လိက်နိဿဲ
လိက်နိဿဲ (အင်္ဂလိက်: Reference work) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်အုပ်၊ ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်တင်ဂၞင် (Database) မပကောံစွံလဝ် ပရူပရာ၊ အချက်အလက် ကေုာံ ဗဟုသုတတအ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲလ္ၚတ်၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ထံက်ထ္ၜး သက်သဳသာဓက လောဲလောဲသွာသွာရ။
လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံဟွံချူလဝ် သွက်ဂွံဗှ် နူတမ်မုက်လိက် စဵုကဵုကၞောတ်တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် (Alphabetical order) ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကဏ္ဍ (Thematic order) သွက်ဂွံဂၠာဲ တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး မအရေဝ် မနွံပၟိက်တအ်ဂှ် ပြဟ်ပြဟ်ရ။
အင်္ဂလက္ခဏာ အဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လိက်နိဿဲ မခိုဟ်မွဲမ္ဂး ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက္ခဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
- လၟေင်လောဲသွာ (Easy Navigation): နွံကဵု စရင်အညွှန်း (Index)၊ စရင်မာတိကာ ကေုာံ ပွမပါ်လဝ် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲအရာမနွံပၟိက် လောဲသွာ။
- တင်ဂၞင်ခမၞောန် (Concise Information): ဟွံချူလဝ် ပရူပရာ ဇမၠိင်လောန်စၞောန်တုဲ ပကောံချူလဝ် ဆအချက်အလက် အဓိက ကေုာံ အရာမဍာံစၟတ် သက်သက်ရ။
- လညာတ်မညိင်သၟဟ် (Objective Tone): ဟၟဲကဵု လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ချပ်ဗစာတုဲ ဒုင်သ္ဇိုင် လတူအရာမဍာံစၟတ် (Facts) ဟေင်ရ။
ဂကူ လိက်နိဿဲ အဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ အတိုင်တင်ရန်တၟအ်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူနာနာသာ် နွံရ -
- အဘိဓာန် (Dictionary): လိက်အုပ် မပံက်ထ္ၜးကဵု အဓိပ္ပါယ်မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ၊ ဗီုပြင်မပ္တိတ်ရမ္သာင် ကေုာံ သဒ္ဒါရ။
- ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ (Encyclopedia): လိက်အုပ် မပံက်ထ္ၜးကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး၊ မပါလုပ်သီုကဵု ဝင်၊ ဟိုတ်ဖိုလ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ကုအရာတၞဟ်တအ်ရ။
- သြိုင်မြေပုံ (Atlas): ပြကိုဟ် မပကောံလဝ် ဗီုမြေပုံဂမၠိုင် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ပထဝဳ၊ ဒေသ ကေုာံ တိဍာ်တအ်ရ။
- ပြကိုဟ်ဝင်သၞာံ (Almanac / Yearbook): လိက်အုပ် မပကောံလဝ် တင်ဂၞင်၊ လၟိဟ်သင်္ချာ၊ ကေုာံ ပရူပရာ မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံမွဲမွဲရ။
- စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင် (Bibliography): စရင် မပကောံလဝ် လိက်အုပ်၊ လိက်ပရိုင် မဆေင်စပ်ကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အစာချူလိက်မွဲမွဲရ။
- စရင်ယၟု (Directory): လိက်အုပ် မပကောံလဝ် စရင်ယၟု မၞိဟ်၊ ဒၞာဲ၊ ဗီုပြင်ဆက်စၠောအ် (ဥပမာ - လိက်စရင် ကောန်ပျူတာဖုန်) ရ။
ပရေင်ပြံင်လှာဲ စိုပ်ခေတ်ဒဳဂျဳတယ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်မ္ဂး လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဒှ်လိက်အုပ်ကၞပ်ဇၞော်ဇၞော် မစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဘာဗှ်လိက် (Library) တအ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ် ၂၁ ဗွဝ်ကၠံဏအ်မ္ဂး လိက်နိဿဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဝွံ ပြံင်လှာဲစိုပ်အာ ဗီုပြင် ဒဳဂျဳတယ် (Digital) ကေုာံ အေန်တာနက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ပွမဂၠာဲလ္ၚတ် နကဵု သၞောတ်ကောန်ပျူတာဂှ် လောဲသွာ ကေုာံ ပြဟ်ပြေဟ် နူကဵု ပွမဂၠာဲ နကဵု လိက်အုပ်တအ်ရ။ ဥပမာ - ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) ဂှ် ဒှ်လိက်နိဿဲ ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ နကဵုအေန်တာနက် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲလောကဏအ်ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ (Encyclopedia)
- အဘိဓာန် (Dictionary)
- ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ (Citation)
- ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia)
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Reference work, Wikipedia။
- "What is a Reference Book?". American Library Association.