊ ယေန်သၞာင်နွံ (၂) သာ်:

ယေန်သၞာင်ရုပ် (Material Culture): အရာမရပ်ဂြောပ်ဂွံ (ဥပမာ - ဘာလကျာ်၊ စေတဳ၊ အနုပညာစိုပ်တဲ)။
ယေန်သၞာင်နာမ် (Non-material Culture): အရာမရပ်ဂြောပ်ဟွံဂွံ (ဥပမာ - ဘာသာလိက်ပတ်၊ အခိုက်ကၞာ၊ ဗဗေင်စိုတ်၊ သာသနာ)။

၂. ယေန်သၞာင် ကေုာံ အဝဵုအလဵုအသဳ (State Power)

ယေန်သၞာင်ဂှ် ဒှ်ဗွိုင် "Cultural Sovereignty" (အဝဵုယေန်သၞာင်)။ ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ် "Multiculturalism"၊ ယေန်သၞာင်ဂှ် ဒှ်ဒြဟတ်မစဵုဒၞာ "State Intervention" (အဝဵုအလဵုအသဳလုပ်ပထုဲ)။ ဍေဟ်ထ္ၜးကေတ်မာန် ဗီုလဵုဂကောံမၞိဟ် (ဥပမာ - သံဃမန်) မမင်မွဲလဝ် လက်သန်ဂကူ (Identity) မဗၠးၜးနူအဝဵုဗဟဵုရ။

၃. ကဏ္ဍဆက်စပ်