လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင်
လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် (အၚ်္ဂလိက်: Data structure) ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု သွာင် သိပ္ပံ ခမ်ပျူတာ မ္ဂး ဒှ်နဲကဲ ပွမဖျေံလၟေင်၊ ပွမအုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပွမဂိုင်သိပ် တင်ဂၞင် (Data) ပ္ဍဲကဵု စက်ခမ်ပျူတာ ညံင်ဂွံ စကာလောဲသွာ ကေုာံ မၞုံကဵု ဍာ်စရာဲ သၠုင်အိုတ်ရ။
လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် ဂှ် ဟွံသေင်ဆ ပွမပကောံ တင်ဂၞင် သက်သက်ရ၊ ဍေံ ပါ်သ္ၚဳဂၠိပ် သီုကဵု ပရေင်ဆက်စပ် အကြာ တင်ဂၞင်တအ် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် (Operations) ဗီုလဵု ဂွံရပ်စပ် တင်ဂၞင်တအ်ဂှ်ကီုရ။
ဂကူ လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် အဓိကဂမၠိုင် (Types of Data Structures)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် ဝွံ နွံကဵု ဗီုပြင် နာနာသာ် ဒုင်သဇိုင် လတူ ဗီုလဵု မိက်ဂွံ စကာ တင်ဂၞင်တအ်ရ။ မပြာကတ်အိုတ်တအ်ဂှ်-
- အာရ်ရေ (Array): ဒှ်လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် သဇိုင်အိုတ်မွဲရ။ ဍေံ ဂိုင်သိပ်စွံ တင်ဂၞင် မၞုံကဵု ဂကူတုပ်ပၠန် (ဥပမာ - လၟိဟ်ဂၞန် သက်သက်) အဆက်ဆက် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲသမ္တီ (Memory) ရ။ ဍေံ စကာလောဲ ဆဂး သွက်ဂွံ ထပ်စုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပလီု တင်ဂၞင် လဒေါဝ်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ် ညိရ။
- စရင်မဆက်စပ် (Linked List): ဒှ်လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် မဆက်စပ်လဝ် တင်ဂၞင် မွဲ ကု မွဲ နကဵု လေန် (Links/Pointers) ရ။ တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ဟွံဒး စွံ အဆက်ဆက်ကီုလေဝ် ဆက်စပ်ကေတ်မာန်ရ။
- သတတ် (Stack): ဒှ်လဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် LIFO (Last In, First Out) ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဍေံဂှ် တင်ဂၞင် ထပ်စုတ် လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ဒးတိတ်ကၠာအိုတ်ရ။ (ဥပမာ - ဗီုပြင် ပွမထပ်စွံ လိက်အုပ်)။
- ကျူ / လၟေင် (Queue): ဒှ်လဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် FIFO (First In, First Out) ရ။ တင်ဂၞင် လုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒးတိတ်ကၠာအိုတ်ရ။ (ဥပမာ - ဗီုပြင် မၞိဟ်တအ် တိုန်လၟေင် သွက်ဂွံ ရာန် စၟတ်တဲ)။
- ထရဳ / တၞံ (Tree): ဒှ်လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် မၞုံကဵု ကဆံင် (Hierarchical data structure) ညံင်ရဴ တၞံဆု မၞုံကဵု သၞာ် ၝာ် တအ်ကီုရ။ ဒၞာဲလ္တူအိုတ်ဂှ် ကော်စ ရိုဟ် (Root) တုဲ ဍေံ ပါ်တိတ်အာ ကဆံင်သၟတ်ဂမၠိုင်ရ။
- ဂရပ် (Graph): ဒှ်လဒက်ပ္တန် မဆက်စပ်လဝ် တင်ဂၞင် (Nodes/Vertices) နကဵု ဂၠံင်ဆက် (Edges) ရ။ (ဥပမာ - ဗီုပြင် ပုံတိ ဂၠံင်ဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဆက်စပ် ဇာဇၞိက် မိတ်သဟာယ ပ္ဍဲ Facebook)။
- ဟက်ရှ် တေဗယ် (Hash Table): ဒှ် အင် မဂိုင်သိပ် တင်ဂၞင် နကဵု သၞောတ်ဝ် ကောဒ်အဓိက (Key-value pairs) တုဲ၊ သွက်ဂွံ ဂၠာဲ တင်ဂၞင် မွဲမွဲမ္ဂး ပြဟ် ဗွဲမလောန်ရ။
အဆက်အစပ် ကု အဝ်ဂဝ်ရဳတာမ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် ကေုာံ အဝ်ဂဝ်ရဳတာမ် (Algorithms) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ခိုင်ခိုင်ကၠိုက်ကၠိုက်ရ။ လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် မခိုဟ်မွဲဂှ် ပကဵု ညံင် အဝ်ဂဝ်ရဳတာမ် ဂွံကၠောန်ကမၠောန် ပြဟ် ကေုာံ အောင်ဇၞးရ။ ဥပမာ - ယဝ်ရ ပိုဲ မိက်ဂွံ ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ပြဟ်ပြဟ်မ္ဂး ပွမရုဲစှ် စကာ ဟက်ရှ် တေဗယ် ဂှ် ခိုဟ်နူကဵု ပွမစကာ အာရ်ရေး ရ။ တၠပညာ ပရဝ်ဂရာမ်မေန် ခမ်ပျူတာ တအ် ဒးလေပ်လဝ် သီုၜါ သွာင်ဏအ် သွက်ဂွံ ချူ ဆပ်ဝဴ မခိုဟ်မွဲရ။
ကိစ္စဇၞော် (Importance)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲခေတ် လၟုဟ် တင်ဂၞင် (Data) နွံဂၠိုင်လောန်တုဲ ပွမအုပ်ဓုပ် တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် ဝွံ-
- ရီုဗင် စကာ ဒၞာဲသမ္တီ (Memory) အောန်အောန် ကေုာံ သီုဂွံ အကျဵုဖဵုဂၠိုင်။
- ပကဵု ညံင် စက်ခမ်ပျူတာ ဂွံ သ္ၚဳဂၠိပ် တင်ဂၞင် (Data processing) ပြဟ်ပြဟ်။
- ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပွမဖန်ဗဒှ် သၞောတ်ဝ် တင်ဂၞင် (Databases)၊ သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် စက် (Operating Systems) ကေုာံ ဉာဏ်စက် (AI) တအ်ရ။