လၟေင်ကမၠောန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ်
လၟေင်ကမၠောန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် (အၚ်္ဂလိက်: Literature review steps) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် အဓိက သွက်ဂွံ ချူ လိက်ပရေင် သုတေသန (Research)၊ လိက်စံင် (Thesis) ကေုာံ လိက်ကၞပ် အကဒမေစ် (Academic papers) တအ် ရ။ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် ဝွံ ဒှ် ကမၠောန် မဂၠာဲ၊ ဗှ်၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်၊ ကေုာံ ပံင်ကောံ လိက်ပတ် မဆက်စပ် ကု က္ဍိုပ်လိက် သုတေသန ဇကု သီုဖအိုတ် သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု လညာတ် သဳအိုရဳ (Theory) ကေုာံ တင်ဂၞင် မနွံ တုဲတုဲ တအ် ရ။[၁]
သွက်ဂွံ ချူ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် မခိုင်ကၠိုက် မွဲ ဂှ်၊ ညးသုတေသန တအ် ဒးဒ္ဂေတ် ဗက် အတိုင် လၟေင်ကမၠောန် ကဆံင် (Steps) မချိုတ်ပၠိုတ် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ကဆံင် အဓိက ဂမၠိုင်၊ နဲကဲ၊ ကေုာံ တင်ဒးစွံသတိ ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် ဗွဲမလှဲလး ရ။
၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]"သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ်" (Literature Review) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပရေင်ချူ ခမၞောန် (Summary) ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပါဲ (Evaluation) လတူ လိက်ပတ် အကဒမေစ်၊ လိက်ပရေင် ဂျာနယ်၊ ပြကိုဟ် ကေုာံ တင်ဂၞင် သုတေသန မဆက်စပ် ကု က္ဍိုပ်လိက် ဇကု ရ။
ဍေဟ်ဝွံ ဟွံသေင် ဆ ပရေင်ချူ ဗၟံက်ထ္ၜး (Descriptive) လိက် ညးတၞဟ် သက်သက် ပုဟ်၊ ဍေဟ် ဒးဒှ် ပရေင်ပံင်ကောံ လညာတ် (Synthesis) တုဲ ဒးထ္ၜး ကဵု တင်ဆက်စပ် အကြာ လိက် မွဲ ကဵု မွဲ ရ။ တၠပညာ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် လၟေင်ကမၠောန် (Process) မချိုတ်ပၠိုတ် သွက်ဂွံ လောဲသွာ ပ္ဍဲ ပရေင်ကၠောန် သုတေသန ရ။
၂။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ဖဵု (Purpose and Benefits)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ကၠောန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် ဂှ် -
- စၟတ်သမ္တီ လညာတ် သဇိုင်: သွက်ဂွံ ထ္ၜး ကဵု သဳအိုရဳ ကေုာံ လညာတ် မနွံ တုဲတုဲ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဂှ်။
- ဂၠာဲ တင်ခြာ(ဟာ) (Identify Gaps): သွက်ဂွံ ဂၠာဲ ဆဵု ဒၞာဲ မဟွံမဲ ညးလ္ၚတ် လဝ် ဏီ ကေုာံ ဒၞာဲ သုတေသန ဇကု မာန် ဗပေင် စုတ်။
- စဵုဒၞာ ပရေင်ကၠောန် ထပ်လတူ: ညံင် ဟွံဂွံ ကလေင် ကၠောန် သုတေသန မၞိဟ်တၞဟ် မကၠောန် လဝ် တုဲတုဲ။
- ရုဲစှ် နဲကဲ သုတေသန: သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ရံင် နဲကဲ သုတေသန (Methodology) ညးတၞဟ် မစကာ လဝ်။[၂]
၃။ ကဆံင် ၁: ရုဲစှ် က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ သမာန် (Step 1: Choose Topic and Question)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကဆံင် ပထမအိုတ် ဂှ် ဒှ် ပရေင်ရုဲစှ် က္ဍိုပ်လိက် (Topic) ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် သမာန် သုတေသန (Research question) ရ။ ယဝ်ရ က္ဍိုပ်လိက် ဂှ် လှဲလး လောန် အာ မ္ဂး၊ လိက်ပတ် မဒး ဗှ် လေဝ် ဂၠိုင် အာ တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဟွံအိုတ် မာန် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သ္ဒး စွံ အာရီု (Focus) လတူ တင်ဂၞင် မချိုတ်ပၠိုတ် မွဲ ရ။
ဥပမာ - စၞး မလ္ၚတ် "ဖဵု ဉာဏ်စက် လတူ ပရေင်ပညာ" (လှဲလောန်) ဂှ်၊ ပြံင်လှာဲ နဒဒှ် "ဖဵု ဉာဏ်စက် လတူ ပရေင်ဗတောန် အရေဝ်ဘာသာ သွက် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်" (ချိုတ်ပၠိုတ်) မ္ဂး ကမၠောန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လောဲသွာ အာ ရ။
၄။ ကဆံင် ၂: ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ကေုာံ လိက်ပတ် (Step 2: Search for Literature)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကြဴနူ ဂွံ သမာန် သုတေသန တုဲ၊ သ္ဒး ဂၠာဲ လိက်ပတ် မဆက်စပ် တအ် ရ။ ပ္ဍဲ ခေတ် တ္ၚဲဏအ် ညးသုတေသန တအ် စကာ ဒေတာဗေ့သ် (Databases) လတူ အင်တာနက် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ လိက်ပရေင် ဂျာနယ် တအ် ရ။
| ဒၞာဲ (Database) | ကဏ္ဍ အဓိက | တင်သမ္တီ |
|---|---|---|
| Google Scholar | ဘာသာရပ် သီုဖအိုတ် | ဂၠာဲ လောဲသွာ အိုတ် ကေုာံ နွံ လိက် ဗွဲမဂၠိုင်။ |
| PubMed | ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဆေးပညာ | သွက် သုတေသန ဇဳဝ ကေုာံ ဂဥုဲ။ |
| IEEE Xplore | အေန်ဂျေန်နဳယာ ကေုာံ ကောန်ပျူတာ | သွက် ပရေင်နည်းပညာ ကေုာံ သၞောတ် စက်။ |
| JSTOR | သိပ္ပံ မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် | သွက် ပရေင်ဝင်၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်။ |
ပ္ဍဲ အခိင် ဂၠာဲ ဂှ် သ္ဒး စကာ မလိက် က္ဍိုပ် (Keywords) မဆက်စပ် ကေုာံ စကာ နဲကဲ Boolean operators (AND, OR, NOT) ညံင် ဂွံ ဂွံ လိက် မချိုတ်ပၠိုတ် ရ။[၃]
၅။ ကဆံင် ၃: သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ကေုာံ ရုဲစှ် လိက်ပတ် (Step 3: Evaluate and Select Sources)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လိက်ပတ် သီုဖအိုတ် မဂၠာဲ ဆဵု တအ်ဂှ် စကာ ဟွံဂွံ ဖအိုတ် ရ။ ညးသုတေသန တအ် ဒးရုဲစှ် လိက်ပတ် မနွံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာ (Credibility) ကေုာံ မဆက်စပ် (Relevance) ရ။
သွက်ဂွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဂှ် ဒးသၟာန် ဇကု -
- ညးချူ (Author): ညးချူ ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဏအ် ဍာံ ဟာ?
- စၟတ်တ္ၚဲ (Date): လိက် ဏအ် တြေံ လောန် အာ ယျ ဟာ? (ဗွဲမဂၠိုင် လိက် ပ္ဍဲ ၅-၁၀ သၞာံ လက္ကရဴ ဏအ် ဂှ် ခိုဟ်အိုတ်)။
- ပရေင်ပါ်ပါဲ တၠပညာ (Peer-review): လိက်ပရေင် ဏအ် ဒးဒုင် စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဂျာနယ် Peer-reviewed ဍာံ ဟာ?
- တင်ဆက်စပ် (Relevance): လိက် ဏအ် သောင်ကလး ကဵု သမာန် သုတေသန ဇကု ဍာံ ဟာ?
၆။ ကဆံင် ၄: မှတ်စု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ တင်ဂၞင် (Step 4: Note-taking and Data Extraction)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကြဴနူ ရုဲစှ် လိက်ပတ် တုဲ၊ သ္ဒး ဗှ် ကေုာံ ကံက် ကေတ် တင်ဂၞင် (Data extraction) ရ။ သွက်ဂွံ လောဲသွာ ပ္ဍဲ အခိင် ချူ မ္ဂး၊ ညးသုတေသန တအ် စကာ သ္ၚိအင် (Summary table) သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ မှတ်စု ရ။
ပ္ဍဲ သ္ၚိအင် ဂှ် ဒးစုတ် လဝ် - ယၟု ညးချူ၊ သၞာံ၊ တင်ရန်တၟအ် ညးတအ်၊ နဲကဲ သုတေသန ညးတအ် စကာ၊ သွဟ် (Results) မဂွံဆဵု၊ ကေုာံ တင်ဍိုန်လျ (Limitations) ပ္ဍဲ လိက် ညးတအ် ရ။ ကမၠောန် ဏအ်ဝွံ ရီုဗင် ညံင် ဂွံ ညာတ် ကေတ် ပရေင်တုပ်သၟဟ် ကေုာံ ပရေင်တၞဟ်ခြာ အကြာ လိက်ပတ် ဂမၠိုင် လောဲလောဲ သွာသွာ ရ။
၇။ ကဆံင် ၅: ဇမန် လဒက်ပတန် လိက် (Step 5: Structure and Organize)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကိုပ်ကၠာ ဟွံစ ချူ လိက်ပရေင် ဂှ်၊ သ္ဒး ဖန်ဇန် လဒက်ပတန် (Outline) ကိုပ်ကၠာ ရ။ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် ဝွံ နွံကဵု ဗီုပြင် လဒက်ပတန် ၄ သာ် အဓိက ရ -
- အတိုင် အခိင် (Chronological): သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အတိုင် သၞာံ လိက် မတိတ်။ ခိုဟ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သဳအိုရဳ မွဲ။
- အတိုင် ပရူပရာ (Thematic): ပါ်ကရေက် နကဵု က္ဍိုပ်လိက် ဍောတ်တ် (Themes)။ ဒှ် ဗီုပြင် မစကာ ဂၠိုင်အိုတ် ရ။
- အတိုင် နဲကဲ (Methodological): ပါ်ကရေက် အတိုင် နဲကဲ သုတေသန ညးတၞဟ် မစကာ လဝ် (ဥပမာ - နဲကဲ အရေအတွက် ကဵု နဲကဲ အရည်အသွေး)။
- အတိုင် သဳအိုရဳ (Theoretical): သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လတူ လညာတ် သဳအိုရဳ တၞဟ်ခြာ မသောင်ကလး ပြသၞာ မွဲ။[၄]
၈။ ကဆံင် ၆: ချူ ဇမန် လိက်ပရေင် (Step 6: Write the Review)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကာလ ချူ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် မ္ဂး၊ လဒက်ပတန် ဍေဟ် နွံ ၃ ကဏ္ဍ အဓိက -
- နိဒါန် (Introduction): ဗၟံက်ထ္ၜး က္ဍိုပ်လိက်၊ သမာန် သုတေသန၊ ကေုာံ လဒက်ပတန် လိက်ပရေင် ဏအ်။
- ခန္ဓာ (Body Paragraphs): ဒှ် ဒၞာဲ အဓိက မချူ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် အတိုင် Theme မပါ်လဝ်။ ပ္ဍဲ ဒၞာဲဏအ် သ္ဒး စကာ လညာတ် ပံင်ကောံ (Synthesis) တုဲ ဟွံသ္ဒး ချူ လိက် မွဲ တုဲ မွဲ သက်သက် ပုဟ်။ ဒးထ္ၜး ကဵု တင်တုပ်၊ တင်တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပါဲ ဇကု လတူ လိက် ညးတၞဟ် ရ။
- နိဂီု (Conclusion): ပံင်ကောံ တင်ဂၞင် အဓိက သီုဖအိုတ် တုဲ၊ ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု သုတေသန ဇကု မဆက်စပ် ကေုာံ ဗပေင် ကဵု တင်ခြာ(ဟာ) (Research gap) ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဏအ် ရ။
၉။ ဗီုပြင် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် မစၟတ်သမ္တီ (Styles and Citation Formats)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲ ပရေင်ချူ အကဒမေစ် မ္ဂး၊ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ဒုဟ် ကၠတ် လိက် ညးတၞဟ် (Plagiarism) ဂှ်၊ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ နိဿဲ (Citation) ဒှ် အရာ အဓိက အိုတ် ရ။ သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ မပြာကတ် တအ်ဂှ် ပါလုပ် -
- APA (American Psychological Association): စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ပညာ၊ စိုတ်ပညာ ကေုာံ သိပ္ပံ မၞိဟ် (Social Sciences)။
- MLA (Modern Language Association): စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဘာသာရပ် လိက်ပတ်၊ အနုသုခုမ ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Humanities)။
- Chicago / Turabian: စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဘာသာရပ် ဝင် (History) ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်။
- Vancouver: စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ သိပ္ပံ ကေုာံ ဆေးပညာ။[၅]
ညးချူ တအ် ဗွဲမဂၠိုင် စကာ သၞောတ် စက် ရီုဗင် စၟတ်သမ္တီ မပ္တံကဵု Mendeley, Zotero, ဟွံသေင်မ္ဂး EndNote သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် လိက် နိဿဲ (References) လောဲသွာ ရ။
၁၀။ ပြသၞာ ကေုာံ တင်ဒးစွံသတိ (Common Mistakes and Challenges)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် မ္ဂး၊ ကွးဘာ ကေုာံ ညးသုတေသန တၟိ တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဆဵုဂဗ ပြသၞာ ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ -
- ချူ ခမၞောန် သက်သက် (Listing instead of Synthesizing): စၞး မပံင်ကောံ လညာတ်၊ ညးတအ် ချူ "A ဟီု ဗီုဏအ်၊ B ဟီု ဗီုဏအ်" မွဲ တုဲ မွဲ ဓဝ်။ ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒုဟ် အဓိက ရ။
- ဟွံမဲ ကဵု လညာတ် ဇကု (Lack of Critical Voice): ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဂှ် ဒးပါလုပ် ပရေင်ပါ်ပါဲ လတူ တင်ဍိုန်လျ လိက် ညးတၞဟ်။ ယဝ်ရ ဒုင်တဲ သီုဖအိုတ် မ္ဂး ဟွံခိုဟ် ပုဟ်။
- က္ဍိုပ်လိက် လှဲလောန် အာ (Too Broad Scope): ဖန်ကဵု ညံင် ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ဟွံအိုတ် တုဲ လိက်ပရေင် ဂှ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်။
- ဟွံစၟတ်သမ္တီ နိဿဲ (Improper Citation): ပကဵု ညံင် ဂွံ ဒးဒုဟ် Plagiarism မဒှ် ဒုဟ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ပရေင်ပညာ ရ။
နိဿဲဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Machi, L. A. (2016). The Literature Review: Six Steps to Success, 3rd, Corwin, 1-15။
- ↑ Ridley, D. (2012). The Literature Review: A Step-by-Step Guide for Students, 2nd, SAGE Publications, 25-30။
- ↑ Booth, W. C. (2008). The Craft of Research, 3rd, University of Chicago Press, 68-75။
- ↑ Creswell, J. W. (2018). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches, 5th, SAGE Publications, 25-45။
- ↑ Galvan, J. L. (2017). Writing Literature Reviews: A Guide for Students of the Social and Behavioral Sciences, 7th, Routledge, 81-90။
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သုတေသန (Research)
- နဲကဲ သုတေသန (Methodology)
- သဳအိုရဳ (Theory)
- ပရေင်စၟတ်သမ္တီ နိဿဲ (Citation)