လက်
| ဂၞန်ဗွဝ် (Cardinal) | လက် (10,000) |
|---|---|
| ဂၞန်စရင် (Ordinal) | မရနုက်ကဵုလက် (10,000th) |
| ဂရိ (Roman numeral) | X̅ |
လက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဠက် (အၚ်္ဂလိက်: Ten thousand) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သင်္ချာ မွဲ တုဲ ဍေံ တန်တဴ ကြဴနူ ဂၞန် ဒစိတ်လ္ၚီဒစိတ်ကၠံဒစိတ်စှ်ဒစိတ် (၉၉၉၉) ကေုာံ ကိုပ်ကၠာ နူ ဂၞန် လက်မွဲ (၁၀၀၀၁) ရ။ အက္ခရ် ဂၞန် မန် မ္ဂး ချူ "၁၀၀၀၀" တုဲ၊ ဂၞန် အာရဗဳ မ္ဂး ချူ "10,000" ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် ရိုဟ်လၟိဟ် ရးပလိုတ် (Western system) မ္ဂး ညးတအ် ကော်စ "စှ် လ္ၚီ" ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် သင်္ချာ မန် ကေုာံ အာရှ ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဂၞန် စှ်လ္ၚီ ဏအ် ဂှ် နွံ ကု ယၟု ကဆံင် တၞဟ်ခြာ (လက်) မွဲ သာ် ရ။ ဍေံ ဝွံ ဒှ် ဂၞန် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင် တော် သင်္ချာ ကဆံင် သၠုင် ကေုာံ သၞောတ် ၜတ် ကၞာတ် လၟိဟ် ဇၞော်ဇၞော် အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။
၁။ သဘဴဓရ် ပ္ဍဲ သင်္ချာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် လက် ဝွံ ဍေံ နွံ ကု သဘဴဓရ် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ဂၞန် သဇိုင် စှ် (Power of 10): ဍေံ ဒှ် သွဟ် မကလိဂွံ နူ ဂၞန် ၁၀ မပၟဝ် လဝ် ဇကု ဍေံ ပန် ဝါ ($၁၀ \times ၁၀ \times ၁၀ \times ၁၀ = ၁၀၀၀၀$) ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵု သင်္ကေတ သိပ္ပံ မ္ဂး ချူ $10^4$ ရ။
- ဂၞန် စတုရံ (Perfect square): ဍေံ ဒှ် ဂၞန် စတုရံ ဍိုက်ပေင် မွဲ တုဲ ဟိုတ်နူ ဍေံ ကလိဂွံ နူ ဂၞန် ကၠံ ပၟဝ် ကၠံ ($၁၀၀ \times ၁၀၀ = ၁၀၀၀၀$) ရ။
- ဂၞန် ပါ် ပြေ: ဂၞန် လက် ဏအ် ဝွံ နွံ ကု ဂၞန် မပါ် ဍေံ ပြေ မာန် သီုဖအိုတ် ၂၅ မ (ဥပမာ - ၁၊ ၂၊ ၄၊ ၅၊ ၈၊ ၁၀၊ ၁၆၊ ၂၀... စဵုကဵု ၅၀၀၀၊ ၁၀၀၀၀) ရ။
၂။ ပရေင် သုင်စောဲ ပ္ဍဲ သဒ္ဒါ ကေုာံ လိက်ပတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါ ဘာသာမန် မ္ဂး၊ မအရေဝ် "လက်" ဏအ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜး လၟိဟ် ကဆံင် သၠုင် မကလိလောန် အာ နူ လ္ၚီ ရ။
- ပွမထ္ၜး လၟိဟ်: သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ရိုဟ်လၟိဟ် ကပေါတ်အရာ မၞုံ လၟိဟ် ဂၠိုင် မပ္တံကဵု သြန်၊ လၟိဟ် မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး တြပ်စၟိင် (ဥပမာ - မၞိဟ် ၜါလက် တၠ၊ သြန် မသုန်လက် ဒကေဝ်)။
- သၞောတ် ရိုဟ်လၟိဟ် အာရှ: အတိုင် ယေန်သၞာင် ရိုဟ် လၟိဟ် မန်၊ ဗၟာ ကေုာံ သေံ တအ် မ္ဂး ကြဴနူ "စှ်၊ ကၠံ၊ လ္ၚီ" တုဲ မ္ဂး ညးတအ် ဟွံဆက် ကော် "စှ် လ္ၚီ" တုဲ ညးတအ် ပြံင်လှာဲ စကာ မအရေဝ် "လက်" ဏအ် နဒဒှ် ကဆံင် သဇိုင် တၟိ မွဲ ရ။
၃။ သင်္ကေတ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဝင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် လက် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက် ပရေင် ဂၠိုင်ဂၠင် ဗွဲမလောန် ကေုာံ သင်္ကေတ အနန္တ ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် တြေံ တအ် ရ။
- ယေန်သၞာင် ကြုက် ကေုာံ အာရှ: ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် ကြုက် (万 - Wàn) ကေုာံ ဂျပေန် (Man) မ္ဂး ဂၞန် ၁၀၀၀၀ ဏအ် ဂှ် ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ရိုဟ် ဂၞန် ဇၞော်ဇၞော် တအ် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် မအရေဝ် "လက် သၞာံ" (Banzai/Wansui) ဂှ် ညးတအ် သုင်စောဲ နဒဒှ် မအရေဝ် ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ဨကရာဇ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင် ကလိဂွံ အာယုက် ဂၠိင် "မွဲ လက် သၞာံ" ရ။
- မဳရဳယေတ် (Myriad): ပ္ဍဲကဵု ဘာသာ ဂရိ တြေံ မ္ဂး လၟိဟ် ၁၀၀၀၀ ဏအ် ဂှ် ညးတအ် ကော်စ "Myriad" (မဳရဳယေတ်) တုဲ ဍေံ ဂွံ အဓိပ္ပါယ် "လၟိဟ် မဂၠိုင် သ္ၚောဲ မရိုဟ် ဟွံမာန်" ရ။ လိက်ပတ် ရးပလိုတ် တြေံ တအ် လဆောဝ် မ္ဂး စကာ မအရေဝ် ဏအ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် အနန္တ ကီု ရ။
၄။ သိပ္ပံ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ပရေင် ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ သဘာဝ တအ် လေဝ် လၟိဟ် လက် ဏအ် ပါလုပ် လဝ် နဒဒှ် ၜတ် ကၞာတ် ဓမ္မတာ မွဲ ကီု ရ။
- ခန္ဓကာယ မၞိဟ်: ပ္ဍဲ လတာ် ပိုယ် မၞိဟ် တအ် သီုဖအိုတ် ဂှ် နွံ ကု ဓါတ် ရာသဳ မဒုင်ရှ် (Taste buds) လၟိဟ် ၜိုတ် ၁၀၀၀၀ (မွဲ လက်) မ ရ။
- ပရေင် တိရစ္ဆာန်: ဂစေံ ကေုာံ သတ္တဝါ မပဝ် မာန် တအ် လဆောဝ် မ္ဂး ဍေံတအ် ပံင်ကောံ ပဝ် တိတ် တရဴ နကဵု လၟိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မစိုပ် ကဆံင် လက် ကီု ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "10,000". Math is Fun.
- 10,000, Wikipedia.