ယောဂဳ
| Yogi (Sanskrit: योगी)<\/td> | ||
| ဘာသာ<\/th> | ဗုဒ္ဓဘာသာ, ဟိန္ဒူဘာသာ<\/td> | |
|---|---|---|
ယောဂဳ (အင်္ဂလိက်: Yogi, ပါဠိ/သံသကြိုတ်: योगी) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပူဂိုလ် ညးမလ္ၚတ်၊ ဒ္ဂေတ်မင်မွဲ ကေုာံ ပတန်စိုတ် ပ္ဍဲကဏ္ဍကမ္မဌာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ယောဂ (Yoga) အတိုင်လၟေင်အခိုက်ကၞာ ဘာသာအိန္ဒိယတြေံဂမၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲကဵုပွဳပွူ သာသနာဗုဒ္ဓ ထေရဝါဒ ကေုာံ ဂကူမန်ပိုဲမ္ဂး၊ ဝေါဟာရ "ယောဂဳ" ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပူဂိုလ်ညးမလုပ်လ္ၚတ် ပွမဇၞော်မောဝ် ဝိပဿနာ ကေုာံ သမထကမ္မဌာန် ပ္ဍဲရိပ်သာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်ရ။
တမ်မူလဝေါဟာရ ကေုာံ အဓိပ္ပာယ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ "ယောဂဳ" ဝွံ ကၠုင်နူ သ္ဇိုင်ရမ္သာင် သံသကြိုတ် ကေုာံ ပါဠိ "ယုဇ်" (Yuj) မနွံအဓိပ္ပာယ် "ပွမပံင်စပ်" (To unite) ဟွံသေင်မ္ဂး "ပွမစွံအာရီုမွဲဒၞာဲ" ရ။ ပ္ဍဲလိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး ကော်ခဴစ ဗွဲတြး ယောဂါဝစရ (Yogavacara) မဂွံအဓိပ္ပာယ် ညးမလွဳပရာ ပွမဇၞော်မောဝ်ကမ္မဌာန်ရ။ ယောဂဳ မဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမ္ဂး ကော်ခဴစ "ယောဂိနဳ" (Yogini) ရ။
ယောဂဳ ပ္ဍဲသာသနာဗုဒ္ဓ ထေရဝါဒ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ယောဂဳမွဲ သ္ဒးလ္ၚတ်ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်လၟေင် သိက္ခာ (၃) ပြကာ:
- သဳလ (Morality): ပွမမင်မွဲ သဳလ (ဥပမာ - သဳလ ၈ ဟွံသေင်မ္ဂး သဳလ ၉) ညံင်ဟွံဂွံလီုလာ်။ ဒှ်သ္ဇိုင် သွက်စိုတ်ဂွံသ္အးဇ္ၚး။
- သမာဓိ (Concentration): ပွမဇၞော်မောဝ် သမထကမ္မဌာန် သွက်စိုတ်ဂွံညိင်ဝတ်၊ တန်ကြန် ကေုာံ စွံအာရီု ပ္ဍဲအာရီုမွဲဓဝ် (ဥပမာ - အာနာပါန)။
- ပညာ (Wisdom): ပွမလ္ၚတ် ဝိပဿနာကမ္မဌာန် သွက်ဂွံညာတ်ကေတ် လက္ခဏာပိပါ် (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ) မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲရုပ်နာမ်ဂမၠိုင်။
လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ဝတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ယောဂဳ မလုပ်ရိပ်သာတအ်ဂှ် သ္ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် စည်းကမ်း ကေုာံ လၟေင်အခိင် ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်ရ။
- ပွမမင်သဳလ: ဗွဲမဂၠိုင် မင်မွဲ ဥပုသ်သဳလ (Uposatha precepts) မဟွံစစၞ ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲစေင်။
- ပွမပတန်သတိ (Mindfulness): မင်မွဲသတိ ပ္ဍဲဣရိယာပိုတ် ၄ ပြကာ (အာ၊ ကၠုင်၊ မံင်၊ တန်) လၟိုန်ကာလ။
- ဣန္ဒြိယသံဝရ: ပွမထိင်ဒဝ် အာရုံ ၆ သာ် (မတ်၊ ကတောဝ်၊ မုဟ်၊ လတာ်၊ ဇကု၊ စိုတ်) ညံင်လောဘ ကေုာံ ဒေါသ ဟွံဂွံလုပ်စိုပ်။
- ပွမစွံသ္ၚိတ်ဇြ (Noble Silence): ပွမဟွံဟီုဂးအရေဝ် ကုယောဂဳတၞဟ်တအ် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ် အာရီုစိုတ်။
ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲအခိုက်ကၞာမန် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ပွမလုပ်ယောဂဳ (ပွမလုပ်ရိပ်သာ) ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ကုသိုလ် မနွံကုစရာဲကျာ်သြဳမွဲရ။ ညးအာယုက်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မလေပ်လုပ်ယောဂဳ ပ္ဍဲအခိင်ဝှ်၊ ကေုာံ ညးသၟတ်တအ်လေဝ် လုပ်လ္ၚတ် ပ္ဍဲအခိင်ကၟာတ်ဘာတအ် နွံဒၟံင်ရ။ ညးမလုပ်ယောဂဳတအ်ဂှ် ဂကောံမၞိဟ်တအ် ကဵုဒၟံင်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Rhys Davids, T. W., & Stede, W. (1921). Pali-English Dictionary. Pali Text Society.
- ဘဒ္ဒန္တဝိမလ (၂၀၁၀) လၟေင်ကမၠောန် ဝိပဿနာကမ္မဌာန်။
- Kornfield, J. (1977). Living Buddhist Masters.