ရူပဗေဒ
| General information | |
|---|---|
| Field | သိပ္ပံသဘာဝ |
| Sub-disciplines | Classical mechanics, Thermodynamics, Quantum mechanics, Relativity |
| Key concepts | Matter, Energy, Force, Space-time |
| Study and teaching | |
| Related subjects | သင်္ချာ၊ ဓာတုဗေဒ၊ နက္ခတ္တဗေဒ |
ရူပဗေဒ (အင်္ဂလိက်: Physics) ဝွံ ဒှ်ဘာသာသိပ္ပံ မနွံကဵုအဓိပ္ပါယ် "ပွမလ္ၚတ်သဘာဝ" ရ။ တိုင်ပ္ကဴအဓိက ရူပဗေဒဂှ် သွက်ဂွံကၠိုဟ်ကေတ် သဘဴဓရ်မချဳဒရာင်ဒၟံင် ပ္ဍဲစက္ကဝါ ကေုာံ သၞောဝ်သဘာဝဂမၠိုင် မထိင်ဒဝ်လဝ် ဒြပ်ဝတ္ထုတအ်ရ။ ရူပဗေဒဝွံ ဒှ်သဇိုင် သွက်နည်းပညာခေတ်တၟိအိုတ်သီုရ။
ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် (Core Branches)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁. ရူပဗေဒတြေံ (Classical Physics)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကဏ္ဍဏအ် လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် သဘဴဓရ်မညာတ်ကေတ်မာန် နကဵုမတ်:
- Classical Mechanics: လ္ၚတ်ပရူ ပွမချဳဒရာင် ကေုာံ ဒြဟတ် (Force) မထိင်ဒဝ်လဝ် ဝတ္ထုဂမၠိုင်။ (နဲကဲ အာဲဇက် နူတန်)။
- Thermodynamics: လ္ၚတ်ပရူ ဂမ္တဝ် (Heat) ကေုာံ ဒြဟတ်ပြံင်လှာဲ။
- Electromagnetism: လ္ၚတ်ပရူ ဓါတ်ဓာတ်လိပ် (Electricity) ကေုာံ ဓါတ်ပသဲ (Magnetism)။
[Image of Newton's laws of motion diagram]
၂. ရူပဗေဒခေတ်တၟိ (Modern Physics)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကဏ္ဍဏအ် လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် သဘဴဓရ်မညာတ်ဟွံကေတ်မာန် နကဵုမတ်ဓမ္မတာ:
- Quantum Mechanics: လ္ၚတ်ပရူ အဏုမြူ (Atoms) ကေုာံ အစိတ်အပိုင်းအဏုမြူ (Subatomic particles) မနွံကဵုသဘဴဓရ် တၟေင်နူကဵုဝတ္ထုဇၞော်ဇၞော်ရ။
- Relativity (သာပေက္ခဗေဒ): လ္ၚတ်ပရူ အခိင် ကေုာံ ဟောပ်ဗဒေါအ် (Space-time) အတိုင်နဲကဲ အဲလဗတ် အိုင်းစတိုင်း။ $E = mc^2$ ဝွံ ဒှ်သၟိင်သဒ္ဒါ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ရ။
ရူပဗေဒ ကေုာံ သင်္ချာ (Physics and Mathematics)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာမ္ဂး သင်္ချာဝွံ ဒှ် "ဘာသာစကာ" သွက်ရူပဗေဒရ။ သၞောဝ်သဘာဝဂမၠိုင်ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ်နကဵု သၟိင်သဒ္ဒါ (Equations) ဂမၠိုင်:
- သၞောဝ်နူတန်: $F = ma$
- သၟိင်သဒ္ဒါ မက်စ်ဝဲလ်: သွက် Electromagnetism။
- သၟိင်သဒ္ဒါ သရဝ်ဒိန်းဂျာ: သွက် Quantum mechanics။
ကဏ္ဍမသုင်စောဲ (Applications)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ရူပဗေဒဝွံ ဒှ်သဇိုင် သွက်ကဏ္ဍနာနာ:
- အင်ဂျေန္နဳယျာ: သြိုင်ခၞံဒံင်၊ စက်ရုံ၊ က္ၜင်ကျာ။
- အီလက်ထရောနစ်: LED၊ OLED၊ Transistor ကေုာံ ကွန်ပျူတာ။
- ပညာဂဥုဲ: စက် X-ray၊ MRI ကေုာံ Laser surgery။
- ဒြဟတ်: ဓါတ်အဏုမြူ (Nuclear energy)၊ ဒြဟတ်လျးတ္ၚဲ။