လူဗလျာနာ
| ဍုင် လူဗလျာနာ Ljubljana | ||
|---|---|---|
| Skyline of ဍုင် လူဗလျာနာ | ||
| ||
| ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် လူဗလျာနာ ပ္ဍဲ ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် လူဗလျာနာ ပ္ဍဲ ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ | ||
| ဍုင် | သလဝ်ဗဳနဳယျာ | |
| အလဵုအသဳ | ||
| • ကိုပ်ဍုင် (Mayor) | ဇဝ်ရာန် ယာန်ကဝ်ဗဳတ် | |
| ဨရိယာ | ||
| လၟိဟ်မၞိဟ် | ||
| • သီုဖအိုတ် | ၂၉၃,၈၂၂ (သၞာံ ၂၀၂၂) | |
| ဒၞာဲအပိုင်အခြာ အခိင် | CET (UTC+1) | |
လူဗလျာနာ (အၚ်္ဂလိက်: Ljubljana) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ရ။ ဍုင် ဏအ် ဝွံ နွံ ပ္ဍဲကဵု လဒေါဝ် ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ကွက်က် တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင် ယေန်သၞာင်၊ ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။ ဍုင် လူဗလျာနာ ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် နကဵု ဍုင် မၞုံကဵု သဘာဝ သ္ၚေက် ကေုာံ ဍုင် မၜိုဟ်သြိုဟ် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ရးဥရောပ ရ။
၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တိဍာ် ဍုင် လူဗလျာနာ ဝွံ ဍေံ ဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ခလံက် တိ လူဗလျာနာ ရ။
- ဒဵု ကေုာံ ၜဳ: ဍုင် ဏအ် နွံ အကြာ ဒဵု အာလ်ป์ ကေုာံ ဒေသ ကာတ်သ် (Karst) တုဲ ၜဳ လူဗလျာနဳကာ (Ljubljanica) ဂှ် ဇွောဝ်ဖြတ် အာ လဒေါဝ် ဍုင် ရ။
- ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် ကေုာံ ဥတု ၜဳ သမၠဲ ညိနာင် ရ။ ကသီု မ္ဂး ဂံက်သြိုဟ် တုဲ မာတ် နွံ စ ဂၠိုင် ရ။ ကညင် မ္ဂး ကမ္တဴ တုဲ လဆောဝ် မ္ဂး ဗြဲ ကျာ ထတ် က္တဵုဒှ် စ နွံ ရ။
၂။ သယံဇာတ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍာ် ကေုာံ သဘာဝ: ဟိုတ်နူ ၜဳ လူဗလျာနဳကာ ကေုာံ ဍာ် သၟဝ် တိ မခိုဟ် တုဲ ဍုင် ဏအ် နွံ ကု သယံဇာတ ဍာ် သ္အးဇ္ၚး ဗွဲမလောန် ရ။
- ဂြိုပ် ကေုာံ တိဗ္ၚ: ဗွဳဗွိုင် ဍုင် ဏအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဂြိုပ်ဆု၊ တိဗ္ၚ ကေုာံ ဒၞာဲ ဇိုင်တရဴ သဘာဝ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
၃။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍုင်ဇၞော် သ္ၚေက်: လူဗလျာနာ ဝွံ ဍေံ ကလိဂွံ လဝ် လာပ် "ဍုင်ဇၞော် သ္ၚေက် ဥရောပ" (European Green Capital) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၆ ဟိုတ်နူ ပရေင် ဂစာန် ဖ္အောန် ဖျေဟ် ထၟိက် ကေုာံ စဵုဒၞာ သဘာဝ ရ။
- ဂၠံင်တရဴ သ္အးဇ္ၚး: ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင် အဓိက ဂှ် ညးတအ် ကၟာတ်လဒဵု လဝ် ဟွံကဵု ကွဳစက် စက်ယန္တရား တအ် လုပ် ဍိုက် တုဲ၊ ကဵု လဝ် အခေါင် ဆ ကွာ် ဇိုင် ကေုာံ ဍိုက် ကွဳလိုန်ဓါတ် သၟး ရ။ ဥယျာဉ် တဳဗဝ်လဳ (Tivoli City Park) မဒှ် ဥယျာဉ် ဇၞော် အိုတ် ဂှ် လေဝ် နွံ လဒေါဝ် ဍုင် ဏအ် ကီု ရ။
၄။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝင် ဍုင် လူဗလျာနာ ဝွံ ဍေံ ဇၞော်မောဝ် ကၠုင် နူကဵု ခေတ် တြေံ တေအ် ရ။
- ခေတ် ရဝ်မာန် ကေုာံ အဝ်သထရဳယျာ: ခေတ် အေန်ပါယာ ရဝ်မာန် တေအ်၊ ဍုင် ဏအ် ဍေံ ပြာကတ် နကဵု ယၟု ဍုင် အဳမဝ်နာ (Emona) ရ။ ကြဴနူ ဂှ် လုကဴ မဂၠိုင် ကု ကၠံ သၞာံ၊ ဍုင် ဏအ် ဒးဒုင် အုပ်ဓလံက် လဝ် သၟဝ် အေန်ပါယာ ဟာပ်သဗာက် (အဝ်သထရဳယျာ) ရ။
- ယူဂဝ်သလာဗဳယာ: ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ပထမ၊ ဍုင် ဏအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ကၟိုန်ဍုင် ယူဂဝ်သလာဗဳယာ တုဲ ဒှ်လဝ် ဍုင်ဇၞော် သွက် တွဵုရး သလဝ်ဗဳနဳယျာ ရ။
- ခေတ် သၠးပွး: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၁ အခိင် ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ လလောင်တြး သၠးပွး ဂှ်၊ လူဗလျာနာ ဂှ် ဒှ် ကၠုင် ဍုင်ဇၞော် အဓိက သွက် ကၟိုန်ဍုင် သမ္မတ တၟိ ဏအ် ရ။
၅။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- မှာဇန်: လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ သလဝ်ဗဳနဳယျာ တုဲ၊ ညးလ္ၚဵု တအ် ဂှ် ပြံင် ကၠုင် နူကဵု ဍုင် ယူဂဝ်သလာဗဳယာ တြေံ မပ္တံကဵု ဗဝ်သနဳယျာ ကေုာံ ဟာဇဳဂဝ်ဗဳနာ၊ ခရဝ်အေရှာ ကေုာံ သာဗဳယာ တအ် ရ။
- သင်္ကေတ နဂါ: သင်္ကေတ အဓိက သွက် ဍုင် လူဗလျာနာ ဂှ် ဒှ် "ဇြုံနဂါ" ရ။ ဒဒန် နဂါ (Dragon Bridge) မနွံ ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ဂှ် ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် ရ။
- လဒက်ပ္တန် ကေုာံ အစာ ဗိသုကာ: ဗီုပြင် ဍုင် လူဗလျာနာ လၟုဟ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် နကဵု လဒက်ပ္တန် ကွတ်ဗိသုကာ မကျေဝ်ဂေါဝ် မဖန်ဇန် လဝ် နကဵု အစာ ဗိသုကာ ယဝ်ဇေ ပလေတ်ချ်နေတ် (Jože Plečnik) ပ္ဍဲ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ ရ။
၆။ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- တက္ကသိုလ် လူဗလျာနာ: "တက္ကသိုလ် လူဗလျာနာ" (University of Ljubljana) မဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၉ ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် အလဵုအသဳ မတြေံ အိုတ်၊ ဇၞော် အိုတ် ကေုာံ ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ရ။ လၟိဟ် ကွးဘာ နွံ ၜိုတ် ၄၀,၀၀၀ ပြင် တုဲ ဍေံ ပကဵု ညံင် ဍုင် ဏအ် ဂွံ ဒှ် ဍုင် ကွးဘာ မဂျိုင်လမျီု ထတ်စောမ် မွဲ ရ။
- ပရေင် သုတေသန: ဍုင် ဏအ် နွံ ကု အေန်သတဳကျုတ် သိပ္ပံ ကေုာံ သုတေသန အလုံကောန်ဂကူ မပ္တံကဵု Jozef Stefan Institute ရ။
၇။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လူဗလျာနာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကမၠောန် စက်ယန္တရား သွက် ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ရ။
- ကမၠောန် အဓိက: ကမၠောန် ပတိတ် ဂဥုဲ (Lek/Sandoz)၊ ကမၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် ဓါတုဗေဒ၊ ပရေင် စက်ယန္တရား ကေုာံ ကပေါတ် စၞစ တအ် ဂှ် ဒှ် ကမၠောန် အဓိက ရ။ လၟုဟ် မ္ဂး ကမၠောန် သၞောတ်ဝ် ပရေင် ဆက်ဆောံ ကေုာံ ကွတ်ပညာ သၟတ် (IT) တအ် လေဝ် ဇၞော်မောဝ် ဒၟံင် ရ။
- ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ: ဟိုတ်နူ သဘာဝ ဍုင် ကျေဝ်ဂေါဝ် ကေုာံ ဝင် နန် လူဗလျာနာ တုဲ၊ ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ ဂှ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် ဗွဲမပြဟ် လတူ ဍုင် ဏအ် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Ljubljana". Encyclopedia Britannica.
- "History of Ljubljana". City Municipality of Ljubljana Official Website.
- Ljubljana, Wikipedia.