ရာဇဌာန်

တွဵုရး ရာဇဌာန် ဟိန္ဒဳ: राजस्थान
တွဵုရး
ပြာသာဒ် ဟာဝါ မဟာလ် (Hawa Mahal) ပ္ဍဲဍုင်ဂျာဲပူ
ဒၞာဲဒတန် တွဵုရး ရာဇဌာန် ပ္ဍဲ ဍုင်အိန္ဒိယ
ဍုင်	အိန္ဒိယ
ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်ဇၞော်အိုတ်	ဂျာဲပူ (Jaipur)
အလဵုအသဳ
• ဝန်ဇၞော် (Chief Minister)	Bhajan Lal Sharma
ဨရိယာ
ကဆံင်ဇမၞော် ဨရိယာ	မရနုက်ကဵု (၁)
လၟိဟ်မၞိဟ် (၂၀၁၁ စရင်)
• သီုဖအိုတ်	၆၈၅၄၈၄၃၇
• ကဆံင်	မရနုက်ကဵု (၇)
ဒၞာဲအပိုင်အခြာ အခိင်	UTC+05:30 (IST)

ရာဇဌာန် (အၚ်္ဂလိက်: Rajasthan၊ ဟိန္ဒဳ: राजस्थान) ဝွံ ဒှ်တွဵုရး မွဲ မၞုံပ္ဍဲ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ် ဍုင်အိန္ဒိယ ရ။ နကဵု ဇမၞော် သမၠဲတိ ၃၄၂,၂၃၉ စတုရံ ကဳလဝ်မဳတာ (၁၃၂,၁၃၉ စတုရံတိုင်) မ္ဂး၊ တွဵုရးဏအ်ဝွံ ဒှ်တွဵုရး မၞုံကဵု သမၠဲတိ ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ (ပါ်ပရအ်လဝ် ၁၀.၄ တၟာဲကၠံ နူသမၠဲတိ ဍုင်အိန္ဒိယ သီုဖအိုတ်) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲတွဵုရးဝွံ ဒှ်ဍုင် ဂျာဲပူ (Jaipur) ရ။

ဝေါဟာရ "ရာဇဌာန်" ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်သံသကြိုတ် "ရာဇ" (သၟိင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဨကရာဇ်) ကေုာံ "ဌာန" (ဒၞာဲဒတန်) တုဲ ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဒၞာဲဒတန် သၟိင်ဨကရာဇ်တအ်" (Land of Kings) ရ။

ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု

တွဵုရး ရာဇဌာန် ဝွံ ပယျဵုဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ပါကစ္စတာန် (Pakistan) ပ္ဍဲလပါ်ပလိုတ်၊ တွဵုရး ပန်ဂျာပ် (Punjab) ကေုာံ ဟာရဳယာနာ (Haryana) ပ္ဍဲလပါ်သၟဝ်ကျာ၊ တွဵုရး အူတာပရာဒေသ် (Uttar Pradesh) ကေုာံ မဇ္ဇျဒေသ် (Madhya Pradesh) ပ္ဍဲလပါ်ဗမံက်၊ ကေုာံ တွဵုရး ဂူဂျာရတ် (Gujarat) ပ္ဍဲလပါ်သၠုင်ကျာရ။

ပထဝဳ အဓိက တွဵုရးဏအ်ဝွံ လဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု-

• ကန္တာရ သာရ် (Thar Desert): မကော်စ ကန္တာရ ဇၞော် အိန္ဒိယ (Great Indian Desert) မဒှ် ဒေသ ဟွံမဲကဵု ဍာ် ကေုာံ ကတဴကတာန် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲလပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဂှ်ရ။
• ရတ်ဒဵု အာရဝလ္လဳ (Aravalli Range): ဒှ်ရတ်ဒဵု မတြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိ မတတ်အာ အလဒေါဝ် တွဵုရး နူကဵု သၠုင်ကျာပလိုတ် ဇက်အာ လပါ် သၟဝ်ကျာဗမံက်ရ။

ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင်

ကိုပ်ကၠာ ဍုင်အိန္ဒိယ ဟွံကလိဂွံ ပရေင်သၠးပွးဏီဂှ်၊ ဒေသဏအ်ဝွံ ကော်စ ရာဇပူတာနာ (Rajputana) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဍုင် ဂကူရာဇပူတ် (Rajputs) တအ်ရ။ ဂကူရာဇပူတ်တအ်ဝွံ ဒှ်ဂကူ ကောန်ပၞာန် မစဵုဒၞာလဝ် တိဍာ်ညးတအ် နူကဵု ပရေင်သီကေတ် အဝဵု နူ အေန်ပါယာ မဂွါ (Mughal Empire) ကေုာံ ဗြိတိန် တအ် နကဵု ဝင်မဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပြာကတ်လဝ် ဗွဲမလောန်ရ။

တွဵုရးဏအ်ဝွံ ပြာကတ်တဴ နကဵု ယေန်သၞာင် အခိုက်ကၞာ မခိုဟ်ဆာဲ၊ ကယျိုင်ကယျဝ် မၞုံကဵု အသာ်နာနာသာ်၊ ဒွက် ကေုာံ လှ်ေဒယှ်ေ အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပြာသာဒ် နန်ဨကရာဇ် (Palaces) မခိုင်ကၠိုက်တအ်ရ။

ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်

တွဵုရး ရာဇဌာန် ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နဒဒှ် တွဵုရးမွဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၃၀ မာတ်၊ သၞာံ ၁၉၄၉ ကြဴနူ ဍုင်ဨကရာဇ် ရာဇပူတာနာတအ် ပံင်ကောံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဍုင်ပံင်ကောံ အိန္ဒိယ ရ။

ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက တွဵုရးဏအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် လတူ ပရေင်တဵုလွဳ (မပ္တံကဵု ဂျုံ၊ မတ်သတာတ်၊ မသြောအ်) ကေုာံ ပရေင်တူးခါဲ မသတ္တုဂမၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ဟိုတ်နူ မၞုံကဵု နန်ပြာသာဒ် ကေုာံ ဒတန်ဝင် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ ကမၠောန် ပရေင်အာတရဴ (Tourism) ဝွံ ဒှ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကိစ္စဇၞော်အိုတ် မွဲကဏ္ဍကီုရ။ ဍုင်မပြာကတ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဂျာဲပူ (ဍုင်အသာ်ပါင်မက် / Pink City)၊ အူဒါဲပူ (ဍုင်ကၟာလှာ / City of Lakes) ကေုာံ ဂျောတ်ပူ (ဍုင်အသာ်သွာ / Blue City) တအ်ရ။

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

• အိန္ဒိယ (India)
• တက္ကသိုလ် ရာဇဌာန် (University of Rajasthan)
• အရေဝ်ဟိန္ဒဳ (Hindi)