လဳဗာပူ
| လဳဗာပူ (Liverpool) | ||
|---|---|---|
 သ္ၚိလဒက်ပတန် အဓိကဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ဇိုင်ၜဳ မာသဳ (Pier Head, Liverpool) | ||
| ||
| Lua error in မဝ်ဂျူ:Location_map at line 442: Unable to find the specified location map definition. Neither "Module:Location map/data/United Kingdom" nor "Template:Location map United Kingdom" exists. | ||
| ဒတန်ဒၞး: 53°24′27″N 2°59′31″W / 53.40750°N 2.99194°Wဒတန်: 53°24′27″N 2°59′31″W / 53.40750°N 2.99194°W | ||
| ဍုင် | အင်္ဂလာန် (England) | |
| ရး (Region) | အင်္ဂလာန် သၟဝ်ကျာ-ပလိုတ် (North West England) | |
| ခရိုင် | မာသဳသာက် (Merseyside) | |
| ဒက်ပတန် | သၞာံ ၁၂၀၇ | |
| အလဵုအသဳ | ||
| • မြို့တော်ဝန် (Mayor) | ဂျဝ်အာန် အာန်ဒါသေန် (Joanne Anderson) | |
| ဨရိယာ | ||
| လၟိဟ်မၞိဟ် | ||
| • သီုဖအိုတ် | ၄၈၆,၁၀၀ (၂၀၂၁) | |
| • ကမၠေတ် လၟိဟ်မၞိဟ် | ၄၃၄၆/km၂ ( ၁၁၀၀၀/sq mi) | |
| ဒၞာဲအပိုင်အခြာ အခိင် | UTC+0 (GMT (UTC+0)) | |
| ဝေပ်သာ် | liverpool.gov.uk | |
လဳဗာပူ (အၚ်္ဂလိက်: Liverpool) ဝွံ ဒှ် ဍုင် ကေုာံ ခရိုင် မဟာနဂဵု (Metropolitan borough) မွဲ မနွံ ပ္ဍဲကဵု ခရိုင် မာသဳသာက် (Merseyside)၊ ဒေသ အင်္ဂလာန် သၟဝ်ကျာ-ပလိုတ် (North West England)၊ ဍုင် ဗြိတိန် ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ နွံ လ္ပာ်ဗမံက် ၜဳမာသဳ (River Mersey) မဆက်စၠောအ်လဝ် ကု ၜဳအာဲရေတ် (Irish Sea) ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင်ဏအ် နွံ ၜိုတ် ၄၈၆,၁၀၀ တၠတုဲ၊ ယဝ်ရ ပံင်ကောံ သီုကဵု ဒေသ မဟာနဂဵု လဳဗာပူ (Liverpool City Region) မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ စဵုကဵု ၁.၅ ပြကောဋိကိုဋ်ရ။[၁]
လဳဗာပူဝွံ ဒှ် ဍုင်ပါင်ၜဳ (Port city) မကိစ္စဇၞော်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲဝင် ဂၠးကဝ်ရ။ ပ္ဍဲ ခေတ် ပရေင်ကမၠောန် စက်ယန္တရာ (Industrial Revolution) ဂှ်၊ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဗဟဵု ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ပရေင်စၠောအ်က္ၜင် အဓိက မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာ ဥရဝ်ပ ကေုာံ အမေရိက ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး၊ ဍုင်လဳဗာပူဝွံ ဒယှ်တမ္ညဝ်လဝ် နကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်၊ ဂဳတ (တၟေင်တၟဟ် ဂကောံ ဂဳတ The Beatles)၊ ကေုာံ ကောပ်ကၟာတ် (Liverpool F.C. ကေုာံ Everton F.C.) တအ်ရ။
၁။ နိဒါန် ကေုာံ နိရုတ္တိ (Introduction and Etymology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ယၟု "လဳဗာပူ" (Liverpool) ဝွံ နွံကဵု တမ်မူလ နူကဵု အရေဝ် အင်္ဂလိက် တြေံ (Old English) မဟီုလဝ် lifer မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဍာ် မတီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဍာ်အုဲ" ကေုာံ pōl မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ကၟာဍာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇိုင်ၜဳ" ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် "ကၟာဍာ် မၞုံကဵု ဍာ်တီု" ရ။ ယၟုဏအ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု လိက်စၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၁၉၀ နဒဒှ် Liuerpul ရ။[၂]
ဍုင်ဏအ် ကလိဂွံ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ဍုင်မွဲ (Borough) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၀၇ နူကဵု ဨကရာဇ် ဂျောန် (King John) ရ။ သင်္ကေတ အဓိက သွက်ဍုင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် "ဂစေံ လဳဗာ" (Liver bird) မဒှ် ဂစေံဒဏ္ဍရဳ မွဲ မတုပ် ကု ဂစေံ ကောရ်မဝ်ရာန် (Cormorant) မယိုက်လဝ် တၞးဆု ပ္ဍဲသၟောဝ်ပါင်ဍေံရ။
၂။ ဝၚ် ကိုပ်ကၠာ ကေုာံ ခေတ်လဒေါဝ် (Early and Medieval History)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ၁၂၀၇ ဂှ် လဳဗာပူဝွံ ဒှ်ဆ ကွာန်တမ္ၚာ ဍောတ်တ် မွဲဓဝ်ရ။ ဨကရာဇ် ဂျောန် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဍုင်ဏအ် ဟိုတ်နူ ညး နွံပၟိက် ဒၞာဲသၞေဟ်က္ၜင် သွက်ဂွံ ပလံင် ပၞာန် စိုပ် ဍုင် အာဲယာလာန် (Ireland) ရ။ ညး သိုင်ပတန်လဝ် နန် လဳဗာပူ (Liverpool Castle) မွဲ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ဒေသဂှ်ရ (လၟုဟ် နန်ဏအ် ဟွံမဲယျ)။
ပ္ဍဲ ခေတ်လဒေါဝ် (Middle Ages) ဂှ်၊ လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲလဳဗာပူ နွံ အောန်လောန် (ၜိုတ် ၅၀၀ တၠ ဓဝ်)။ ဒေသဏအ်ဝွံ ဟွံសဵု ဇၞော်မောဝ် မံင်ရ။ ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် အင်္ဂလာန် (English Civil War) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၄၄ ဂှ်၊ ဍုင်လဳဗာပူ ဒးဒုင် ဗိုင်လဝ် နကဵု ပၞာန် တုဲ ဒးဆဵုဂဗ ပရေင်ပလီုပလာ် ဗွဲမဇၞော်ရ။ ဆဂး၊ စိုပ် ကၞောတ် ခေတ် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဗၞိက် ကု အမေရိက ကေုာံ ဝေတ်အေန္ဒဳ (West Indies) တအ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်တုဲ၊ လဳဗာပူ စကတဵုဒှ်ကၠုင် ဍုင်သၞေဟ်က္ၜင် အဓိက မွဲ လုပ်ဒှ်ကၠုင်မာန် ရ။[၃]
၃။ ခေတ် ပရေၚ်ကမၠောန် စက်ယန္တရာ ကေုာံ ပရေၚ်ဗၞိက် (Industrial Revolution and Trade)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ခေတ် ပရေင်ကမၠောန် စက်ယန္တရာ (Industrial Revolution) ပ္ဍဲ ခေတ် ၁၈ ကေုာံ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် အခိင် မပြံင်လှာဲထောအ် လဳဗာပူ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၁၅၊ လဳဗာပူ သိုင်ပတန်လဝ် သၞေဟ်က္ၜင် မကၟာတ်လဒဵု ဍာ်ယာမမာန် (Commercial wet dock) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
လဳဗာပူ ဒယှ်တမ္ညဝ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ ပရေင်ဗၞိက် ကပေါတ်တဵုလွဳ ညံင်ရဴ တောမ် (Cotton)၊ သဂြာ၊ ကေုာံ ၜံက် (Tobacco) ရ။ ဆဂး၊ အရာမဟွံခိုဟ်မွဲဂှ်၊ ဍုင်ဏအ် သီုဒှ်လဝ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင်ဗၞိက် ဍိက် အတ္တလာန်တေတ် (Transatlantic slave trade) ကီုရ။ က္ၜင် ဗွဲမဂၠိုင် မပြာပ်အာ အဖရိက တုဲ ရပ်ဏာ ဍိက်တအ် ဇရေင် အမေရိက ဂှ် တိတ်ကၠုင် နူ လဳဗာပူ ရ။[၄]
စိုပ် ခေတ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ၊ ကြဴနူ ပလီုထောအ် သၞောတ်ဍိက်တုဲ၊ လဳဗာပူ ဆက်ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဗဟဵု ပလံင်ဗစိုပ် ကပေါတ် ကေုာံ မၞိဟ်ပြံင်လုပ်ဍုင် (Emigration) ရ။ မၞိဟ် ပြကောဋိကိုဋ် ညးမပြံင်အာ မံင် ပ္ဍဲ အမေရိကာန် ကေုာံ သြသတြေလျာ တအ်ဂှ် တိတ်အာ နူကဵု သၞေဟ်က္ၜင် လဳဗာပူ ရ။
၄။ ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု (Geography and Climate)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍုင်လဳဗာပူဝွံ နွံ ပ္ဍဲကဵု ဇိုင်ၜဳ မာသဳ (River Mersey) မတတ်အာ သွက်ဂွံ စိုပ် ၜဳအာဲရေတ် ရ。 တိဍာ် ဍုင်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် တိဗလး မၞုံကဵု ဒဵုဍောတ်တ် လ္ၚဵုရ (ဥပမာ- Everton Hill)။ ပယျဵုဍုင်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု Bootle, Crosby ကေုာံ Huyton ရ။
ရာသဳဥတု လဳဗာပူဝွံ ဒှ် ရာသဳဥတု ဍာ်ယာမ ၜိုဟ်သြိုဟ် (Temperate maritime climate) ရ။ ဟိုတ်နူ မနွံ ကြပ် ကု ၜဳတုဲ၊ ဂမ္တဴဂှ် ဟွံကတဴလောန်၊ ဟွံလမုဟ်လောန်ရ။
| ဂိတု | ဇာန် | ဨပြဳ | ဂျူလာင် | အံက် | သၞာံ သၟဟ် |
|---|---|---|---|---|---|
| ဂမ္တဴ သၠုင်အိုတ် | 7.0 | 11.6 | 19.3 | 13.9 | 13.2 |
| ဂမ္တဴ သဝ်အိုတ် | 2.6 | 4.7 | 11.7 | 8.0 | 7.0 |
| လၟိဟ် ဗြဲဂူ (mm) | 74.9 | 53.8 | 64.5 | 91.0 | 836.6 |
တင်နိဿဲ: Met Office ပရူ ရာသဳဥတု (၁၉၈၁–၂၀၁၀)
၅။ လၟိဟ်မၞိဟ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ သကောတ်သ် (Demographics and Scouse Language)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လဳဗာပူဝွံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂကူနာနာ (Diverse population) ရ။ ဟိုတ်နူ မဒှ် သၞေဟ်က္ၜင်တုဲ၊ ညးဍုင် သ္အာင် ဗွဲမဂၠိုင် ပြံင်လုပ်ကၠုင်လဝ် နူကဵု သၞာံ ဗွဲမလံလာ်တေအ်ရ။
- ဂကောံ အာဲရေတ် (Irish): ပ္ဍဲအခိင် ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ် ပ္ဍဲ အာဲယာလာန် (Great Famine) သၞာံ ၁၈၄၀ တအ်ဂှ်၊ ဂကူ အာဲရေတ် မွဲပြကောဋိကိုဋ် ပြံင်လုပ်ကၠုင်လဝ်တုဲ၊ ယေန်သၞာင် အာဲရေတ် လုပ်စိုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲလဳဗာပူ ဗွဲမလှဲလးရ။
- ဂကောံ အဖရိကန် ကေုာံ ကြုက်: လဳဗာပူဝွံ နွံကဵု ဂကောံမၞိဟ် လမ္စံက် (Black community) မတြေံအိုတ် ပ္ဍဲ ဗြိတိန် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် ကြုက် (Chinese community) မတြေံအိုတ် ပ္ဍဲ ဥရဝ်ပ ရ。[၅]
မၞိဟ်မံင် ပ္ဍဲလဳဗာပူတအ်ဂှ် ကော်ခဴစ **"သကောတ်သ်"** (Scousers) ရ။ ညးတအ် ဟီု အရေဝ်ဘာသာ အင်္ဂလိက် မၞုံကဵု ရမ္သာင် တၟေင် (Accent) မကော်ခဴစ "Scouse" ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ဏအ်ဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပရေင်ပံင်စပ် အကြာ ရမ္သာင် အာဲရေတ်၊ ဝေလသ် (Welsh) ကေုာံ ရမ္သာင် ဒေသ လာန်ကာရှာ (Lancashire) ရ။
၆။ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေၚ်ကမၠောန် (Economy and Industry)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အတိက်တေံ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် လဳဗာပူဝွံ တန်တဴဒၟံင် လ္တူ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင် ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲလဒေါဝ် ခေတ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံဂှ်၊ သၞေဟ်က္ၜင်တအ် ကျအာ ဒြဟတ်တုဲ ဍုင်ဏအ် ဒးဆဵုဂဗ ပြသၞာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗွဲမဇၞော်၊ မၞိဟ် ဟွံမဲကဵု ကမၠောန် ဂၠိုင်ကၠုင်လဝ်ရ။
ဆဂး စနူ သၞာံ ၁၉၉၀ တအ်တုဲ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် လဳဗာပူ ကလေင်ဂျိုင်တိုန် ကၠုင်မာန် ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး၊ ကဏ္ဍ အဓိကတအ်ဂှ် ဒှ်-
- ကဏ္ဍ ဝန်ဆောင်မှု ကေုာံ ကၟုဲတမ္ၚာ: ပရေင်ကၟုဲတမ္ၚာ ဒှ် အရာ မပတိတ်ကဵု သြန် အဓိကရ။ ညးကၟုဲတအ် ကၠုင်ဝေင် ဟိုတ်နူ ဝင်၊ ဂဳတ The Beatles ကေုာံ ပရေင်ဝေင်ရ။
- ပရေင်သိပ္ပံ သက်မံင် (Life Sciences): လဳဗာပူ နွံကဵု Knowledge Quarter မဒှ် ဗဟဵု သုတေသန ဂဥုဲ ကေုာံ ယဲဂၠးကဝ် (ဥပမာ- Liverpool School of Tropical Medicine)။[၆]
- စက်ပတိတ် ကွဳစက်: ရုံကၠောန် ကွဳစက် Jaguar Land Rover ပ္ဍဲ ဟေလဝုဒ် (Halewood) လေဝ် ဒှ် ဒၞာဲမကဵု ကမၠောန် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
၇။ ယေန်သၞာၚ်၊ ဂဳတ ကေုာံ အနုသုခုမ (Culture, Music and The Beatles)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လဳဗာပူဝွံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ဒြဟတ် ယေန်သၞာင် ဗွဲမသၠုင်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ်၊ ဍုင်ဏအ် ကလိဂွံလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ဍုင်ဇၞော် ယေန်သၞာင် ဥရဝ်ပ (European Capital of Culture) ရ။
- ဂဳတ: လဳဗာပူဝွံ ဂင်းနက်သ် (Guinness World Records) စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် "ဍုင်ဇၞော် ဂဳတ ပံပ် ဂၠးတိ" (World Capital City of Pop) ရ။ အရာမဒယှ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် ဂကောံ ဂဳတ The Beatles မဒက်ပတန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀ တအ်ရ။ ကောန်ဂကောံ ဂျောန် လေန်နောန် (John Lennon)၊ ပဝ် မက်ကာတ်နဳ (Paul McCartney)၊ ဂျောတ် ဟာရဳသေန် (George Harrison) ကေုာံ ရေန်ဂဝ် သတာ (Ringo Starr) တအ်ဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် ဝင် ဂဳတ ဂၠးကဝ် ရ။ ကၠပ် Cavern Club ပ္ဍဲလဳဗာပူ ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ ညးတအ် မစဒယှ်ေလဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။[၇]
- တိုက်ထ္ၜးပျး ကေုာံ အနုသုခုမ: လဳဗာပူ နွံကဵု တိုက်ထ္ၜးပျး (Museums) ကေုာံ ဂါလာရဳ ဗွဲမဂၠိုင် ညံင်ရဴ World Museum, Tate Liverpool ကေုာံ Museum of Liverpool တအ်ရ။
၈။ ပရေၚ်ဝေင် ကေုာံ ကောပ်ကၟာတ် (Sports and Football)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပရေင်ဝေင်၊ တၟေင်တၟဟ် ကောပ်ကၟာတ် (Football) ဂှ် ဒှ် အရာ မနွံ ပ္ဍဲ ဆီ ကောန်ဍုင် လဳဗာပူ တအ်ရ။ ဍုင်ဏအ် နွံကဵု ကလပ် ကောပ်ကၟာတ် မဒယှ်တမ္ညဝ် ဂၠးကဝ် ၜါ ကလပ်-
- လဳဗာပူ ကလပ် (Liverpool F.C.): ဒက်ပတန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၂၊ ဒှ် ကလပ် မအံင်ဇၞးအိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ အင်္ဂလာန်၊ ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ အင်္ဂလိပ် ဖရဳမဳယာလဳတ် (Premier League) ကေုာံ ချန်ပဳယျာန်လဳတ် ဥရဝ်ပ (UEFA Champions League) ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ သ္ၚိဝေင်ညးတအ်ဂှ် ဒှ် အာန်ဖဳဝ် (Anfield) ရ။[၈]
- အေဗာတေန် ကလပ် (Everton F.C.): ဒက်ပတန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၇၈၊ ဒှ် ကလပ် မတြေံနူ လဳဗာပူ တုဲ သ္ၚိဝေင်ညးတအ်ဂှ် ဒှ် ဂူဒဳသေန် ပါက် (Goodison Park) ရ။
ပါဲနူ ကောပ်ကၟာတ်တုဲ၊ ပရေင်ပြိုင် ချေဟ် မၞုံယၟု "Grand National" မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ကလာပ်ပြိုင် Aintree ဂှ်လေဝ် ဒှ် ပွဲပြိုင် ချေဟ် မဒယှ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ မွဲရ။
၉။ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်ထတ်ယုက် (Education and Health)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လဳဗာပူဝွံ ဒှ် ဗဟဵု ပရေင်ပညာ ကဆံင်သၠုင် မွဲ ပ္ဍဲကဵု အင်္ဂလာန် ရ။ ဍုင်ဏအ် နွံကဵု တက္ကသိုလ် အဓိက ပိ-
- တက္ကသိုလ် လဳဗာပူ (University of Liverpool): ဒက်ပတန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၁၊ ဒှ် တက္ကသိုလ် မပါဝင် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံ Russell Group မဒှ် ဂကောံ တက္ကသိုလ် သုတေသန သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဗြိတိန် ရ။ မၞိဟ်မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ နဝ်ဗဴ (Nobel laureates) ၁၀ တၠ ပြင်င် တိတ်ကၠုင် နူ တက္ကသိုလ်ဏအ်ရ။
- တက္ကသိုလ် လဳဗာပူ ဂျောန် မူရ် (Liverpool John Moores University): ဒှ် တက္ကသိုလ် ခေတ်တၟိ မၞုံကဵု ကွးဘာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
- တက္ကသိုလ် လဳဗာပူ ဟုပ် (Liverpool Hope University): ဒှ် တက္ကသိုလ် မစွံအာရီု လ္တူ ပညာ ဝိဇ္ဇာ (Liberal arts) ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ ရ။[၉]
သွက် ပရေင်ထတ်ယုက်ဂှ်၊ ရုံဂဥုဲ Royal Liverpool University Hospital ကေုာံ Alder Hey Children's Hospital တအ်ဂှ် ဒှ် ရုံဂဥုဲ မဒယှ်တမ္ညဝ် ကေုာံ ကဵု လွဳလွတ် ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသဂှ်ရ။
၁၀။ ဒတန် အာဲကၟာဲ ဂၠးတိ (အတိက်တေံ) ကေုာံ ဒၞာဲဒယှ်ဂမၠိုၚ် (Former World Heritage Site and Landmarks)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အတိက်တေံ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၄ ဂှ်၊ လဒေါဝ် ဍုင် လဳဗာပူ ကေုာံ ဇိုင်သၞေဟ်က္ၜင် တအ်ဂှ် ကလိဂွံလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ဒတန် အာဲကၟာဲ ဂၠးတိ ယူနေတ်သကဝ် (UNESCO World Heritage Site) နကဵု ယၟု "Liverpool – Maritime Mercantile City" ရ။ အရာဏအ်ဝွံ ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်အာခဳတက်ချာ ခေတ် ဗေတ်တဝ်ရဳယျာ ကေုာံ ဝင် သၞေဟ်က္ၜင် မကိစ္စဇၞော်ရ။
ဆဂး၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ်၊ ကမ္မတဳ ယူနေတ်သကဝ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်ဆာတ် သွက်ဂွံ ပလီုထောအ် (Delist) စၟတ်သမ္တီဏအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်သိုင်ခၞံ တၟိတၟိ (ဥပမာ- ပရေင်ကမၠောန် Liverpool Waters ကေုာံ သ္ၚိဝေင် တၟိ သွက် Everton F.C.) မပလီုပလာ်ထောအ် ရုပ်သာ် ဝင် တြေံ ဍုင်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်မာန် ရ ညးတအ် ညာတ်ကေတ်ရ။ ၜိုန်ရ ဒးဒုင် ပလီုလဝ် စၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်၊ ဒၞာဲဒယှ်တအ်ဝွံ ဆက်ကျေဝ်ဂေါဝ်ဒၟံင်ဏီရ-
- Pier Head (ဇိုင်ၜဳ မာသဳ): နွံကဵု သ္ၚိဇၞော် ပိ မကော်ခဴစ "The Three Graces" (Royal Liver Building, Cunard Building, ကေုာံ Port of Liverpool Building) ရ။
- Royal Albert Dock: ဒှ် သၞေဟ်က္ၜင် တြေံ မကလေင် ပြင်ဆင်လဝ်တုဲ လၟုဟ် ဒှ်ဒၟံင် ဒၞာဲ တိုက်ထ္ၜးပျး ကေုာံ ဆေင်စၞ ခိုဟ်ခိုဟ်တအ်ရ。[၁၀]
နိဿဲ (References)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Belchem, John (2006). Liverpool 800: Culture, Character & History. Liverpool University Press. ISBN 978-1846310355။
- ↑ Mills, A. D. (2011). A Dictionary of British Place-Names. Oxford University Press. ISBN 978-0199609086။
- ↑ Aughton, Peter (2008). Liverpool: A People's History. Carnegie Publishing. ISBN 978-1859361610။
- ↑ Richardson, David (2007). Liverpool and Transatlantic Slavery. Liverpool University Press. ISBN 978-1846310669။
- ↑ Costello, Ray (2001). Black Liverpool: The Early History of Britain's Oldest Black Community 1730-1918. Picton Press. ISBN 978-1873245071။
- ↑ Liverpool City Region Economy. Local Enterprise Partnership. Archived from the original on 2025-11-15။ Retrieved on 2026-06-15။
- ↑ Du Noyer, Paul (2004). Liverpool: Wondrous Place - Music from the Cavern to the Echo Arena. Virgin Books. ISBN 978-0753508404။
- ↑ Williams, John (2010). Red Men: Liverpool Football Club - The Biography. Mainstream Publishing. ISBN 978-1845967109။
- ↑ About the University of Liverpool. University of Liverpool.
- ↑ Pevsner, Nikolaus (2006). Lancashire: Liverpool and the South-West. Yale University Press. ISBN 978-0300109108။
- Belchem, John (2006). Liverpool 800: Culture, Character & History. Liverpool University Press. ISBN 978-1846310355။
- Mills, A. D. (2011). A Dictionary of British Place-Names. Oxford University Press. ISBN 978-0199609086။
- Aughton, Peter (2008). Liverpool: A People's History. Carnegie Publishing. ISBN 978-1859361610။
- Richardson, David (2007). Liverpool and Transatlantic Slavery. Liverpool University Press. ISBN 978-1846310669။
- Costello, Ray (2001). Black Liverpool: The Early History of Britain's Oldest Black Community 1730-1918. Picton Press. ISBN 978-1873245071။
- Liverpool City Region Economy. Local Enterprise Partnership. Archived from the original on 2025-11-15။ Retrieved on 2026-06-15။
- Du Noyer, Paul (2004). Liverpool: Wondrous Place - Music from the Cavern to the Echo Arena. Virgin Books. ISBN 978-0753508404။
- Williams, John (2010). Red Men: Liverpool Football Club - The Biography. Mainstream Publishing. ISBN 978-1845967109။
- About the University of Liverpool. University of Liverpool.
- Pevsner, Nikolaus (2006). Lancashire: Liverpool and the South-West. Yale University Press. ISBN 978-0300109108။
<ref> tag with name "Belchem" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Mills" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Aughton" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Richardson" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Costello" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "LEP" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "DuNoyer" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Williams" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "UoL" defined in <references> is not used in prior text.နိဿဲ ဗၠေတ် - <ref> tag with name "Pevsner" defined in <references> is not used in prior text.
- မုလိက် နွံဗၠေတ်မံၚ်မွဲမွဲသိုက်
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Coordinates on Wikidata
- Pages with bad rounding precision
- လဳဗာပူ
- ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အင်္ဂလာန်
- မာသဳသာက်
- ဍုင်သၞေဟ်က္ၜင် ပ္ဍဲ ဗြိတိန်
- ဒတန် အာဲကၟာဲ ဂၠးတိ မဒးဒုင်ပလီုလဝ်ဂမၠိုင်
- မုက်လိက် မနွံ ကုဝှာင် လေန်မလီုလာ်ဂမၠိုင်
- မုလိက်နွံနိဿဲဗၠေတ်ဂမၠိုင်